ABŞ-ın tarixi İDA əməliyyatından sonra neft qiymətlərində böyük sıçrayış: Brent nefti 80 dolları keçdi

Qlobal enerji bazarları Yaxın Şərqdə artan hərbi gərginliklə sarsıldı. ABŞ-ın İranın hərbi obyektlərinə qarşı həyata keçirdiyi tarixi əməliyyatdan sonra neftin qiymətində sürətli artım müşahidə olunub. ABŞ-ın ilk dəfə olaraq kamikadze tipli pilotsuz dəniz nəqliyyat vasitələrini (PUA) istifadə etdiyi bu hücum dalğası tədarük təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlara səbəb oldu və Brent neftinin barel qiymətini 80 dollardan yuxarı qaldırdı.

Neft Bazarlarında Geosiyasi Risk Zəlzələ

Qlobal bazarlarda dünən 79,44 dollara qədər bahalaşaraq günü 76,01 dollarda başa vuran Brent markalı neft yeni günə kəskin yüksəlişlə başlayıb. Fyuçers bazarlarında satılan Brent markalı neftin barel qiyməti əməliyyat xəbərindən sonra 6,1 faiz dəyər qazanaraq 80,65 dollar səviyyəsinə çatıb. Eyni zamanda, ABŞ-ın yüngül nefti West Texas Intermediate (WTI) xam neftinin bir barreli 75,69 dollardan alıcı tapıb. Qiymətlərin bu qəfil sıçrayışına ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) həyata keçirdiyi əməliyyatın enerji dəhlizlərində yaratdığı təhlükəsizlik riskləri birbaşa təsir edib.

İlk Dəfə Kamikaze İDA ilə ABŞ-dan Kritik Müdaxilə

ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) verdiyi rəsmi açıqlamada hərb tarixində bir ilkin əldə edildiyi açıqlandı. ABŞ ordusu ilk dəfə dənizə hücum üçün kamikadze pilotsuz dəniz maşınlarından (PUA) istifadə edərək İranın kritik sualtı qayıq və gəmi texniki xidmət obyektini birbaşa hədəfə alıb. Dünən səhər saatlarında başlayan və gecə boyu fasiləsiz davam edən ABŞ bombardmanlarına İran cəbhəsindən reaksiya dərhal oldu. Buna cavab olaraq Tehran administrasiyası səhər saatlarında Körfəz bölgəsində Küveyt, Bəhreyn və İordaniyanı hədəf alan əks-hücumlar həyata keçirib. Bu vəziyyət regional münaqişə riskini ən yüksək səviyyəyə qaldırdı.

Trampın 'Hörmüz boğazı' bəyanatı və İranın blokadası

Qaynar hadisələrin ardınca ABŞ prezidenti Donald Tramp sosial media hesabında həlledici mesaj yayımlayıb. Qlobal neft ticarətinin ən kritik tranzit nöqtələrindən biri olan Hörmüz boğazına toxunan Tramp, “Hörmüz boğazı açıqdır və İranla və ya İransız açıq qalacaq” deyib. Yalnız İran bayraqlı gəmilərin və İran adına fəaliyyət göstərən müştərilərin Boğaza giriş-çıxışını əngəllədiklərini bildirən Tramp, bu hərbi strategiyanın “İran blokadası” adı altında rəsmən qüvvəyə mindiyini açıqlayıb. İran Silahlı Qüvvələrinin əməliyyat bölməsi olan Hatəm əl-Ənbiya Mərkəzi Qərargahı ABŞ-ın Hörmüz boğazına hər hansı müdaxiləsinə göz yummayacaqlarını və sərt cavab verəcəklərini açıqlayıb.