ABŞ və Qətər İranın Dondurulmuş Fondlarına çıxış əldə edə bilər

The Wall Street Journalın (WSJ) dərc etdiyi hesabata görə,ABŞ vəQətər İranın dünyada dondurulmuş milyardlarla dollar vəsaitə çıxışını təmin etmək üçün yeni plan üzərində işləyir. Bildirilir ki, bu plan bu vəsaitləri yalnız İranın humanitar yardım xərclərində istifadə etmək üçün buraxmaq məqsədi daşıyır.

İran fondlarının buraxılması

Mövzu ilə bağlı məlumatlı mənbələr planın Qətərdə saxlanılan 6 milyard dollarlıq fondla başlaya biləcəyini və həmçinin İranın təxminən 100 milyard dollarlıq frozen qlobal aktivlərinin bir hissəsini də əhatə edə biləcəyini bildirir. Bu vəsaitlərin xüsusilə qida, dərman və digər humanitar yardım materialları üçün istifadə ediləcəyi iddia edilir.

Qətərin rolu və sanksiyaları

Plan çərçivəsində Qətərin İran Mərkəzi Bankının sifariş etdiyi humanitar yardımların dondurulmuş vəsaitlərdən əldə edilən pullarla alınmasına icazə verəcəyi bildirilir. Bu aktivlər, xüsusilə də sanksiyalara görə xaricə bloklanan neft satışlarından əldə edilən nağd pullardan ibarətdir.

ABŞ-İran danışıqları

ABŞ-ın Hörmüz boğazının yenidən açılması və müharibənin dayandırılmasından sonra yaxın aylarda İranla danışıqlarda bu planı gündəmə gətirəcəyi gözlənilir. Keçən ilin iyununda tərəflər arasında “İslamabad Konsensusu” kimi tanınan saziş imzalanıb.

İslamabad Konsensusu müharibənin dayandırılması, Hörmüz boğazının açılması və İrana tətbiq edilən dəniz blokadasının aradan qaldırılması kimi mühüm maddələrdən ibarətdir. Razılaşma iyunun 18-də İran prezidenti Məsud Pezeşkian və ABŞ prezidenti Donald Tramp tərəfindən rəqəmsal olaraq təsdiqlənib.

Gələcək danışıqlar

Razılaşmadan sonra iki ölkənin İranın nüvə proqramı və sanksiyaların aradan qaldırılması kimi məsələlərdə razılığa gəlmək üçün 60 günlük danışıqlar prosesinə başlaması gözlənilir. Bu müddət ərzində dondurulmuş vəsaitlərin sərbəst buraxılmasının tərəflər arasında daha geniş razılaşmanın əldə olunmasına töhfə verə biləcəyi düşünülür.

İranın dondurulmuş vəsaitlərinə çıxışın təmin edilməsi humanitar böhranın aradan qaldırılması və regionda gərginliyin azaldılması istiqamətində mühüm addım hesab olunur. Bu proses zamanı tərəflərin yekun həll yolu tapmaq üçün daha çox əməkdaşlıq etməsi gözlənilir.