Amasyada soğan qiymətlərində tarixi rekord: Həddindən artıq yağışlar məhsulu vurdu

Türk mətbəxinin sütunu olan soğan, bu il Türkiyənin ikinci ən böyük istehsal mərkəzi olanAmasyada qızıl dövrünü yaşayır. Əlverişsiz hava şəraiti və məhsul itkisi səbəbindən tarlada növünə və keyfiyyətinə görə 25 TL ilə 42 TL arasında alıcı tapan yay soğanı məhəllə bazarlarında və bazar rəflərində 50 TL həddini keçərək rekord qırıb. Həm istehsalçını, həm də istehlakçını təəccübləndirən bu qiymət artımı marketoloqlar tərəfindən “soğan qızıla çevrildi” kimi qiymətləndirilib.

Yağışlar tarazlığı pozdu: Məhsuldarlıq yarı azaldı

Bu ilin yaz aylarında Amasyanın hər yerində yağan həddindən artıq yağıntı soğançılıqda məhsuldarlığın ciddi itkisinə səbəb olub. Məsələyə münasibət bildirən soğan istehsalçısı Celalettin Çelik iqlim dəyişikliyinin birbaşa olaraq istehsalı baltaladığını bildirib. Çelik, "Bu il həddindən artıq yağıntılar soğanın təbii tarazlığını tamamilə pozdu. Normal şəraitdə bölgədə təxminən 8 min dekar sahədə becərilən erkən soğanlı torpaqlardan 60 min tona yaxın məhsul alacağımızı gözləyirdik. Lakin əlverişsiz hava şəraiti səbəbindən məhsul miqdarı 35 min ton olaraq qaldı" dedi. O, itkilərin böyüklüyünə diqqət çəkib.

Qiymətlərin hədsiz həddə çatmasından məmnun olmadıqlarını ifadə edən Çelik, həm istehsalçını, həm də istehlakçını qorumaq üçün ideal qiymət aralığının 20-30 TL arasında olması lazım olduğunu vurğuladı. Kənd təsərrüfatında davamlılığın vacibliyinə toxunan istehsalçı, "Qiymət artımından razı deyiləm. Biz Misirdən ağac kimi keyfiyyətsiz soğanın ölkəmizə gətirilməsini istəmirik. Ayın sonuna doğru yerli istehsal bollaşacaq. Lakin təəssüf ki, cəmiyyətin bəzi təbəqələri bu prosesdə fürsətçi davranır və bu vəziyyətimizi narahat edir" dedi.

Bazarda "Qızıl" Dövr: Bir ildə 10 dəfə qiymət artımı

Uzun illər Amasiyada məhəllə bazarlarında esnaflıq edən Salih Yılmaz soğan qiymətlərindəki illik artımın tarixi həddə çatdığını bildirib. Yılmaz, "Sadəcə bir ildə soğanın qiyməti 10 dəfə artıb. Kənd təsərrüfatı tariximizdə belə artım demək olar ki, olmayıb. Bunun əsas səbəbi əkin sahələrinin azalması və məhsuldarlığın aşağı olmasıdır. Erkən soğan növlərinin saxlama müddəti yoxdur, hər gün tarladan çıxarılır və dərhal bazara çıxarılır. Bu gün soğanın kilosunu 5 manata satmaq məcburiyyətindəyik".

Qiymətlər nə vaxt düşəcək? Sentyabr və Oktyabr Ayları İşarələnib

Bazarda yüksək qiymət gözləntiləri ilə bağlı ümidverici açıqlama Amasya Marketoloqlar Dərnəyinin sədri Tolga Güvendən gəldi. Güvən qış soğan yığımının sentyabr və oktyabr aylarında başlayacağını və bu proseslə tədarükün artacağını və qiymətlərin tədricən azalacağını təxmin etdiklərini bildirib. Marketoloqlardan Şahsenem Geliri qiymət artımının istehsalçılar üçün can damarı olduğunu, ötən illərdə satıla bilmədiyi üçün tarlada qalan və ya ətraf mühitə tökülən soğanların dəyərinin artmasının istehsalçılar üçün bir az təsəlli olduğunu bildirdi.

Bazarda alış-veriş edən vətəndaşlar isə qiymətlərə reaksiya verirlər. Amasyanın və xüsusilə də Suluovanın Türkiyənin ən əhəmiyyətli soğan istehsal mərkəzlərindən biri olduğunu xatırladan vətəndaşlardan Zeki Dəmir, "Soğan qiymətləri demək olar ki, rekord həddə çatır. Amasya kimi soğan yuvası olan yerdə qiymətlərin bu həddə çatdığını anlamaqda çətinlik çəkirik"