Azərbaycanın Diplomatik Qələbəsi: İsrail qondarma erməni qanun layihəsindən geri addım atdı

İsrail və Azərbaycan arasında strateji münasibətlər pərdə arxasında gedən kritik diplomatik mübarizənin şahidi oldu. Ötən ay İsrail hökuməti tərəfindən təsdiq edilmiş qondarma erməni soyqırımının tanınması ilə bağlı qərar Azərbaycan administrasiyasının Təl-Əvivə güclü siyasi təzyiqi nəticəsində İsrail Parlamentinin (Knesset) Baş Assambleyasına təqdim edilməzdən əvvəl dayandırılıb. İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahunun şəxsən müdaxilə etdiyi və dayandırdığı proses iki ölkə arasındakı strateji tarazlıqların həssaslığını bir daha ortaya qoydu.

Bakıdan Təl-Əvivə birbaşa telefon: Netanyahu prosesi dayandırdı

İsrailin aparıcı qəzetlərindən biri olan Haaretz-in hökumət mənbələrinə əsaslanaraq verdiyi xəbərə görə, rəhbərlik səviyyəsində birbaşa təmaslar böhranın həllində təsirli olub. İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saar tərəfindən parlamentə keçirilməsi planlaşdırılan səsvermə prosesi Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin xarici siyasət məsələləri üzrə müşaviri Hikmət Hacıyevin İsrail Baş nazirinin dəftərxanası ilə təcili əlaqə saxlamasından sonra baş nazir Netanyahunun özü tərəfindən dayandırılıb. Danışıqlardan sonra İsrail rəsmiləri məsələnin Knessetin gündəliyindən tamamilə çıxarıldığını və yay tətilindən əvvəl səsvermə təqviminə mütləq daxil edilməyəcəyini Azərbaycan tərəfinə çatdırıblar.

"Təşəbbüs əslində tarixə təhvil verilib"

İsrailin xarici işlər naziri Gideon Sa'arın ofisi Netanyahunun səsvermənin ləğvində birbaşa iştirakının olduğunu təkzib etdi, lakin qanun layihəsinin parlamentə təqdim edilməməsinin alternativ səbəbini göstərə bilmədi. Nazirlik açıqlamasında “Soyqırımın tanınması ilə bağlı hökumətin yekdil qərarı var və bu qərar tarixi fakt kimi dəyişməyəcək” deməklə hazırkı mövqeyini müdafiə etməyə çalışıb. Lakin Azərbaycanda çıxan “Haqqın” qəzeti proseslərə yaxın mənbələrə əsaslanan təhlilində yazıb ki, Bakının qətiyyətli mövqeyi öz nəticəsini verib. Qəzet bu gedişin tam əngəlləndiyini, təşəbbüsün faktiki olaraq tarixə gömüldüyünü, gələcəkdə oxşar addımların atılmaması üçün mexanizmlərin işə salındığını vurğulayıb.

Keçən ay verdiyi rəsmi bəyanatda Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin təşəbbüsünü kəskin şəkildə pisləyib və qərara dərhal yenidən baxılmasını tələb edib. Nazirlik 1915-ci il hadisələri ilə bağlı iddiaların heç bir hüquqi və akademik əsası olmadığını, tarixi faktların təhrif edilməsi və siyasi alətə çevrilməsinin bölgədə daimi sülh səylərinə böyük zərər verəcəyini açıqlamışdı.

Bakıdan Fələstin kampaniyası: "Qüds Əl-Şərif"ə vurğu

Sözügedən qanun layihəsi Knessetdə səsverməyə çıxarılmasa da, böhran iki ölkə arasında münasibətlərdə soyuq küləklərin əsməsinə səbəb oldu. Bu prosesdə Azərbaycan İsrailə diplomatik cavab kimi səciyyələndirilə biləcək mühüm addım atıb. Prezident İlham Əliyev Bakıda prezident sarayında Fələstinin Baş naziri Məhəmməd Mustafanı qəbul edib və çox aydın mesajlar verib.

Azərbaycan Rəyasət Heyətinin görüşdən sonra verdiyi rəsmi bəyanatda paytaxtı Şərqi Qüds olan müstəqil Fələstin dövlətinin yaradılmasına rəsmi Bakının sarsılmaz dəstəyi bir daha vurğulanıb. Bəyanatın ingilis dilindəki mətnində ənənəvi İslam və ərəb terminologiyasına uyğun olaraq Qüds üçün “Qüds əş-Şərif” ifadəsinin seçilməsi diqqətəlayiq diplomatik mesaj kimi qeyd edilib. Həmçinin Azərbaycanın Fələstin xalqına, xüsusilə də Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Fələstin Qaçqınlarına Yardım Agentliyinə (UNRWA) humanitar yardımını artırmağa davam edəcəyi və İordan çayının qərb sahilində yeni orta məktəb tikintisi layihəsini öz üzərinə götürdüyü açıqlanıb.