Azerbaýjanyň diplomatik ýeňşi: Ysraýyl Ermeni diýlip atlandyrylýan kanun taslamasyna yza çekildi

Ysraýyl bilen Azerbaýjanyň arasyndaky strategiki gatnaşyklar, aňyrsynda alnyp barylýan möhüm diplomatik göreşe şaýat boldy. Ysraýyl hökümeti tarapyndan geçen aý tassyklanan ermeni genosidini ykrar etmek karary, Azerbaýjan administrasiýasynyň Tel Awiwdäki güýçli syýasy basyşy netijesinde Ysraýyl mejlisiniň (Knesset) umumy mejlisine hödürlenmezden ozal saklandy. Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň hut özi ädim ätdi we saklandy, bu iki ýurduň arasyndaky strategiki deňagramlylygyň duýgurlygyny ýene bir gezek açdy.

Bakuwdan Tel Awiw şäherine göni telefon: Netanýahu prosesi togtatdy

Ysraýylyň öňdebaryjy gazetlerinden biri bolan hökümet çeşmelerine esaslanýan Haaretziň habaryna görä, krizisi çözmekde ýolbaşçylar derejesinde göni aragatnaşyklar täsirli bolupdyr. Ysraýylyň Daşary işler ministri Gideon Saar tarapyndan parlamente geçirilmegi meýilleşdirilýän ses berişlik, Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýewiň daşary syýasat geňeşçisi Hikmet Hajyýew Ysraýylyň premýer-ministri bilen gyssagly aragatnaşyk saklandan soň premýer-ministr Netanýahunyň özi tarapyndan togtadyldy. Gepleşiklerden soň Ysraýylyň resmileri Azerbaýjan tarapyna bu meseläniň Knessetiň gün tertibinden düýbünden aýrylandygyny we tomus dynç alyşyndan öň ses beriş senenamasyna goşulmajakdygyny habar berdiler.

"Başlangyç hakykatda taryh bilen baglanyşykly"

Ysraýylyň Daşary işler ministri Gideon Saaryň edarasy Netanýahunyň sesleriň ýatyrylmagyna gönüden-göni gatnaşandygyny inkär etdi, ýöne kanun taslamasynyň parlamente hödürlenmezliginiň başga bir sebäbini görkezip bilmedi. Ministrlik öz beýanatynda "Hökümetiň genosidi ykrar etmek barada biragyzdan karary bar we bu karar taryhy hakykat hökmünde üýtgemez" -diýip, häzirki pozisiýany goramaga synanyşdy. Şeýle-de bolsa, Azerbaýjanda ýerleşýän “Hakkin” gazeti bu prosese ýakyn çeşmelere esaslanýan derňewinde Bakuwyň tutanýerli tutumynyň netije berendigini ýazdy. Gazet bu ädimiň doly petiklenendigini, inisiatiwanyň taryhda gömülendigini we geljekde şuňa meňzeş ädimleriň öňüni almak üçin mehanizmleriň döredilendigini aýtdy.

Azerbaýjanyň Daşary işler ministrligi geçen aý beren resmi beýanynda Ysraýylyň inisiatiwasyny berk ýazgardy we kararyň derrew gözden geçirilmegini isledi. Ministrlik 1915-nji ýyldaky wakalar bilen baglanyşykly aýyplamalaryň kanuny ýa-da akademiki esaslarynyň ýokdugyny, taryhy hakykatlary ýoýup, olary syýasy gurala öwürmek sebitdäki hemişelik parahatçylyk tagallalaryna uly zyýan ýetirjekdigini mälim etdi.

Bakuwdan Palestina kampaniýasy: "Iýerusalim Al-Şerif" -e ünsi

Göz öňünde tutulýan kanun taslamasy Knessetde ses berilmese-de, krizis iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklarda sowuk şemalyň döremegine sebäp boldy. Bu etapda Azerbaýjan Ysraýyla diplomatik jogap hökmünde häsiýetlendirilip bilinjek möhüm ädim ätdi. Prezident Ylham Alyýew Bakuwdaky prezident köşgünde Palestinanyň premýer-ministri Muhammet Mustafany myhman aldy we aç-açan habarlar berdi.

Duşuşykdan soň Azerbaýjanyň prezidentiniň resmi beýanatynda Bakuwyň paýtagty hökmünde Gündogar Iýerusalim bilen garaşsyz Palestina döwletiniň gurulmagyna berýän goldawy ýene-de bir gezek gaýtalandy. Adaty Yslam we Arap terminologiýasyna laýyklykda beýannamanyň iňlis dilinde Iýerusalim üçin "Iýerusalim al-Şerif" sözüniň saýlanylmagy ajaýyp diplomatik habar hökmünde hasaba alyndy. Şeýle hem, Azerbaýjanyň palestina halkyna, ylaýta-da Birleşen Milletler Guramasynyň Palestina bosgunlaryna kömek gullugyna (UNRWA) ynsanperwer kömegini artdyrjakdygy we Günbatar Şeriýada täze orta mekdep gurmak taslamasyny durmuşa geçirendigi mälim edildi.