Cənubi və Cənub-Şərqi Asiyada güclü yağışlar və daşqınlar nəticəsində onlarla insan həyatını itirib

Sentyabrın 24-dən etibarən Cənubi və Cənub-Şərqi Asiya ölkələrində Hindistan, Nepal, Tayland və Kambocada təsirini artıran həddindən artıq yağışlar, tufanlar və daşqınlar gündəlik həyatı iflic edib, çoxlu sayda insanın ölümünə və böyük maddi ziyana səbəb olub. Hindistan və Nepalda təbii fəlakətlər nəticəsində onlarla insan həyatını itirərkən, Tailand və Kambocada yüz minlərlə insan sel sularından mənfi təsirləndi.

Hindistan və Nepalda həyat itkiləri artır

Hindistanın şimalındakı Uttar Pradeş əyalətində üç gündür davam edən leysan yağışların səbəb olduğu daşqınlarda həyatını itirənlərin sayı 62-yə yüksəlib, 46 nəfər yaralanıb. Səlahiyyətlilər bölgədə mindən çox yaşayış binasının zədələndiyini və təhsilin dayandırıldığını bildirib və vətəndaşları zərurət olmadıqca səyahət etməməyə çağırıb. Nepalda güclü yağış və qar fırtınası dağlıq ərazilərdə qar uçqunlarına, yaşayış məntəqələrində isə daşqın və sürüşmələrə səbəb olub. Sentyabrın 24-dən bəri ölkə daxilində ən azı 17 nəfər ölüb, mindən çox insan isə didərgin düşüb. Çin sərhədində 7126 metr yüksəklikdə yerləşən Himlunq Himal dağında uçqun nəticəsində alpinistlərdən 14 nəfərin və onlara dəstək verən dəstənin itdiyi, 2 nəfərin cəsədinin tapıldığı bildirilib. Bundan əlavə, Palpa rayonunda baş verən sürüşmə nəticəsində 5 nəfər həyatını itirib.

Tayland və Kambocada yüz minlərlə insan zərər çəkdi

Taylandın paytaxtı Banqkokda Tayland körfəzindən aşağı təzyiqlə yağan güclü yağışlar şəhərin şərq və alçaq hissələrini su basıb. Banqkok Böyükşəhər Bələdiyyə sədrinin müavini Tavida Kamolvej seldən təxminən 700 min insanın zərər çəkdiyini və minlərlə insanın təxliyə mərkəzlərinə yerləşdirildiyini açıqlayıb. Paytaxtın bütün 50 rayonu fəlakət zonası elan edilərkən, sentyabrın 24-dən etibarən hər kvadratmetrə 320 kiloqram yağıntının düşdüyü qeyd edilib. Kambocada Surigae qasırğasının yaratdığı daşqınlar 10 əyalətdə 44 min 889 ailəyə ziyan vurub, 3 min 685 ailə təhlükəsiz ərazilərə köçürülüb. Kamboca Milli Fəlakətlərin İdarə Edilməsi Komitəsinin sözçüsü Soth Kim Kolmony, daşqınların 40 mindən çox evi və təxminən 50 min hektar çəltik sahəsini su altında qoyduğunu və ən çox zərərin Battambang, Banteay Meanchey və Siem Reap əyalətlərində baş verdiyini açıqlayıb.

"Sabit Yağış" və Ekspertlərdən Qlobal İstiləşmə Xəbərdarlığı

Dəniz və ətraf mühit üzrə mütəxəssis Dos. Kasetsart Universiteti Balıqçılıq Fakültəsindən Prof. Doktor Thon Thamrongnawasawat, Banqkokdakı yağışın bulud sistemlərinin eyni bölgədə 30 saatdan çox qaldığı zaman baş verən "statik yağış" olduğunu bildirdi. Qlobal temperaturun artmasının və "Super El Nino" şərtlərinin yağıntıların intensivliyində təsirli olduğunu ifadə edən Thon, temperaturun hər 1 dərəcə artması ilə atmosferin təxminən yüzdə 7 daha çox su buxarını saxlaya bildiyini qeyd etdi. Tayland körfəzində saatda 40 kilometri keçən musson küləklərinin dəniz səviyyəsini yüksəltdiyini və Banqkokdakı suların boşaldılmasını çətinləşdirdiyini bildirən Thon, qlobal istiləşmə dövründə “gözlənilməz” ifadəsinin artıq işlədilə bilməyəcəyini müdafiə etdi və səlahiyyətlilərin havanın gözləniləndən daha şiddətli nəticələrinin baş verə biləcəyi ehtimalı ilə hazırlanmalı olduğunu vurğuladı.