Gümüş Bazarında Böyük Ziddiyyət: Qiymətlər Düşərkən Təchizat Böhranı Artır!

Gümüş qiymətlərində kəskin dalğalanmalar və geriləmələr qlobal maliyyə bazarlarında görünməmiş ziddiyyətə səbəb olur. Qiymətli metalın qiyməti tarixi zirvələrindən xeyli geridə qalsa da, fiziki bazarda tələb-təklif balanssızlığı getdikcə dərinləşir. Sənayenin ən prestijli qurumlarından biri olan Gümüş İnstitutunun dərc etdiyi son məlumatlar, gümüş bazarında təklif çatışmazlığının 2026-cı ildə də davam edəcəyini və beləliklə, altıncı ildir ki, bazarda fiziki kəsir yaradacağını ortaya qoyur.

Gümüş Təchizatında Xroniki kəsir və ehtiyatın əriməsi

Xatırladığınız kimi, 2026-cı ilin yanvar ayında gümüş bir unsiya üçün təxminən 121,62 dollara çataraq tarixi rekord qırmışdı. Bu yaxınlarda bazarlarda reallaşmalarla gümüşün qiyməti 67 dollar səviyyəsində bağlandı. Qızıl və gümüş arasındakı dəyər əlaqəsini ortaya qoyan qızıl/gümüş nisbəti, ilin əvvəlindəki fövqəladə aktivliyin ardından68:1 və 70:1 bandında daha balanslı bir kurs izləməyə başladı. Qiymətlərin bu kəskin geriləməsinə baxmayaraq, gümüşün fiziki bazarında təklif problemi davam edir.

Gümüş İnstitutunun proqnozlarına görə, 2026-cı ildə qlobal gümüş tələbinin cari təklifi 46,3 milyon unsiya üstələyəcəyi gözlənilir. Bu o deməkdir ki, bazar altıncı il dalbadal ciddi kəsirlə bağlanacaq. Sektor təhlili göstərir ki, 2021-ci ildən bəri yığılan bu kəsirlər mövcud ehtiyatlarla örtülüb və ərinmiş ümumi məbləğ təxminən 762 milyon unsiyaya çatıb.

İstehsal Çətinlikləri və Süni İntellekt Texnologiyasının Artan Təsiri

Gümüş bazarında müşahidə olunan bu xroniki kəsirin əsas səbəblərindən biri gümüş tədarükünün qısa müddətdə çevik şəkildə artırılmasının mümkün olmamasıdır. Yeni mədən layihələrinin istismara verilməsində gecikmələr, mövcud mədən hasilatının sürətlə artırılmasının mümkünsüzlüyü və məhdud təkrar emal mexanizmləri təklif tərəfini sıxışdıran əsas amillər kimi diqqəti cəlb edir. İllərdir davam edən kəsiri bağlamaq üçün yeraltı ehtiyatların əridilməsi gümüş qiymətlərinin uzun müddətdə müəyyən bazadan aşağı düşməsinin qarşısını alan kritik dəstək verir.

Digər tərəfdən, gümüşün ən əhəmiyyətli istehlak sahələrindən biri olan yaşıl enerjiyə və xüsusilə günəş panellərində fotovoltaik (PV) elementlərin istehsalında istifadə edilən gümüş pastasına tələbatda müvəqqəti yavaşlama müşahidə olunur. Hesablamalar göstərir ki, günəş enerjisindən gümüşə tələbat hər il 30 faizə qədər azala bilər. Bununla belə, bu, sənaye miqyasında tənəzzül yaratmır; Elektronika sənayesi hər il təxminən 445 milyon unsiya gümüş istehlak etsə də, sürətlə böyüyən məlumat mərkəzlərinin və süni intellekt infrastrukturlarının elektrik ötürülməsi ehtiyacları gümüşə olan tələbatı güclü saxlamağa davam edir.

Yüksək faiz və inflyasiya təzyiqi investorların iştahını məhdudlaşdırır

Uzunmüddətli tədarük açığı gümüş qiymətləri üçün güclü zəmin yaratsa da, qısa müddətdə qiymət hərəkətlərini boğan makroiqtisadi amillər də rol oynayır. Bu amillərdən başlıcası ABŞ-dakı yüksək real faiz mühitidir. ABŞ-ın 10 illik inflyasiya indeksli Xəzinədarlıq istiqrazlarının (TIPS) real gəlirliliyinin 2,55 faiz civarında olması investorların gümüş kimi faiz gəliri təqdim etməyən mallara olan iştahını azaldır.

Lakin qlobal inflyasiya ilə bağlı narahatlıqların canlı qalması Amerika Mərkəzi Bankının (Fed) uzun müddət sərt pul siyasəti mövqeyini qoruya biləcəyi gözləntilərini dəstəkləyir. Geosiyasi risklərin, xüsusən də Yaxın Şərqdən qaynaqlanan neftin qiymətinin bir barel üçün 100 dollardan yuxarı qalması inflyasiya təzyiqlərini tətikləyən digər amil kimi diqqəti cəlb edir. Yüksək faiz dərəcələrinin və enerji xərclərinin artımının birləşməsi investorların gümüşə qısamüddətli spekulyativ marağını məhdudlaşdıraraq qiymətləri təzyiq altında saxlayır.