Himalay dağlarında nəhəng buzlaqın çökməsi: Nepal və Tibet sərhədində ölənlərin sayı 392-yə çatıb

Çərşənbə günü Nepal və Tibet arasında sərhəd bölgəsində baş verən böyük daşqın və torpaq sürüşmələri yollarına çıxan hər şeyi uddu, böyük insan tələfatına səbəb oldu. Səlahiyyətlilərin son açıqlamalarına görə, təbii fəlakətdə həyatını itirənlərin sayı ən az 392-yə yüksəlib, əksəriyyəti turist olan təxminən 1400 nəfərdən hələ də xəbər yoxdur. Yaralıların sayı ilə bağlı qeyri-müəyyənlik davam edərkən, Nepal ordusu axtarış-xilasetmə fəaliyyətləri üçün qurudan və havadan dəstək vermək üçün 2 min əsgər təyin edib. Sərhədin Tibet tərəfində sərt coğrafi şərait və aramsız yağış xilasetmə qruplarının işini çox çətinləşdirir.

Zəlzələ deyil, 5,2 bal gücündə buzlaq çökməsi

Bir çox ölkə bölgədə itkin düşən vətəndaşlarının vəziyyəti ilə bağlı narahatlıq ifadə edərkən, Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi hadisədə itkin düşən Türkiyə vətəndaşının olmadığını açıqlayıb. Zəlzələnin yaratdığı uçqun fəlakətin ilk anlarında ehtimal olunsa da, ABŞ Geoloji Xidməti (USGS) seysmik məlumatları yeniləyib. Nepalın paytaxtı Katmandudan 65 kilometr şimalda, sərhəd xəttinə yaxın bir nöqtədə 4,4 bal gücündə zəlzələ olduğunu ilk dəfə elan edən qurum, ətraflı araşdırmalardan sonra seysmik fəaliyyətin əslində 5,2 ballıq buzlaq çökməsi olduğunu müəyyən etdi.

Fəlakət çökən nəhəng buzlaqın yaratdığı dağıntıların çay yatağına axması ilə baş verib. Katmandudan olan mütəxəssislər də daşqının buzlaqların qırılması nəticəsində baş verdiyini təsdiqləyiblər. Trişuli çayında suyun səviyyəsi cəmi yarım saat ərzində 9 metr qalxaraq hövzədəki yaşayış məntəqələrini udub. Bölgədən çəkilən görüntülər saniyələr ərzində çayın üzərindəki ən azı bir körpünün uçduğunu, çoxlu yaşayış binasının uçaraq suya qərq olduğunu göstərib. Səlahiyyətlilər nəhəng palçıq qalaqları qoyan bu fəlakətin miqyasını “təsəvvür olunmaz” kimi təsvir edir.

Qlobal istiləşmə Himalayları əridir

Son 30 ildə buz həcminin üçdə birini itirən Nepalda buzlaqların ərimə sürəti 65 faiz artıb. Mütəxəssislər Nepal-Çin sərhədinin həssas coğrafiyasına diqqət çəkir və yüksək riskli çay kənarındakı yaşayış məntəqələrinin təcili olaraq köçürülməsi lazım olduğunu iddia edirlər. Fəlakəti qiymətləndirən CNN TÜRK Meteorologiya müşaviriProf. Doktor Orhan Şen qlobal istiləşmənin gətirdiyi rekord temperaturların Everest yaxınlığındakı buzlaqların çatlamasına səbəb olduğunu vurğuladı. Şen xəbərdarlıq edərək, "Dağlardan qopan nəhəng buzlaq parçaları və qaya blokları çayın ön hissəsini bağladı və təbii bənd əmələ gətirdi. Bu bəndin arxasında yığılan nəhəng su kütləsi bənd birdən-birə partladığında fəlakətli bir selə səbəb oldu. Belə riskli yerlərdə düz axan su körpüləri yerinə tağlı körpülərə üstünlük verilməlidir.

Tibet Sərhədində Yeni Zəlzələ və Daşqın Xəbərdarlığı