Hörmüz boğazında isti saatlar: İran 6 gəminin keçidini bağladı!

Qlobal enerji daşınmasının ən kritik nöqtələrindən biri olan Hörmüz boğazı yeni hərbi və siyasi gərginliyin şahidi olub. Şəxsiyyəti açıqlanmayan yüksək rütbəli məmur İran dövlət televiziyasına açıqlama verərək gecə saatlarında boğazdan keçməyə çalışan 6 gəminin İran qüvvələri tərəfindən dayandırıldığını açıqlayıb. Regionda təhlükəsizlik tarazlığını sarsıdan bu addım beynəlxalq dəniz ictimaiyyətində geniş əks-səda doğurdu.

"Qeyri-qanuni və təhlükəli marşrut" iddiası

İran rəsmisinin verdiyi məlumata görə, sözügedən 6 gəmi bütün naviqasiya və izləmə sistemlərini söndürərək radarlardan qaçmağa çalışıb. Gəmilərin Hörmüz boğazının cənubunda yerləşən və beynəlxalq dəniz hüququ baxımından “qanunsuz və təhlükəli” olaraq xarakterizə edilən marşrutdan istifadə etdiyi bildirilib. İran tərəfi bu təhlükəli manevrin arxasında ABŞ ordusunun birbaşa təxribatının olduğunu iddia edib. Bəyanatda Vaşinqtonun bölgədəki təxribatçı təşəbbüslərinin iflasa uğradığı vurğulanıb.

Keçid cəhdi qəza və uğursuzluqla başa çatdı

Gecənin qaranlığında həyata keçirilən bu riskli əməliyyatın xərci ağır oldu. 6 gəmidən birinin qəzaya uğradığı və müdaxilə zamanı zədələndiyi bildirilib. Marşrutunu dəyişməli olan digər 5 gəmi isə Fars körfəzinə dönməli olub. Bu hadisə Fars körfəzi və Hörmüz boğazında hərbi hərəkətliliyin nə qədər həssas olduğunu bir daha ortaya qoydu.

Regional Gərginliyin və Enerji Təhlükəsizliyinin Arxa planı

Dünya neft daşımalarının təxminən beşdə birinin keçdiyi Hörmüz boğazı uzun illərdir ki, İran və Qərb dövlətləri arasında güc mübarizəsi sahəsi kimi seçilir. Mütəxəssislər sistemləri söndürülmüş gəmilərin naviqasiyasının açıq dəniz təhlükəsizliyinə ciddi təhlükə yaratdığını bildirsə də, İranın belə keçidlərə qarşı hərbi sayıqlığını ən yüksək səviyyədə saxladığı məlumdur. Ən son bloklama cəhdi regionda dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirələri yenidən alovlandırdı.