İran Nüvə Qanunu Təsdiq edildi: Səslərin Bölgüsü və Reaksiyalar

İranın nüvə proqramı ilə bağlı ABŞ, İngiltərə, Fransa və Almaniyanın təqdim etdiyi qətnamə layihəsi MAQATE-nin 35 üzvdən ibarət İdarə Heyətində səsverməyə çıxarılıb. Layihə 21 “hə” və 3 “xeyr” səsi ilə qəbul edilib, 10 ölkə isə bitərəf qalıb. Venesuela isə maliyyə öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi üçün səsvermədə iştirak edə bilməyib.

MAQATE-nin narahatlığı

Qəbul edilən qətnamə layihəsində MAQATE-nin bir il ərzində ABŞ və İsrailin hücumuna məruz qaldığı nüvə obyektlərinə daxil ola bilməməsi ilə bağlı narahatlıqlar ifadə olunub. Maraqlıdır ki, Agentlik saziş çərçivəsində nəzarət edilən nüvə materiallarının silah istehsalında istifadə olunmadığını təsdiq edə bilməz.

İrana tələblər

Qərarda İrandan ABŞ və İsrailin hədəfə aldığı nüvə obyektləri haqqında dərhal məlumat verməsi və MAQATE-yə girişi təmin etməsi tələb olunub ki, bu obyektləri yoxlaya bilsin. Bu, beynəlxalq ictimaiyyətin İranın nüvə fəaliyyətləri üzərində nəzarəti saxlamaq səylərinin bir hissəsi kimi qiymətləndirilir.

İranın reaksiyası

İran BMT-nin Vyana Nümayəndəliyi vasitəsilə sosial media platformasında verdiyi bəyanatda qanun layihəsini "siyasi" adlandırıb. İran qərarın texniki peşəkarlığın olmadığını və MAQATE-nin müharibə qızışdıranları tərəfindən manipulyasiya edildiyini müdafiə etdi.

ABŞ və İsrailin Rolu

Bəyanatda ABŞ-ın İrana qarşı daha çox hücumlar həyata keçirdiyi bir vaxtda qəbul edilən bu qərarın ikiüzlü diplomatik həll yolu kimi qiymətləndirildiyi bildirilib. İran MAQATE-nin etibarlılığına şübhə ilə yanaşsa da, Agentliyin dinc nüvə obyektlərinə hücumlara qarşı təsirsiz olduğunu iddia edib.

Bərəf qalan ölkələr

Səsvermədə bitərəf qalan 10 ölkənin qərara təsiri beynəlxalq diplomatik tarazlıqlara işarə edir. Bu ölkələrin münasibəti İranın nüvə proqramına beynəlxalq təzyiqi necə formalaşdıracaqlarını müəyyən edə bilər.

Venesuellanın səsvermədə iştirak edə bilməməsi

Venesuelanın maliyyə öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi üçün səsvermədə iştirak edə bilməməsi ölkənin iqtisadi problemlərinin beynəlxalq diplomatik proseslərə təsirini ortaya qoyur.

Ola bilsin ki, bu qərarın mümkün inkişafı

İranla Qərb arasında gərginlik arta bilər. Gələcək hadisələr, deyəsən, tərəflərin diplomatik həll üçün nə dərəcədə istəkli olmasından asılı olaraq formalaşacaq.

İranın bu qərara necə reaksiya verəcəyi və beynəlxalq ictimaiyyətin bu vəziyyətə necə reaksiya verəcəyi yaxın günlərdə diqqətlə izlənilməli olan məsələlər arasında olacaq.