İsrail ordusu Livanın cənubunda uzunmüddətli yerləşdirməyə hazırlaşır

İsrail ordusunun Livanın cənubunda uzunmüddətli hərbi varlığa hazırlıq gördüyü bildirilir. İsrailin dövlət televiziyası KAN-ın təhlükəsizlik mənbələrinə istinadən verdiyi xəbərə görə, bu, bölgədə atəşkəsə baxmayaraq hərbi gərginliyin arta biləcəyindən xəbər verir. Eyni zamanda, bu hadisələrin Hizbullah və İrana da təsir edə biləcəyi və ABŞ ilə İran arasında mövcud razılaşmaya təzyiq göstərə biləcəyi düşünülür.

İsrailin Hərbi Hazırlıqları

İsrailin Livan üçün əməliyyat variantlarını nəzərdən keçirdiyi və son qərarın siyasi hakimiyyətin əlində olduğu iddia edilir. KAN-ın xəbərinə görə, İsrail ordusu bölgədə baş verə biləcək hər hansı ssenariyə qarşı hazırlıqlarını davam etdirir. Xüsusilə ölkənin cənubuna qarşı hücumların davam etməsi bu iddiaları gücləndirir.

Mart ayından etibarən İsrail Livanın cənubuna intensiv hava zərbələri endirir. Bu hücumlar nəticəsində bəzi bölgələr nəzarət altına alınsa da, Livan hökuməti hücumlar nəticəsində didərgin düşənlərin sayının 1 milyonu keçdiyini açıqlayıb. {{IMG_0}}

Atəşkəs prosesi zamanı baş verənlər

ABŞ prezidenti Donald Tramp aprelin 24-də verdiyi açıqlamada aprelin 17-də başlayan müvəqqəti atəşkəsin daha üç həftə uzadıldığını açıqlayıb. May ayında aparılan danışıqlar nəticəsində atəşkəs rejiminin daha 45 gün uzadılması qərara alınıb. İyunun 3-də İsrail və Livan arasında daha əhatəli atəşkəs haqqında razılığın əldə olunduğu açıqlanıb.

Razılaşma çərçivəsində Hizbullahın hücumlarını dayandırması və Litani çayının cənubundan qüvvələrini geri çəkməsi nəzərdə tutulurdu. Lakin Hizbullah bu şərtləri qəbul etmədiyini açıqlayıb. {{IMG_1}}

İnsan itkisi və sülhün mümkünlüyü

Livan Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, İsrailin mart ayından bu yana həyata keçirdiyi hücumlarda 3 min 826 nəfər həyatını itirib. Atəşkəs bəyanatlarına baxmayaraq hücumların davam etməsi daimi sülhün mümkünlüyü ilə bağlı sual işarələri yaradır.

İsrailin Hərbi Fəaliyyətlərinin Regional Təsirləri

Mütəxəssislər iddia edirlər ki, İsrailin Livandakı hərbi fəaliyyəti ABŞ və İran arasında əldə olunan razılaşmanı birbaşa təhlükə altına salmır, lakin razılaşmanın kövrəkliyini artıra bilər. “Hizbullah”ın İranın dəstəklədiyi struktur olması o deməkdir ki, Livanda mümkün eskalasiya Tehranın bölgədəki mövqeyini yenidən sərtləşdirə bilər.

Bu vəziyyət Vaşinqtonla Tehran arasında son vaxtlar yaranmış diplomatik zəminə zərər verə bilər. Hazırkı mərhələdə İsrailin Livandakı hazırlıqları təhlükəsizlik və çəkindirmə məqsədi daşıyır. İran və ABŞ arasında razılaşma nüvə və regional təhlükəsizlik mövzularında irəliləyir.

Nəticə və Qiymətləndirmə

İsrail ordusunun Livanda uzunmüddətli məskunlaşma planı regional tarazlıqlara təsir edə biləcək böyük inkişaf kimi qiymətləndirilir. Bu vəziyyətin qısamüddətli perspektivdə ABŞ-İran razılaşması üçün birbaşa təhlükə yaratmadığı bildirilsə də, sahədə mümkün qarşıdurma dalğası regionda qüvvələr balansını yenidən formalaşdıra bilər. Ona görə də bu hadisələri diqqətlə izləmək və diplomatik səyləri artırmaq vacibdir.