İsrailin Ağ Fosfordan İstifadəsi Mübahisə Yaratdı

İsraillə Livan arasında davam edən qarşıdurmalar son günlər yeni miqyas alıb. İsrail ordusunun əhalinin sıx məskunlaşdığı ərazilərdəağ fosforlu bombalardan istifadə etməsi ilə bağlı iddialar beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi əks-səda doğurub. ABŞ mediasındakı görüntülər bu iddiaları gücləndirən dəlil kimi önə çıxdı.

Şəkillər və ifadələr

Amerikanın New York Times (NYT) tərəfindən təqdim edilən əyani sübutlar, İsrail ordusunun Livan ərazisində ağ fosfordan istifadə etdiyini göstərir. Bu görüntülərdə Livanın Nabatieh şəhərində çəkilmiş tüstü izləri diqqəti cəlb edir. Mayın 30-da İsrail bölgədəki strateji əhəmiyyətli Beaufort qəsrini ələ keçirərkən çəkilən bu görüntülər NYT tərəfindən təsdiqlənib.

Ağ Fosforun Təhlükələri

Döyüş meydanında ağ fosforun istifadəsi ilə bağlı ciddi narahatlıqlar var. Bu maddə hava ilə təmasda olduqda öz-özünə alovlanır, tez alışan və zərərli tüstü yaradır. Xüsusilə mülki yaşayış məntəqələrində istifadəsi beynəlxalq müharibə hüququna zidd hesab olunur. Livanın müxtəlif bölgələrində bu cür sursatlardan istifadə edildiyinə dair iddialar bu mövzuda müzakirələri qızışdırıb.

Beynəlxalq reaksiyalar və araşdırmalar

Livan hökuməti İsrailin ağ fosfordan istifadə etməsindən narahatlığını ifadə edərək, məsələni BMT və BMT Təhlükəsizlik Şurasının gündəminə çıxarıb. 3 iyul 2024-cü ildə Şuraya təqdim edilən məktubda bu istifadə nəticəsində 600-dən çox yanğının baş verdiyi bildirilib. Bundan əlavə, Human Rights Watch da 2024-cü ildə dərc etdiyi hesabatda İsrailin belə sursatlardan istifadə etməsinin zəruriliyini şübhə altına alıb.

Əvvəlki İstifadələr və Gələcək Narahatlıqlar

İsrail ordusunun daha əvvəl də ağ fosfordan istifadə etdiyi məlumdur. Bu sursatın xüsusilə 2009-cu ildə Qəzzada və 1982-2006-cı illərdə Livanda baş verən qarşıdurmalarda istifadə edildiyi beynəlxalq mənbələr tərəfindən sənədləşdirilib. 2023-cü ilin oktyabrına qədər Livanda 200-dən çox belə bombanın istifadə edildiyi iddiası bölgədəki vəziyyəti daha da çətinləşdirir. sağlamlıqları olduqca ciddidir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, o, dəri ilə təmasda olduqda ciddi yanıqlara səbəb olur, tənəffüs yollarına və gözlərə zərər verə bilər. Bu cür sursatların mülki şəxslərə qarşı istifadəsi beynəlxalq hüquq çərçivəsində qadağandır.

Nəticə və mümkün hadisələr

İsrailin ağ fosfordan istifadə etməsi həm Livanda, həm də beynəlxalq aləmdə ciddi reaksiyalara səbəb olub. Bu vəziyyətin gələcəkdə necə inkişaf edəcəyi beynəlxalq ictimaiyyətin və müvafiq qurumların atacağı addımlardan asılı olacaq. Bu hadisələr regionda sülh səyləri və müharibə qanununun tətbiqi ilə bağlı yeni müzakirələrə səbəb ola bilər.