Kanadanın Qırıcı Donanmasında Yeni F-35 Hərəkəti: 45 Bölmə Yeni İddia Gündəmdədir

Kanadanın hərbi aviasiya donanmasını modernləşdirmək strategiyasında kritik mərhələyə çatıb. ABŞ mətbuatında yer alan iddialara görə, Ottava rəhbərliyi daha əvvəl dayandırdığı və ya alternativ axtardığı F-35 qırıcı təyyarələrinin satınalma proqramına yenidən diqqət yetirə bilər. Bu çərçivədə Kanadanın ABŞ-dan təxminən 45 ədəd F-35 döyüş təyyarəsi ala biləcəyi iddia edilir.

Kanadanın Orijinal 88 F-35 Planı və İnkişafı

Kanada 2023-cü ildə ABŞ ilə hava hücumundan müdafiə gücünü artırmaq üçün tarixi müqavilə imzalayıb. Təxminən 19 milyard Kanada dolları dəyərində olan bu nəhəng müqavilə 88 ədəd F-35A tipli döyüş təyyarəsinin alınmasını nəzərdə tuturdu. İlk tədarüklərin 2026-cı ildə həyata keçirilməsi planlaşdırılırdı. Bununla belə, Ottava ilə Vaşinqton arasındakı son siyasi və kommersiya gərginliyi bu çox milyard dollarlıq hərbi proqramın yenidən masaya qoyulmasına səbəb oldu.

Kanadanın müdafiə naziri David McGuinty 2026-cı ilin aprelində verdiyi açıqlamada F-35 satınalma planının hələ də ciddi şəkildə araşdırıldığını və beynəlxalq arenada digər alternativlərin də qiymətləndirildiyini bildirmişdi. Bu bəyanatlar Kanadanın F-35 proqramından tamamilə və ya qismən imtina edə biləcəyi ilə bağlı müzakirələrə təkan verdi.

F-35 və İsveç Gripen arasında kritik seçim

İsveç istehsalı olan Gripen döyüş təyyarələri Kanada Hərbi Hava Qüvvələrinin modernləşdirilməsi prosesində ən güclü alternativlərdən biri kimi gündəmə gəldi. Keçən may ayında mətbuatda dərc olunan iddialarda Ottavanın 30 F-35 və təxminən 60 Gripendən ibarət qarışıq hava donanması qurmağı planlaşdırdığı bildirilmişdi. Bu iddialar Kanada hökuməti tərəfindən rəsmən təsdiqlənməsə də, hərbi dəhlizlərdə ciddi bir variant kimi danışılmağa davam edirdi.

ABŞ mediasının 45 ədəd F-35 alması ilə bağlı son iddiası Kanadanın müdafiə strategiyasında yeni balansın yaradıla biləcəyini göstərir. Bu addım qarışıq donanma variantına, yoxsa birbaşa F-35-ə yönəlmiş bir quruluşa üstünlük veriləcəyi sualını yenidən gündəmə gətirdi.

Beşinci Nəsil Texnologiyası və NORAD Hava Hücumundan Müdafiə Tərəfdaşlığı

Kanada Hərbi Hava Qüvvələri Şimali Amerikanın təhlükəsizliyini təmin etmək üçün ABŞ ilə birgə həyata keçirilən Şimali Amerika Aerokosmik Müdafiə Komandanlığının (NORAD) missiyalarında fəal rol oynayır. Bu kontekstdə iki ölkənin birgə əməliyyat imkanlarını ən yüksək səviyyədə saxlaması üçün F-35 təyyarələrinin inteqrasiyası həyati əhəmiyyət kəsb edir.

Kanadanın Qərar Fazası: Qarışıq Donanma, yoxsa Uniforma?

Ottava hökuməti hazırda iki əsas yol xəritəsinə diqqət yetirir. Birinci variant hazırkı 88 F-35 proqramına yenidən baxaraq davam etməkdir; İkinci variant isə F-35 və Avropa döyüş təyyarələrini birləşdirən hibrid donanma strukturunun yaradılmasıdır. ABŞ mətbuatında 45 yeni F-35 iddiası bu qərarsızlıq prosesini canlandıracaq. Lakin hələlik rəsmi satınalma qərarı və imzalanmış müqavilə olmadığı üçün bu rəqəm hələlik mümkün hesab edilməlidir.