Müharibə cinayətkarı Ratko Mladiçin ölümündən sonra Serbiyadan təxribatçı qərar: Dövlət mərasimi ilə dəfn olunacaq!

1995-ci ilin iyulunda Bosniya və Herseqovinanın şərqindəki Srebrenitsada baş vermiş qanlı soyqırımın baş memarı, hərbi cinayətkar Ratko Mladiç həbsxanada vəfat edib. Bəşəriyyətə qarşı cinayət törətdiyinə görə ömürlük həbs cəzasına məhkum edilən və Hollandiyanın Haaqa həbsxanasında saxlanılan 84 yaşlı Mladiçin ölümü serb millətçilərinin təxribatçı hərəkətləri ilə qarşılanıb. Bölgədəki serb əhalisinin hərbi cinayətkarı izzətləndirmək cəhdləri bütün Bosniya və Herseqovinada hiddətə səbəb olub. Bosniya Müharibəsi 1992-1995-ci illərdə ən ağır insan haqları pozuntularının və qırğınların yaşandığı Zvornik şəhərində toplaşan yüzlərlə serb Serbiya bayraqları və Mladiçi tərifləyən plakatlarla güc nümayişi keçiriblər.

Srpska Respublikasının (RS) vitse-prezidentiKamil Durakoviç bu təxribata sərt reaksiya verib. Zvornikdə bosniyalı qurbanların kütləvi məzarlarına ev sahibliyi etdiyini xatırladan Durakoviç, "Bura Belqrad deyil. Bura Mladiçin qırğın əmrlərinin şəxsən həyata keçirildiyi torpaqdır. Bu təxribatçı hərəkətlərə səssiz qalmaq qəbuledilməzdir" deyərək reaksiyasını bildirib. Eynilə, Srebrenitsa yaxınlığındakı Bratunacda divarlara “Biz hamımız Mladiçin əsgərləriyik” şüarları yazılıb, Brckoda isə serblər hərbi cinayətkar üçün xatirə şamları yandırıblar.

Serbiyadan qalmaqallı qərar: Hərbi Cinayətkarın Rəsmi Dövlət Mərasimi

Serbiyanın ədliyyə naziri Nenad Vujiç bəşəriyyətə qarşı cinayət kimi qeydə alınan Mladiçin ailəsinin istəyinə uyğun olaraq yüksək səviyyədə dövlət mərasimi ilə dəfn ediləcəyini açıqlayıb. Bu qalmaqallı qərar beynəlxalq aləmdə və Bosniya və Herseqovinada böyük qəzəblə qarşılanıb. Bosniyalı akademikEsad Durakoviçsoyqırımı törədənin qəhrəman kimi yola salınmasının qəbuledilməz olduğunu ifadə edərək, "Serbiya bu rəsmi addımla öz əli ilə soyqırım dövləti olduğunu qeydə alıb və qəbul edib" şərhini verib.

Monteneqro prezidentiJakov Milatovic də məsələ ilə bağlı açıqlama verərək, Mladiçin hərbi cinayətkar kimi öldüyünü vurğulayaraq, "Mladiç soyqırım və insanlığa qarşı ən ağır cinayətlər törətməkdə mühakimə olunub. Bu vəziyyət siyasi müzakirə mövzusu deyil, beynəlxalq hüquq tərəfindən qeydə alınmış mütləq bir faktdır" dedi. Xorvatiya xarici işlər naziriQordan Qrliç RadmanMladiçin Bosniya və Herseqovina və Xorvatiya torpaqlarında silinməz qanlı izlər buraxdığını bildirərək, ədalətdən qaça bilməyən daha bir qatilin həyatını itirdiyini bildirib.

Srebrenitsa Şahidləri: "Onun ömürlük həbslə ölümü ədalətin zəfəridir"

Srebrenitsa soyqırımının ağrısını hələ də yaşadan qurbanların və şahidlərin yaxınları Mladiçin cəzasını çəkərkən ölümünün ədalətin təzahürü olduğunu vurğulayıblar. Srebrenitsa Memorial Mərkəzinin direktoru Emir Suljagic sosial media hesabından verdiyi açıqlamada "Mladiçin ölümü onun törətdiyi cinayətləri aradan qaldırmır. Kütləvi məzarlıqlar hələ də oradadır və itirdiyimiz həyatlar geri qayıtmayacaq. O, qeydiyyatda olan soyqırımçı kimi həbsxanada dünyasını dəyişib. Biz faktların unudulmasına heç vaxt icazə verməyəcəyik" deyib. Srebrenitsa və Zepa Anaları Dərnəyinin vitse-prezidenti Kada Hotic Mladiçin səhhətində yaranan problemləri bəhanə edərək azad etməməyin vacibliyini vurğulayaraq, "Onun ömrünün sonuna qədər dəmir barmaqlıqlar arxasında qalması tarixi ədalətdir. Bu gün onun vəhşi əmrləri ilə yaxınlarımızın sümüklərini axtarırıq" dedi. Soyqırım Qurbanları və Şahidləri Assosiasiyasının prezidenti Murat Tahiroviç də qeyd edib ki, azadlığa buraxılmaq üçün təzyiqlərə boyun əyməmək böyük hüquqi qələbədir.

UEFA matçında "Qırmızı Ulduz" azarkeşlərinin çirkin təxribatı

Serb millətçiliyinin futboldakı əksi UEFA Avropa Liqasının pley-off mərhələsində bir daha özünü göstərdi. Səfərdə Çexiyanın “Viktoriya Plzen” komandasına yollanan Serbiyanın “Srvena Zvezda” komandasının azarkeşləri tribunada qalmaqallı aksiya həyata keçirib. Təxminən 1200 nəfərdən ibarət “Delije” adlı fan qrupu “Ümumi, əbədi şöhrət və minnətdarlıq” yazılmış pankart açaraq uzun müddət hərbi cinayətkar Ratko Mladiçin lehinə şüarlar səsləndiriblər. Bu qalmaqallı anların fotoları “Srvena Zvezda” klubunun rəsmi sosial media hesablarında da paylaşılıb. Bu çirkinlikdən sonra Srebrenitsa Xatirə Mərkəzi UEFA-ya rəsmi şikayət ərizəsi ilə müraciət edərək Serbiya yığmasının avrokuboklardan tamamilə uzaqlaşdırılmasını tələb edib. Xatırladaq ki, “Srvena Zvezda” bundan əvvəl də oxşar irqçi və təxribat xarakterli hərəkətlərə görə UEFA-dan cəzalar almışdı.

16 illik qaçışdan sonra ədalət: Ratko Mladiç kimdir?

1942-ci ildə Bosniya və Herseqovinanın şərqindəki Kalinovik rayonu yaxınlığındakı Bozanovici kəndində anadan olan Ratko Mladiç hərbi təhsilini Belqradda başa vurub və Yuqoslaviya Xalq Ordusunda (JNA) xidmət edib. Bosniya müharibəsinin başlaması ilə o, 1992-ci ilin may ayında yeni yaradılmış Srpska Respublikası Ordusunun Baş Qərargah rəisi vəzifəsinə təyin edildi, 1996-cı ilə qədər bu vəzifəni tutdu. Keçmiş Yuqoslaviya üzrə Beynəlxalq Cinayət Tribunalı tərəfindən ilk dəfə olaraq müharibə cinayətləri ittihamı hazırlayan Mladiç 1992-ci ilin iyulunda (f. Serbiya müharibədən sonra 16 il ədalətdən gizləndi. Serbiya hakimiyyətinin “yerini bilmirik” açıqlamalarına baxmayaraq, görüntülər Mladiçin bu dövrdə dövlət daxilindəki dərin strukturlar tərəfindən qorunduğunu və hətta ictimai həyatda sərbəst hərəkət etdiyini sübut etdi. Müharibə cinayətkarı 26 may 2011-ci ildə Serbiyanın Zrenjanin yaxınlığındakı Lazarevo kəndində yaxalanıb və 31 may 2011-ci ildə Haaqaya təhvil verilib. 16 may 2012-ci ildə başlayan tarixi məhkəmə prosesində o, ittihamları rədd etsə də, əsas cinayətə görə ömürlük həbs cəzasına məhkum edilib. 1995-ci ilin iyulunda 372 Bosniyalı mülki şəxs vəhşicəsinə qətlə yetirilib.