NATO Sammitində Danimarkanın Baş Naziri Frederiksenin tarixi Çağırışı: "Avropa yenidən silahlanmalıdır"

Danimarkanın baş naziri Mette Frederiksenin beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini çəkən 36-cı NATO Dövlət və Hökumət Başçıları Zirvə Toplantısı öncəsi mətbuat mənsublarına tənqidi açıqlamalar verib. Qlobal təhlükəsizlik mühitinin gündən-günə daha qeyri-sabit və təhlükəli hala gəldiyinə diqqət çəkən Frederiksen Avropa ölkələrini hərbi potensiallarını artırmağa və müdafiə sənayelərini gücləndirməyə çağırıb.

Avropa üçün Yenidən Silahlanma və Güclü Müdafiə Sənayesinə Çağırış

Danimarkanın baş naziri Frederiksen transatlantik alyansın çəkindiriciliyini qoruyub saxlaması üçün üzv ölkələrin müdafiə xərclərini və hərbi istehsalını artırmalı olduğunu vurğulayıb. Tarixin ən güclü müdafiə paktına sahib olduqlarını ifadə edən Frederiksen, "Bizim daha güclü NATO-ya ehtiyacımız var. Bu gücü qorumaq və onu gələcəyə daşımaq məcburiyyətindəyik. Bu gün buradakı ən aydın mesajım Avropanın vaxt itirmədən yenidən silahlanmasının həyati əhəmiyyətidir" dedi.

Avropa və transatlantik miqyasda ABŞ ilə inteqrasiya olunmuş güclü sənaye müdafiə bazasının yaradılmasının vacibliyini vurğulayan Baş nazir Ukraynaya yardımın fasiləsiz davam etdirilməli olduğunu bildirib. Rusiyaya təzyiqin artırılmasının vacib olduğunu ifadə edən Frederiksen, "Ukraynanın bu müharibədə yeganə haqq qazanan ölkə olmasını təmin etməliyik. Birliyimiz və bir yerdə dayanma əzmimiz bəlkə də hər zamankindən daha vacibdir" dedi.

Qrenlandiya müzakirələrinə sərt reaksiya: "Ərazi bütövlüyümüzə hörmət edilməlidir"

ABŞ administrasiyasının Qrenlandiyaya keçmiş əldə etmə yanaşmalarını və onun regionla bağlı iddialarını sərt şəkildə tənqid edən Frederiksen, Danimarka Krallığının bu məsələdə barışmaz mövqeyini bir daha bəyan etdi. Qrenlandiyanın suveren hüquqlarının müzakirə edilə bilməyəcəyini bildirən Baş nazir aşağıdakı ifadələrdən istifadə edib:

"Təəssüf ki, ABŞ prezidentinin bu məsələ ilə bağlı mövqeyi çox aydındır, lakin bizim mövqeyimiz həmişə olduğu kimi çox aydındır: Qrenlandiya qətiyyən satılmır. Biz hər kəsdən, o cümlədən müttəfiqlərimizdən Qrenlandiya xalqının öz müqəddəratını təyinetmə hüququna hörmətlə yanaşmasını gözləyirik. Biz suveren dövlətik; hamı öz ərazi bütövlüyümüzə hörmət etməlidir və NATO-nun suverenliyi də daxil olmaqla, öz ərazimizi müdafiə etməyə hazırıq."

Kollektiv Müdafiə və Maddə 5 Vurğu: "NATO bizim sığortamızdır"

NATO-nun təməl daşı olan kollektiv müdafiə prinsipinə (Maddə 5) tam sadiqlik mesajı verən Frederiksen xatırladıb ki, bu prinsip bütün üzv ölkələr üçün həyati təminatdır. Frederiksen, "Birimizin başına bir şey olarsa, hamı bir-birimizin müdafiəsinə qalxmalıdır. 5-ci maddə bizim sığortamızdır. Bu, hazırda Rusiyadan müharibə təhlükəsi ilə üz-üzə qalan şərq cinahına aiddir, 11 sentyabrda ABŞ-a hücum ediləndə bu, Qrenlandiya üçün də belədir. Biz Danimarka Krallığını sona qədər müdafiə edəcəyik", - Frederiksen bildirib.

ABŞ-ın NATO-nun 5-ci maddəsinə sadiqliyinə şübhə etmədiyini deyən Frederiksen alyansın gələcəyi ilə bağlı bu cür dəyərləndirmələr edib: "Danimarka və Avropa nöqteyi-nəzərindən, NATO olmadan xalqımın təhlükəsizliyini təmin etmək mənim üçün mümkün deyil. NATO sayəsində Transatlantik okeanı boyunca insanlar təhlükəsizdir və bu, gələcəkdə də belə qalacaq."

İslandiyanın Qrenlandiya və Rusiya təhlükəsi haqqında bəyanatı

Zirvədən əvvəl çıxış edən İslandiyanın Baş naziriKristrun Frostadottir də Qrenlandiya müzakirələrinə toxunub və Danimarkanı dəstəkləyib. Frostadottir "Qrenlandiya Qrenlandiya xalqına məxsusdur. Onlar ABŞ-ın bir hissəsi olmaq istəmirlər və bu mövzuda çox açıqdırlar" deyərək müzakirələrə son qoyub.

NATO-nun son 12 ayda yeni üzvlərin iştirakı və müdafiə büdcələrinin artması ilə çox daha güclü bir quruluş qazandığını bildirən İslandiya Baş naziri alyans daxilində dinamikanın müsbət istiqamətdə dəyişdiyini bildirib. Frostadottir vurğuladı ki, alyans süni gündəmlər və Qrenlandiya müzakirələri əvəzinə, əsasən Rusiyadan gələn birbaşa təhdidlərə diqqət yetirməlidir.