Pensiya ilə bağlı əsaslı qərar: Ali Məhkəmə faizlərin gecikdirilməsinin tarixini aydınlaşdırdı

Ali Məhkəmə pensiya hüququ olan, lakin pensiyaları gec ödənilən milyonlarla vətəndaşı yaxından maraqlandıran tarixi qərar qəbul edib. Ali Məhkəmə yığılmış pensiya ödənişlərinə tətbiq olunacaq marağın başlanğıc nöqtəsinə aydınlıq gətirib. Qərara əsasən, yığılmış debitor borcları üzrə faizlər pensiyaya çıxmaq hüququ yarandığı ilk gündən deyil, Sosial Müdafiə Təşkilatına (SGK) verilən qanuni müddət bitdikdən sonra hesablanacaq.

Sığortalının ən yüksək əmanət faizi və hüquqi proses tələbi

İşdə iştirak edən hüquqi prosesdə sığortalı 13 iyul 2018-ci il tarixinə yaşa görə əmək pensiyası almaq hüququnun olduğunun müəyyən edilməsini istəyib. İddiaçı həmçinin, vaxtında ödənilməyən pensiyaların hər bir hüququn verildiyi tarixdən başlayaraq banklar tərəfindən tətbiq edilən ən yüksək əmanət faizi ilə birlikdə SGK-dan alınmasını istəyib.

Birinci instansiya məhkəməsi qiymətləndirməsində sığortaolunanın 2018-ci il oktyabrın 1-dən yaşa görə əmək pensiyası almaq hüququna malik olması barədə qərar çıxarıb və 1 oktyabr 2018-ci il tarixindən 1 aprel 2019-cu il tarixədək az ödənilmiş məbləğlərin qanuni faizlərlə ödənilməsinə qərar verib. SGK-nın qərardan verdiyi apellyasiya şikayəti Regional Ədalət Məhkəməsi tərəfindən mahiyyəti üzrə rədd edilib.

Ali Məhkəmə Prosedur və Hesablama Aspektində Qərarı ləğv etdi

İş materiallarına apellyasiya şikayətinə baxan Ali Apellyasiya Məhkəməsinin 10-cu Mülki Kollegiyası prosessual və hesablama səhvlərinə görə yerli məhkəmənin və apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarlarını ləğv edib. Ali Məhkəmə xalis pensiya məbləğinin müəyyən edilməsi zamanı SGK-nın müvafiq bölmələrindən rəsmi məlumat və rəylər alınmadan, yalnız ekspertiza rəyi əsasında qərar qəbul edilməsini qeyri-prosessual hesab edib.

Lakin Ali Məhkəmə qeyd edib ki, sığortaolunanın 2019-cu il mayın 1-də yenidən vəzifəyə təyin edildiyini nəzərə alaraq, ödəmə müddəti 1 oktyabr 2018-ci il və 1 may 2019-cu il tarixinədək olan dövrü əhatə edəcək şəkildə hesablanmalıdır.

Faizin əvvəlində SGK-nın 3 Aylıq Qanuni Müddəti əsas götürüləcək

Qərarın ən kritik hissəsi gecikdirilmiş pensiyalara tətbiq ediləcək faizin başlanğıc tarixi idi. Ali Məhkəmə xatırladıb ki, mövcud qanunvericiliyə uyğun olaraq SGK-ya pensiya ayırma prosedurlarını yekunlaşdırmaq üçün 3 ay qanuni müddət verilir. Bu kontekstdə, pensiyanın gec təyin edilməsi halında sığortalının faiz tələb etmək hüququ olsa da, bu faiz sığorta olunanın pensiyaya çıxmaq hüququ qazandığı ilk tarixdən başlamayacaq.

Faizlərin hesablanmasında SGK-ya verilən 3 aylıq qanuni müddətin bitdiyi tarix başlanğıc nöqtəsi kimi qəbul ediləcək. Bu presedent qərar pensiya müddəti uzanan və qanuni hüquqlarını axtaran bütün vətəndaşlar üçün məcburi bələdçi rolunu oynayır.