Qlobal Bazarlar Geosiyasi Gərginliklərin Kölgəsində

Qlobal bazarlar Yaxın Şərqdəki geosiyasi gərginliyin təsiri altında yeni həftəyə stresli başladı. ABŞ və İsrailin İranla sülh razılaşmasına nail ola bilməməsi bazarlarda qeyri-müəyyənliyi artırır. Xüsusilə enerji təchizatında baş verə biləcək fasilələr qlobal iqtisadiyyata dərin təsir göstərir.

Yaxın Şərqdə böhran və onun təsirləri

Aprelin 8-də əldə olunan atəşkəsə baxmayaraq, Yaxın Şərqdə tərəflər danışıqlarda konkret irəliləyişə nail ola bilməyib. Hər iki tərəfin təhdid dolu bəyanatları atəşkəsin kövrək mahiyyətini ortaya qoyur. ABŞ prezidenti Donald Tramp bəyan edib ki, İran Hörmüz boğazının açılması üçün sürətli addımlar atmalıdır. Tramp bəyan edib ki, əks halda İran ciddi nəticələrlə üzləşəcək.

Hörmüz boğazından tankerlərin daşınmasının dayandırılması enerji təchizatı ilə bağlı narahatlığı artırsa da, sığorta xərclərinin artması bu vəziyyəti daha da çətinləşdirir. Bu hadisələr neft qiymətləri üzərində yüksələn təzyiq yaradır.

Mərkəzi Bankların Makroiqtisadi İşarələri və Yanaşmaları

Neft qiymətlərinin yüksəlməsi dünya üzrə inflyasiya məlumatlarına görünən təsirlər yaradır. İqtisadi təzyiqlər mərkəzi bankların daha sərt pul siyasətinə üz tutmasına səbəb olur. ABŞ-da açıqlanan məlumatlar göstərir ki, istehsalçı qiymətlərindəki artım sürətlənir və bu, FED-in faiz artımı siyasətlərini daha da gücləndirir.

Əvvəllər FED-in il boyu faiz dərəcələrini aşağı salacağı düşünülürdü. Ancaq son hadisələrlə birlikdə dekabr ayında 25 bazlıq faiz artımı ehtimalının yüzdə 70 olacağı təxmin edilir.

Qlobal İstiqraz Bazarlarında hərəkətlər

İnflyasiyanın yüksək səviyyədə qalacağına dair gözləntilər istiqraz bazarlarında satış təzyiqini artırdı. ABŞ-ın uzunmüddətli istiqraz gəlirləri əhəmiyyətli səviyyələrə çatıb. 10 illik istiqraz faizi 4,63 faizə yüksələrkən, bu, bazarın daha yüksək inflyasiya və faiz mühitinə uyğunlaşmağa başladığını göstərir.

Çin və ABŞ arasında iqtisadi əlaqələr

Ağ Ev Trampın Çinə səfəri zamanı iqtisadi əməkdaşlıqla bağlı yeni qərarların verildiyini açıqlayıb. Çin ABŞ-ın nadir torpaq elementləri ilə bağlı narahatlığını aradan qaldırmaq üçün addımlar atacaq. Bundan əlavə, Çin aviaşirkətləri üçün 200 Boeing təyyarəsinin alınması təsdiqlənib. Çin 2026-2028-ci illər arasında ABŞ-ın kənd təsərrüfatı məhsullarından hər il ən azı 17 milyard dollar almağı öhdəsinə götürüb.

Qızıl, Dollar və Neft qiymətlərindəki dəyişikliklər

Yaxın Şərqdəki gərginliklər səbəbindən qızılın unsiya qiyməti bir qədər artıb. Dollar indeksi üfüqi olaraq qaldı. Brent markalı neftin barrel qiyməti regionda artan risklər səbəbiylə 107,9 dollara yüksəlib.

Asiya və Avropa bazarlarında inkişaflar

Cənubi Koreya istisna olmaqla, Asiya fond bazarlarında mənfi seyir izləyib, Çində isə iqtisadi göstəricilər gözləntilərin altında qalıb. Yaponiyada dollar/yen pariteti bahalaşaraq inflyasiya narahatlıqlarını artırıb. Avropada enerji xərclərinin yüksək kursu bazarlarda narahatlıq yaratmağa davam edir. Avropa Mərkəzi Bankının ilin sonuna qədər üç dəfə faiz artıra biləcəyi gözləntiləri güclənir.

Türkiyə Bazarları və Gözləntiləri

Borsa İstanbul həftəyə enişlə başlayıb. BIST 100 indeksi 14.367,60 bəndlə bağlanıb. Dollar/TL məzənnəsi cüzi yüksəlib. Türkiyədə istehlakçı güvən indeksi və işsizlik nisbəti bu gün bazarların diqqət mərkəzində olacaq.

Analitiklər BIST 100 indeksində 14.500 və 14.400 bal səviyyələrinin dəstək, 14.700 və 14.800 bal səviyyələrinin isə müqavimət nöqtələri olduğunu bildirir. Gözləntilər

Geosiyasi qeyri-müəyyənliklər və iqtisadi göstəricilər qlobal bazarların istiqamətini müəyyən etməkdə davam edir. Yaxın Şərqdəki proseslərin gedişatı və mərkəzi bankların faiz siyasətləri bazarların gələcək hərəkətlərini formalaşdıracaq əsas amillər kimi önə çıxır.