Qlobal Bazarların Gözləri FED-də: Geosiyasi gərginliyə baxmayaraq faiz dərəcələrinin sabit qalacağı proqnozlaşdırılır

Fevral ayından etibarən artmaqda olan ABŞ/İsrail-İran gərginliyi və mərkəzi Hörmüz boğazında olan enerji təchizatı riskləri ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) qlobal bazarlarda monetar siyasətinə dair gözləntiləri formalaşdırmağa davam edir. Bu yaxınlarda açıqlanan makroiqtisadi məlumatlar inflyasiya təzyiqlərinin qorxulu səviyyədə olmadığını göstərsə də, geosiyasi risklərin yenidən alovlanması və neft qiymətlərinin100 dollara çatması FED-in faiz dərəcələrini yenidən artıra biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları gündəmə gətirib. Bununla belə, iqtisadi dünyanın aparıcı ekspertləri bankın ilin sonuna qədər faiz dərəcələrini sabit saxlayacağı ilə bağlı fikirlərlə həmfikir, mövcud gömrük tariflərinin artıq qiymətlərdə öz əksini tapdığını və inflyasiya təsirlərinin məhdud qalacağını bildirirlər.

FOMC qarşısında iki kritik ssenari

ABN Amro İqtisadi Modelləşdirmə Mütəxəssisi və Baş ABŞ İqtisadçısı Rogier Quaedvlieg FED-in iyul iclasında siyasət faizini dəyişməz qoyacağını proqnozlaşdırır. Hörmüz boğazı ətrafındakı gərginliyin və neft qiymətlərindəki sürətli artımın FED-ə təzyiqi artırdığına diqqət çəkən Quaedvlieg, Federal Açıq Bazar Komitəsinin (FOMC) protokollarında iki əsas ssenarinin gündəmə gəldiyini ifadə etdi.

Quaedvlieg-ə görə, bu ssenarilərdən birincisi inflyasiyanın qısa müddətdə yaxşılaşmasına və faiz dərəcələrinin sabit qalmasına zəmin yaradılmasına əsaslanır. İkinci ssenari, enerji qiymətlərinin artması və süni intellekt sektorundan yaranan güclü tələb təzyiqi səbəbindən inflyasiyanın daha inadkar bir kurs izləməsi ehtimalını ehtiva edir və bu, əlavə pul siyasətinin sərtləşdirilməsini tələb edir. Bu yaxınlarda açıqlanan tarixi məlumatların birinci ssenarini dəstəklədiyini bildirən Quaedvlieg, İran mərkəzli inkişafın ikinci ssenarinin reallaşma ehtimalını artırdığını vurğuladı.

Gömrük tarifləri və inflyasiya təzyiqlərinin həddi

Yeni tarif dövrünün astanasında olduğumuzu vurğulayan Rogier Quaedvlieg, 301-ci Bölmə çərçivəsində tətbiq edilən bu tariflərin Ali Məhkəmə tərəfindən ləğv edilmiş Beynəlxalq Fövqəladə İqtisadi Səlahiyyətlər Aktı (IEEPA) və tariflərə aid olan 122-ci Bölmə ilə müqayisədə daha güclü hüquqi əsaslara söykəndiyini bildirdi. Ticarət çəkisi əsasında ümumi vergi yükünün ciddi şəkildə dəyişmədiyini əsas gətirən iqtisadçı bu səbəbdən inflyasiyada yeni və ciddi sıçrayış gözləmədiklərini bildirdi.

Quaedvlieg, tariflərin qiymət təsirlərinin artıq bazarlar tərəfindən qiymətləndiyini və əsas ssenarisinin ilin qalan hissəsi üçün siyasət dərəcəsini sabit saxlamaq olduğunu, lakin sentyabrın hələ də faiz dərəcəsi artımı ehtimalı olaraq masada qaldığını ifadə etdi. Quaedvlieg həmçinin vurğuladı ki, faiz dərəcələrinin sabit qalması üçün İranda və ətrafında geosiyasi gərginlik aylar deyil, həftələr ərzində sakitləşməlidir.

9-9 Fed daxilində bərabərlik: ING-dən "Yaya qədər sabit" proqnozu

ING Beynəlxalq Baş İqtisadçısı James Knightley inflyasiyanın yavaşlamasının FED-in şahin addımlar atmasına mane olduğunu müdafiə edir. İyun ayındaki şahin duruşun ardından zəif məşğulluq və azalan inflyasiya məlumatlarının bazarlarda faiz artımı gözləntilərini zəiflətdiyini ifadə edən Knightley, FED daxilindəki fikir ayrılıqlarına diqqət çəkdi.