Rumıniyada sahibsiz itlərin məhv edilməsi mübahisə yaradıb

2013-cü ildə Rumıniyada qəbul edilən qanun bütün ölkə ərazisində sahibsiz itlərin məhv edilməsinə icazə verdi. Bu təcrübə Avropanın müxtəlif yerlərində qeyri-hökumət təşkilatları və heyvan hüquqları müdafiəçiləri tərəfindən sərt şəkildə tənqid olunub. Son 3 ildə ölkədə 64 min itin öldürüldüyü bildirilir. Təxminən 140 mərkəzdə həyata keçirilən bu məhvetmə əməliyyatları Avropa və Rumıniyada tez-tez etiraz aksiyaları və sosial media kampaniyaları ilə gündəmə gətirilir. 2022-2025-ci illər arasında bu təcrübəyə 9 milyon avro xərcləndiyi və ümumi dəyərin 1,3 milyard avroya çatdığı bildirilir.

Rumıniyada qanun dəyişikliyi müzakirələri

Rumıniya Senatı sahibsiz itlər problemini həll etmək üçün yeni yollar axtarır. Almaniyada yerləşən Alman Heyvanların Rifahı Federasiyası və Tierhilfe Hoffnung kimi təşkilatlar Rumıniyada kütləvi sterilizasiya layihələrinin təşəbbüskarı olublar. Save the Dogs adlı koalisiya mövcud qanunun dəyişdirilməsi üçün parlamentə təzyiq göstərir. Senat sahibsiz itləri məhv etmək əvəzinə sterilizasiya, identifikasiya və qeydiyyat kimi üsullara üstünlük verməyə diqqət yetirir. Heyvan haqları dərnəkləri ilə keçirilən iclaslarda tərk etmə cinayətinə qarşı daha ağır sanksiyaların tətbiq edilməsinin vacibliyi də müzakirə edilir.

Avropa Parlamentindən reaksiya

Avropa Parlamentinin Lüksemburqlu üzvü Metz Tilli Rumıniyanın izlədiyi məhvetmə siyasətinin uzunmüddətli həll təklif etmədiyini bildirib. Tilly Avropa Parlamentində Rumıniyada heyvanların rifahı standartları, dövlət vəsaitlərinin istifadəsi və sistemdə nəzarətin olmaması məsələlərini müzakirə edib. Elmi məlumatların məhvetmə üsulunun təsirsiz olduğunu göstərdiyini ifadə edən Tilly, bu prosesdə AB vəsaitlərindən istifadə edilib-edilmədiyi ilə bağlı parlamentə sual verdi.

Sığınacaqlardan Övladlığa Alma səyləri

Rumıniyada Suraia sığınacağında 15 min itin öldürülməsi sosial mediada geniş əks-səda doğurdu. Bu hadisə bütün Avropada, eləcə də Rumıniyada etirazlara səbəb oldu. Beynəlxalq QHT-lər Almaniya, Hollandiya, Belçika və İngiltərə kimi ölkələrdə Rumıniyadakı sığınacaqlarda gözləyən itləri övladlığa götürmək üçün çalışırlar.

İtləmə Qadağası və Mövcud Vəziyyət

2013-cü ildə Buxarestdə bir uşağın sahibsiz itlər tərəfindən öldürülməsindən sonra qəbul edilən qanun yerli hökumətlərə sahibsiz itləri kəsmək səlahiyyəti verdi. Qanun itlərin 14 gün sığınacaqda saxlandıqdan sonra məhv edilməsinə icazə verir, eyni zamanda lazımi maliyyə vəsaiti olan idarələrə itləri daha uzun müddət saxlamağa icazə verir.

İbrahim Aydoğan