Seçki kulminasiyasında Netanyahudan Türkiyə kartı: Suriyadakı hücumun pərdəarxası

İsrail və Türkiyə arasındakı gərginlik Təl-Əviv rəhbərliyinin Suriyadakı son hərbi addımı ilə yeni bir ölçüyə keçdi. İsrail döyüş təyyarələri Suriyanın şimal-qərbindəki İdlib çölündə Əbu Zuhur Hərbi Hava Limanına 8 hava zərbəsi endirib, iki ölkə arasında diplomatik və hərbi xətti gərginləşdirib. Təl-Əvivin bu hücumu Türkiyənin bölgədəki hərbi fəaliyyəti ilə əlaqələndirmək cəhdi Ankara tərəfindən sərt şəkildə rədd edildi. Lakin ekspertlər bildirirlər ki, bu addım sadəcə hərbi strategiya deyil, daha çox İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahunun qarşıdan gələn seçkilər öncəsi ilişib qalmış siyasi mövqeyini xilas etmək cəhdidir.

Netanyahunu narahat edən sorğunun nəticələri

İsrail oktyabrın 27-də keçiriləcək kritik ümumi seçkilərə hazırlaşarkən, Baş nazir Benyamin Netanyahu seçkilərdə ciddi itki ilə üzləşir. İsrail dövlət televiziyası KAN tərəfindən yayımlanan son ictimai rəy sorğusu Netanyahunun Likud Partiyası üçün həyəcan təbili çaldığını göstərib. Keçmiş Baş Qərargah rəisi Qadi Eyzenkotun rəhbərlik etdiyi Yaşar Partiyası 24 mandatla birinci, Netanyahunun Likud Partiyası isə 23 mandatda qalıb. Keçmiş baş nazir Naftali Bennetin partiyası 14 mandatla üçüncü yeri tutduğu halda, Yair Qolanın rəhbərlik etdiyi Demokratlar Partiyası 10 mandatla, Itamar Ben-Qvirin Otzma Yehudit və Aviqdor Libermanın Yisrael Beiteinu partiyaları isə 9 mandatla yarışı davam etdirirlər. Təhlükəsizlik siyasətləri ilə səs qazanmağa çalışan Netanyahunun güclü hərbi keçmişi olan rəqibi Eyzenkota qarşı “Türkiyə kartı” açaraq millətçi seçiciləri konsolidasiya etməyi hədəflədiyi düşünülür.

"Türkiyənin Hərbi Varlığına Dözüm Verməyəcəyik" Təhdidi

Suriyadakı hava əməliyyatından sonra açıqlama verən Netanyahu birbaşa Ankaranı hədəf alan sərt ifadələr işlədib. Türkiyə hərbi varlığının cənuba doğru genişlənməsinə dözməyəcəyik”deyən İsrail baş naziri Türkiyənin Hələb yaxınlığındakı hava bazasında yerləşdirilmək istədiyini iddia edib. İsrailin müdafiə naziri Yisrael Katz da bu iddiaları dəstəkləyərək, Türkiyənin Suriyada "təhlükəli macəralara" girdiyini iddia edərək, prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Türkiyə Böyük Millət Məclisindəki bəyanatlarını tənqid edib. İsrail Baş Qərargah rəisi Eyal Zamir Suriya sərhəddində işğal olunmuş ərazilərə baş çəkərək, “Biz gücümüzü harada və nə vaxt istifadə edəcəyimizi çox yaxşı bilirik” deyərək hədələyib. Ankara isə bu iddiaları tamamilə "əsassız" adlandırıb və İsrailin Suriyanın suverenliyini pozan hücumlarını qanuniləşdirməyə çalışdığını vurğulayıb.

İsrail müxalifətindən sərt reaksiya: "Təhlükəli təxribat"

Netanyahu hökumətinin birbaşa Türkiyəni hədəf alan bu bəyanatları İsrailin daxili siyasətində böyük çatlaqlara səbəb oldu. İsrail Demokratlar Partiyasının lideri Yair Qolan Əbu Zuhur hava limanına hücumu "Türkiyə ilə qaynar münaqişə riskini artıran son dərəcə təxribatçı və təhlükəli addım" kimi qiymətləndirib. Qolan Netanyahunu ölkənin hərbi gücündən şəxsi və siyasi maraqları üçün istifadə etməkdə ittiham edib. O, xəbərdarlıq edib ki, bu addım həm də İsraili müttəfiqi ABŞ-la qarşı-qarşıya qoya bilər.

Vaşinqton həyəcan təbili çalır: Münaqişə riski artır

Bölgədə gərginlik artdıqca ABŞ da işə qarışdı. ABŞ-ın Ankaradakı səfiri və Suriya üzrə xüsusi nümayəndəsi Tom Barak İsrailin hücumunun bölgəni idarəolunmaz hərbi münaqişəyə sürükləmək potensialına malik olduğunu bildirib. Barak Ankaranın ehtiyatlı və soyuqqanlı mövqeyi sayəsində mümkün böhran həddindən geri qayıtdığımızı qeyd edib və tərəflər arasında yeni münaqişənin aradan qaldırılması mexanizminin yaradılması istiqamətində diplomatik səylərin davam etdiyini bildirib.

Xatırladığınız kimi, İsrail döyüş təyyarələri avqustun 18-də Suriyanın şimal-qərbində yerləşən İdlibdə strateji əhəmiyyətli Əbu Zuhur Hərbi Hava Limanına 8 ayrı hava hücumu həyata keçirmişdi. Uçuş-enmə zolaqları və anqarların hədəf alındığı hücumda heç bir insan itkisi olmasa da, İsrail əməliyyatın səbəbini Türkiyə ordusunun bölgəyə yerləşdirməsi ilə əlaqələndirmişdi. Bununla belə, Milli Müdafiə Nazirliyi (MSB) və Suriya hakimiyyəti bazada türk əsgərlərinin olmadığını və hava limanının yalnız Suriya Hərbi Hava Qüvvələrinin istifadəsi üçün bərpa edildiyini açıqlayıb.