Serbiyada siyasi zəlzələ: Prezident Vuçiç parlamenti buraxdı, erkən seçkilərin tarixi açıqlandı

Serbiyada uzun müddətdir davam edən siyasi gərginlik və küçə hərəkətləri ölkəni erkən seçki qərarına sürükləyib. Prezident Aleksandar Vuçiç xalqa müraciətində 17 dekabr 2023-cü ildə keçirilən seçkilərdən sonra fəaliyyətə başlayan hazırkı parlamentin buraxıldığını rəsmən açıqlayıb. Ölkədəki qeyri-sabitliyə son qoymağa yönəlmiş bu kritik addımla 25 oktyabr 2026-cı ildə Serbiyada növbədənkənar ümumi seçkilərin keçirilməsinə qərar verildi.

Siyasi Gərginlik və Demokratiyaya Vurğu

Prezident Vuçiç son iki ildə Serbiya küçələrini canlandıran etirazlara və vətəndaş iğtişaşlarına diqqət çəkib və növbədənkənar seçkilərin keçirilməsi qərarının qaçılmaz bir proses olduğunu vurğulayıb. Siyasi gərginliyin təxirə salınmasının ölkəyə daha böyük zərər verəcəyini bildirən Vuçiç, "Serbiyanın hansı istiqamətdə hərəkət edəcəyini açıq şəkildə müəyyən edəcək seçki nəticələrinə ehtiyacımız var" dedi. Həll yolu olaraq seçki qutusuna işarə edən Vucic, "Demokratiya siyasi sistemlərin ən yaxşısıdır və daha yaxşısı hələ tapılmayıb. Bir çox variant arasından seçim etmək imkanınız olacaq"dedi.Bu qərarla demokratik sistemi qorumağı hədəflədiklərini ifadə etdi.

Vuçiç Baş Nazirliyə Namizəd Olur: O, Prezidentlikdən istefa verəcək

Seçki qərarından sonra hakim Serb Tərəqqi Partiyası (SNS) seçkilərə "Vahid Serbiya" adlı geniş əsaslı koalisiyanın çətiri altında daxil olmaq qərarına gəlib. Koalisiyanın baş nazirliyə namizədi hazırkı prezident Aleksandr Vuçiç kimi müəyyən edilib. Lakin Serbiya Konstitusiyasına görə, Vuçiç baş nazir olmaq üçün ilk növbədə prezidentlikdən istefa verməlidir. Vuçiç əvvəlki açıqlamalarında bu istefanı cari ay ərzində edəcəyinə söz vermişdi.

Vuçiçin vəzifədən getməsi ilə parlament sədri və keçmiş baş nazir Ana Brnabiç prezident kimi fəaliyyət göstərəcək. Brnabiç vəzifəyə gəldikdən sonra o, yeni prezident seçkiləri üçün vaxt cədvəli müəyyən etməlidir. Bu o deməkdir ki, Serbiya oktyabrda keçiriləcək ümumi seçkilərdən qısa müddət sonra yenidən seçkiyə gedəcək və bu dəfə yeni prezidenti seçəcək.

İki İllik Etirazlar və Novi Sad Fəlakəti

Normal şəraitdə Serbiyada növbəti parlament seçkilərinin 2027-ci ilin dekabrında keçirilməsi nəzərdə tutulurdu. Bununla belə, xüsusilə tələbələrin rəhbərliyi ilə iki ilə yaxındır fasiləsiz davam edən etirazlar hökumətə təzyiqləri artırıb. İlin əvvəlindən növbədənkənar seçkilərin vaxtı ilə bağlı fərqli tarixlər açıqlayan Vuçiç nəhayət ki, düyməni basmalı olub.

Son 12 ildə ölkəni prezident və baş nazir kimi idarə edən Aleksandr Vuçiç sonuncu dəfə 2024-cü ilin noyabrında Novi Sad qatar stansiyasında beton eyvanın çökməsi fəlakəti ilə böyük böhranın ortasında olmuşdu. Ümumilikdə 16 nəfərin həyatını itirdiyi bu faciəvi hadisə ölkədə hökumətin istefaya getməsi üçün kütləvi etiraz aksiyalarına səbəb olmuşdu. ən yüksək səviyyəyə. Bu sosial partlayış növbədənkənar seçkinin keçirilməsi qərarında ən həlledici amillərdən biri oldu.