Sırbistan'da Siyasi Deprem: Cumhurbaşkanı Vucic Meclisi Feshetti, Erken Seçim Tarihi Açıklandı

Sırbistan'da uzun süredir tırmanan siyasi gerilim ve sokak hareketleri, ülkeyi erken seçim kararına sürükledi. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, ulusa sesleniş konuşmasında, 17 Aralık 2023 tarihinde gerçekleştirilen seçimlerin ardından göreve gelen mevcut parlamentonun feshedildiğini resmen duyurdu. Ülkedeki istikrarsızlığı sonlandırmayı hedefleyen bu kritik hamleyle birlikte, Sırbistan'da erken genel seçimlerin 25 Ekim 2026 tarihinde yapılması kararlaştırıldı.

Siyasi Gerilimler ve Demokrasi Vurgusu

Cumhurbaşkanı Vucic, son iki yıldır Sırbistan sokaklarını hareketlendiren protesto gösterilerine ve iç karışıklıklara dikkat çekerek, erken seçim kararının kaçınılmaz bir süreç olduğunu vurguladı. Siyasi gerilimlerin ertelenmesinin ülkeye daha büyük zararlar vereceğini belirten Vucic, "Sırbistan'ın hangi yöne ilerleyeceğini açıkça belirleyecek seçim sonuçlarına ihtiyacımız var" ifadelerini kullandı. Sandığı çözüm yolu olarak gösteren Vucic, "Demokrasi, siyasi sistemlerin en iyisi ve henüz daha iyisi bulunmadı. Çok sayıda seçenek arasından tercih yapma fırsatınız olacak" diyerek, bu kararla demokratik sistemi korumayı amaçladıklarını dile getirdi.

Vucic Başbakan Adayı Oluyor: Cumhurbaşkanlığından İstifa Edecek

Seçim kararının ardından iktidardaki Sırp İlerleme Partisi (SNS), seçimlere "Birleşik Sırbistan" adı verilen geniş tabanlı bir koalisyon çatısı altında girme kararı aldı. Koalisyonun başbakan adayı ise mevcut Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic olarak belirlendi. Ancak Sırbistan Anayasası'na göre Vucic'in başbakanlık koltuğuna oturabilmesi için öncelikle cumhurbaşkanlığı görevinden istifa etmesi gerekiyor. Vucic, daha önce yaptığı açıklamalarda bu istifayı içinde bulunulan ay içerisinde gerçekleştireceğini taahhüt etmişti.

Vucic'in görevinden ayrılmasıyla birlikte, Meclis Başkanı ve eski Başbakan Ana Brnabic cumhurbaşkanlığı makamına vekalet edecek. Brnabic'in göreve gelmesinin ardından yeni cumhurbaşkanlığı seçimleri için bir takvim belirlemesi gerekecek. Bu durum, Sırbistan'ın Ekim ayındaki genel seçimlerin hemen ardından kısa bir süre içinde yeniden sandık başına giderek bu kez yeni cumhurbaşkanını seçeceği anlamına geliyor.

İki Yıldır Süren Protestolar ve Novi Sad Faciası

Normal şartlar altında Sırbistan'da bir sonraki parlamento seçimlerinin Aralık 2027'de yapılması planlanıyordu. Ancak özellikle öğrencilerin öncülüğünde yaklaşık iki yıldır kesintisiz süren protestolar, hükümet üzerindeki baskıyı artırdı. Yıl başından bu yana erken seçimin zamanlamasına dair farklı tarihler telaffuz eden Vucic, sonunda düğmeye basmak zorunda kaldı.

Ülkeyi son 12 yıldır cumhurbaşkanı ve başbakan olarak yöneten Aleksandar Vucic, son olarak Kasım 2024'te Novi Sad kentindeki tren istasyonunda yaşanan beton sundurma çökmesi faciasıyla büyük bir krizin ortasında kalmıştı. Toplamda 16 kişinin hayatını kaybettiği bu trajik olay, ülkede yolsuzluk karşıtı kitlesel protestoların fitilini ateşlemiş ve hükümete yönelik istifa çağrılarını en yüksek seviyeye ulaştırmıştı. Yaşanan bu toplumsal patlama, erken seçim kararının alınmasında en belirleyici etkenlerden biri oldu.