Suriyada xarabalıqlar arasında ümid böyüyür: Ağrılarını torpaqla örtən Məhəmməd Zeydanın hekayəsi

Suriyada illərdir davam edən vətəndaş müharibəsinin ən böyük dağıntılarından birinə məruz qalan Dəməşqin Kobar rayonu devrilmiş Əsəd rejiminin ağır bombardmanları nəticəsində dağıntılar yığınına çevrilib. Etirazların mərkəzi olduğu üçün hədəfə alınan bu tarixi məhəllədə hazırda uçmaq ərəfəsində olan binada təkbaşına həyatda qalmaq üçün mübarizə aparan Məhəmməd Zeydan ürəkağrıdan hekayəsi ilə müharibənin insani ölçüsünü ortaya qoyur. Zeydan xarabalıqda olan evinin həyətində əkdiyi bitkilərlə itkin ailəsinin xatirəsini yaşadır.

11 İllik Gözləmədən Sonra İkiqat Ağrı

Oğlu Semir Zeydanın 2012-ci il dekabrın 31-də rejim qüvvələri tərəfindən saxlanılması ilə Məhəmməd Zeydanın həyatı tamamilə dəyişdi. Dörd uşaq atası olan Semiri sonuncu dəfə Nəhr Aişə keçid məntəqəsində görüblər və o gündən sonra ondan bir daha xəbər alınmayıb. Ailə oğullarının izinə düşmək üçün rejim dövründə onlara göstərilən bir çox təcridxanalara, xüsusən də Sednaya həbsxanasına müraciət etsələr də, heç bir nəticə əldə edə bilməyiblər.

İllərlə ümid dolu gözləmə rejimin devrildiyi gün böyük faciə ilə başa çatdı. Həbsxananın qapıları açıldıqdan sonra Abbasin məhəlləsində, Sednaya həbsxanasında və Əməvi meydanında oğullarını axtaran ailə nəhayət Semir Zeydanın ölüm xəbərini alıb. Bu ağır xəbərə dözə bilməyən Məhəmməd Zeydanın həyat yoldaşı yaşadığı dərin hüznlə infarkt keçirərək dünyasını dəyişib. Müharibənin gətirdiyi dağıntılar Zeydan ailəsini ən həssas yerində vurdu.

Şrapnel deşikli qablarda böyüyən xatirələr

Yaşadığı ikiqat ağrının öhdəsindən gəlməkdə çətinlik çəkən Məhəmməd Zeydan torpaqda və bitkilərdə təsəlli tapıb. Kədərli ata həyat yoldaşından qalan, müharibənin izlərini daşıyan qəlpələri deşilmiş qablardan gül qabı kimi istifadə edib, evinin həyətini kiçik bir botanika bağına çevirib. Zeydan; O, nanə, badımcan, bibər, soğan və keşniş kimi tərəvəzlər, həmçinin əncir, zeytun ağacları və rəngarəng bəzək bitkiləri ilə xarabalıqların ortasında faktiki olaraq qəddarlığa qarşı yaşayış sahəsi yaradıb.

Evinin üstünə beş mərtəbənin çökdüyü o dəhşətli anları dünənki kimi xatırlayan Zeydan xatirələr itməsin deyə dağıntılar altından tapdığı bəzi məişət əşyalarını ehtiyatla saxlayır. Bağçasındakı hər yarpağın həyat yoldaşının və oğlunun ruhuna sevinc bəxş etdiyini deyən Zeydan duyğularını bu sözlərlə ifadə edir: "Həyat yoldaşım və oğlum bu bitkiləri çox sevirdilər. Onlar üçün əkib, bu yaşıllıqlarda yaşatmağa davam edirik"deyir.

Harabalar Arasında Gələcəyə Ümid

Məhəmməd Zeydan yetişdirdiyi bitkilərin ona psixoloji cəhətdən çox faydalı olduğunu bildirir və torpaqla məşğul olmağın ruhunu rahatladığını deyir. Müharibənin boz və tünd üzünü yaşıl çalarlarla örtməyə çalışan Zeydan deyir ki, "Bu əkin xarabalıqların görkəmini bir az dəyişir. İnsanlar bu yaşıllıqdan bir az yüngülləşir. Bəzən bu məhsulları yeyirik. Amma bizim əsas məqsədimiz sadəcə bu tutqun görünüşü dəyişməkdir".

Suriyada illər sonra küçələrin canlanması, təhlükəsizliyin yaradılması və insanların öz işlərinə qayıtması Zeydana gələcəyə böyük ümidlər verir. Özünü yenidən doğulmuş kimi hiss etdiyini dilə gətirən qoca, gələcəyə ümidlə baxan yeni nəslin sülh və əmin-amanlıq içində böyüməsini arzulayır.