Trampın F-35 Hərəkəti Yaxın Şərqi sarsıtdı: Türkiyəyə qarşı Üçlü Alyans qurulur!

İyulun 7-8-də Ankarada keçirilən NATO-nun tarixi Zirvə toplantısı qlobal müdafiə balanslarını sarsıdacaq bir inkişafın şahidi oldu. Zirvədən sonra dünya mətbuatının əsas gündəm mövzusu Türkiyənin F-35 gizli döyüş təyyarəsi proqramına qayıtma ehtimalı olub. ABŞ prezidenti Donald Trampın Ankarada Türkiyəyə qarşı bütün sanksiyaların qaldırılacağını açıqladığı tarixi açıqlaması, xüsusilə Şərqi Aralıq dənizi və Yaxın Şərqdə böyük fəallığa səbəb olub. Ankaranın F-35 tədarükü prosesinin yenidən açılması Yunanıstan və İsrail tərəfindən dərin narahatlıqla qarşılanıb.

Tramp S-400 sanksiyalarını dayandırdı: "Biz dostlarımıza sanksiya qoymaq istəmirik"

Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanla birlikdə beynəlxalq media qarşısına çıxan ABŞ prezidenti Donald Tramp iki ölkə münasibətlərində yeni dövrün qapısını açıb. Tramp açıqlamasında "Sanksiyaları qaldıracağıq, bunun vaxtıdır. Dostlarımıza sanksiya tətbiq etmək istəmirik, bu qədər sadədir" deyərək açıq mesaj verib.Məlum olduğu kimi, Türkiyə Rusiyadan S-400 hava hücumundan müdafiə sistemi aldıqdan sonra F-35 proqramından kənarlaşdırılıb. Həmin vaxt Vaşinqton administrasiyası S-400 razılaşmasının Amerikanın həssas hərbi texnologiyalarını riskə atdığını əsas gətirərək Ankaraya qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə başladı.

Fransa nəşri RFI tərəfindən verilən məlumata görə, Türkiyənin bu prosesin ilk mərhələsində istehsal edilən 6 F-35 döyüş təyyarəsinin dərhal çatdırılması üçün sıx diplomatik səylər göstərdiyi bildirilir. Ekspertlər vurğulayırlar ki, bu vəziyyət təkcə siyasi qərar deyil, həm də həllini tələb edən hüquqi məsələdir.

Ankaranın F-35 Tələbinə Qarşı Üçlü Kontr Cəbhəsi Yaradıldı

Təyyarələrin Türkiyəyə təhvil verilməsi ehtimalı bölgədəki tarazlığı qorumaq istəyən aktyorları sürətlə hərəkətə keçirdi. İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu F-35-lərin Türkiyəyə satılma ehtimalına sərt reaksiya göstərərək, bu vəziyyətin bölgədəki hərbi güc balansına mənfi təsir edəcəyi ilə bağlı xəbərdarlıq edib. Təl-Əvivdə yerləşən Milli Təhlükəsizlik Araşdırmaları İnstitutundan (INSS) Gallia Lindenstrauss mövcud vəziyyəti bu sözlərlə yekunlaşdırıb: “İsrail və Türkiyə arasında ciddi böhran yaşayırıq”.

Bu inkişaflardan sonra Netanyahunun yaxın günlərdə Vaşinqtona səfəri zamanı F-35 satışının qarşısını almaq üçün lobbiçilik fəaliyyətini gücləndirəcəyi gözlənilir. Digər tərəfdən, İsrailin Vaşinqtondakı səfirinin Yunanıstan və Cənubi Kipr Rum Administrasiyasının (GCASC) səfirləri ilə görüşərək Ankaraya qarşı ortaq diplomatik cəbhə qurmağa çalışdığı bildirilib. ABŞ-da fəaliyyət göstərən “Foreign Policy Research Institute” beyin mərkəzinin prezidenti Aaron Stein də məsələyə münasibət bildirib: “İsraillilər, yunanlar və bəzi digər maraq qrupları F-35-lərin Türkiyəyə satışının qarşısını almaq üçün intensiv lobbiçilik fəaliyyəti həyata keçirirlər”.

Türkiyə saxlama siyasətini pozdu və əsas aktyora çevrildi

Diplomatik mənbələr və ekspertlər bildirirlər ki, bütün bu lobbiçilik fəaliyyətlərinə baxmayaraq, Ankara Trampın verdiyi siyasi dəstəyi son dərəcə güclü siqnal kimi görür. Ekspertlər vurğulayırlar ki, bu vədlər boş sözlər deyil, əksinə, S-400 böhranının formulunu tapmaq və Türkiyəni yenidən transatlantik alyansın mərkəzinə yerləşdirmək istəyinin konkret göstəricisidir.

Türkiyə son bir neçə ildə ABŞ və Avropa İttifaqının həyata keçirdiyi mühafizə siyasətinin öhdəsindən gəldi və NATO və Avropa təhlükəsizliyi üçün əvəzsiz əsas müttəfiqə çevrildi. Ankara F-35 diplomatiyasını davam etdirərkən, digər tərəfdən yerli və milli qaynaqlarla inkişaf etdirilən beşinci nəsil döyüş təyyarəsi KAAN-ın səmada yerini tutması üçün bütün sürəti ilə işlərini davam etdirir.