Türkiyə Gəmi və Yaxta Sənayesində Tarixi Zirvə: İl Sonu İxracat Hədəfi 3 Milyar Dollar

Qlobal bazarda nüfuzunu günü-gündən artıran Türkiyənin gəmi və yaxta inşaat sənayesi 2024-cü ilin ilk yarısında böyük uğurlara imza ataraq 1,5 milyard dollarlıq ixrac həddinə çatıb. Gəmi, Yaxta və Xidmət İxracatçıları Birliyinin (GYHİB) sədri Mustafa Talha Pepe sektorun cari performansını qiymətləndirərək ilin sonunda tarixi bir rekord qırmağı hədəflədiklərini ifadə etdi. Pepe, "Bu ilin sonuna qədər yeni bir rekord qırmağı və 2,5 ilə 3 milyard dollar arasında ixrac həcminə çatmağı hədəfləyirik" deyərək sənayenin gələcək vizyonunu açıqladı.

Şimali Avropa Bazarı və Qlobal Sərgi

İxrac rəqəmlərindəki bu güclü artımın arxasında xüsusilə Şimali Avropa ölkələrinə yüksək texnologiyalı tədarüklər böyük paya malikdir. Xüsusi təyinatlı gəmi və yedək gəmilərinin, xüsusilə balıqçı gəmilərinin təhvil vermə proseslərinin uğurla tamamlandığını bildirən GYHİB prezidenti Pepe, türk tərsanələrinin qlobal rəqabət qabiliyyətinin zirvədə olduğunu vurğuladı. İlk altı ayda əldə olunan uğurlu qrafikin əslində 2-3 il əvvəl imzalanan strateji müqavilələrin bəhrəsi olduğuna diqqət çəkən Pepe, Türkiyənin gəmiqayırma sənayesinin son illərdə böyük irəliləyiş əldə etdiyini bildirdi.

Beynəlxalq arenada sektorun tanınmasını artırmaq üçün intensiv tanıtım işləri apardıqlarını ifadə edən Pepe, "GYHİB olaraq potensial gördüyümüz hər bazarda əvvəlcə ölkəmizin, sonra birliyimizin bayrağını dalğalandırırıq. İstər gəmi, istərsə də yaxta seqmentlərində təşkil edilən nüfuzlu yarmarkalarda fəal iştirak edirik. Keçən ay Yunanıstanda keçiriləcək yarmarkada ölkəmizi təmsil edəcəyik. Sentyabr və oktyabr aylarında Almaniya və Fransada keçiriləcək”.

Yüksək əlavə dəyər və ətraf mühitə uyğun texnologiyalarda yeni era

Mustafa Talha Pepe gəmi və yaxta istehsalı sənayesinin Türkiyə iqtisadiyyatı üçün kritik əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirdi və sektorun yüksək vahid dəyərini vurğuladı. Türkiyənin ümumi ixrac ortalamasının çox üzərində bir performansa sahib olduqlarını ifadə edən Pepe, "Kiloqrama görə orta ixrac dəyərimiz 25 dollar ətrafındadır" məlumatını paylaşdı. Bu yüksək əlavə dəyərlə yanaşı, lokallaşdırma nisbətinin artması uğuru gücləndirən ən mühüm amillərdən biri kimi diqqəti cəlb edir.

Gələcəyin dəniz texnologiyalarını formalaşdıran Türkiyə tərsanələri davamlılıq yönümlü layihələri ilə də fərq yaradır. Bu gün Türkiyə tərsanələrində inşa edilən gəmilərin yarısından çoxunun elektrik və ya LNG dəstəkli ekoloji cəhətdən təmiz texnologiyalarla təchiz edildiyini izah edən Pepe yaşıl çevrilmənin sektorun qlobal bazardakı yerini daha da gücləndirdiyini bildirib.

Dəniz Sektorunda Qanunvericilik və Standartlar Yenilənir

Sektordakı texnoloji və iqtisadi inkişaflarla yanaşı, dəniz turizmi və şəxsi qayıq istifadəsinə birbaşa təsir edəcək yeni hüquqi tənzimləmələr də qüvvəyə minir. Nəqliyyat və İnfrastruktur Nazirliyi tərəfindən özəl gəmilərdən istifadə qaydalarına edilən dəyişikliklərlə Həvəskar Dənizçi Sertifikatı (ADB) tətbiqi yenidən quruldu. Bu kontekstdə, şəxsi qayıqlarda daşınmalı olan təhlükəsizlik avadanlığının standartları mövcud dəniz təhlükəsizliyi tələblərinə uyğun olaraq yenidən müəyyən edilmişdir.

Eyni zamanda, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi dəniz turizmi ilə yaxından maraqlanan mühüm addım atıb. Xarici bayraqlı kommersiya yaxtalarından toplanan sosial və texniki infrastruktur xidmətləri üçün töhfələr 2026-cı ildən qüvvəyə minir. Bu yeni hüquqi tənzimləmələrin sektorun bütün maraqlı tərəflərinə, xüsusən də dəniz turizmi və yaxta idarəçiliyinə dərin təsir göstərəcəyi gözlənilir. / Kənan Gürbüz