Türk Gemi ve Yat Sanayisinde Tarihi Zirve: Yıl Sonu İhracat Hedefi 3 Milyar Dolar

Türkiye'nin küresel pazarda prestijini her geçen gün artıran gemi ve yat inşa sektörü, 2024 yılının ilk yarısında büyük bir başarıya imza atarak 1,5 milyar dolarlık ihracat sınırına ulaştı. Gemi, Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliği (GYHİB) Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Talha Pepe, sektörün mevcut performansını değerlendirerek, yıl sonunda tarihi bir rekor kırmayı amaçladıklarını belirtti. Pepe, "Bu yılın sonunda yeni bir rekora imza atarak 2,5 ila 3 milyar dolar arasında bir ihracat hacmine ulaşmayı hedefliyoruz" diyerek sektörün gelecek vizyonunu ortaya koydu.

Kuzey Avrupa Pazarı ve Küresel Fuar Çıkarması

İhracat rakamlarındaki bu güçlü yükselişin arkasında, özellikle Kuzey Avrupa ülkelerine gerçekleştirilen yüksek teknolojili teslimatların payı oldukça büyük. Başta balıkçı gemileri olmak üzere, özel maksatlı gemiler ve römorkörlerin teslimat süreçlerinin başarıyla tamamlandığını ifade eden GYHİB Başkanı Pepe, Türk tersanelerinin küresel rekabet gücünün zirvede olduğunu vurguladı. İlk altı aylık başarılı grafiğin, aslında 2-3 yıl öncesinde imzalanan stratejik sözleşmelerin meyvesi olduğuna dikkat çeken Pepe, Türk gemi inşa sanayisinin son yıllarda muazzam bir gelişim kaydettiğini dile getirdi.

Sektörün uluslararası arenadaki bilinirliğini artırmak adına yoğun bir tanıtım faaliyeti yürüttüklerini belirten Pepe, "GYHİB olarak potansiyel gördüğümüz her pazarda önce ülkemizin, ardından birliğimizin bayrağını dalgalandırıyoruz. Avrupa genelinde hem gemi hem de yat segmentinde düzenlenen prestijli fuarlarda aktif olarak yer alıyoruz. Geçtiğimiz ay Yunanistan'da ülkemizi temsil ettik. Eylül ve ekim aylarında ise Almanya ile Fransa'da düzenlenecek fuarlarda yerimizi alacağız" dedi.

Yüksek Katma Değer ve Çevreci Teknolojilerde Yeni Dönem

Gemi ve yat inşa sanayisinin Türkiye ekonomisi için kritik bir öneme sahip olduğunu belirten Mustafa Talha Pepe, sektörün birim değerinin yüksekliğine vurgu yaptı. Türkiye genel ihracat ortalamasının oldukça üzerinde bir performansa sahip olduklarını ifade eden Pepe, "Bizim ortalama kilogram başına ihracat değerimiz 25 dolar seviyesinde seyrediyor" bilgisini paylaştı. Bu yüksek katma değerin yanı sıra yerlilik oranının artması da başarıyı perçinleyen en önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.

Geleceğin denizcilik teknolojilerine yön veren Türk tersaneleri, sürdürülebilirlik odaklı projeleriyle de fark yaratıyor. Bugün Türk tersanelerinde inşa edilen gemilerin yarısından fazlasının elektrikli veya LNG destekli çevre dostu teknolojilerle donatıldığını açıklayan Pepe, yeşil dönüşümün sektörün küresel pazardaki yerini daha da sağlamlaştırdığını ifade etti.

Denizcilik Sektöründe Mevzuat ve Standartlar Güncelleniyor

Sektördeki teknolojik ve ekonomik gelişmelerin yanı sıra, deniz turizmi ve özel tekne kullanımını doğrudan etkileyecek yeni yasal düzenlemeler de yürürlüğe giriyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından özel tekne kullanımına ilişkin yönetmelikte yapılan değişikliklerle birlikte, Amatör Denizci Belgesi (ADB) uygulaması yeniden yapılandırıldı. Bu kapsamda, özel teknelerde bulundurulması zorunlu olan emniyet ekipmanlarının standartları güncel deniz güvenlik gereksinimlerine göre yeniden belirlendi.

Eş zamanlı olarak Kültür ve Turizm Bakanlığı da deniz turizmini yakından ilgilendiren önemli bir adım attı. Yabancı bayraklı ticari yatlardan tahsil edilen sosyal ve teknik altyapı hizmetleri katkı payları, 2026 yılı itibarıyla geçerli olmak üzere artırıldı. Hayata geçirilen bu yeni yasal düzenlemelerin, deniz turizmi ve yat işletmeciliği başta olmak üzere sektörün tüm paydaşları üzerinde derin etkiler yaratması bekleniyor. / Kenan Gürbüz