Türkiyə və Çin Seneqalda Yeni Güc Balansı qurur

Fransa ictimai yayımı France 24 Türkiyənin Qərbi Afrikada artan təsirini vurğulayan geniş xəbər hesabatı dərc edib. Türkiyənin Seneqaldakı təsirinin bölgədəki ənənəvi güc olan Fransanın yerini alan Çinlə yeni güc balansının bir parçası olduğu vurğulanıb.

Seneqalda güc balansının dəyişməsi

Seneqal Çin və Türkiyənin son illərdə ən əhəmiyyətli sərmayəçiyə çevrildiyi ölkələrdən biri kimi önə çıxır. İki ölkə Seneqal boyu genişmiqyaslı infrastruktur və inkişaf layihələrinə sərmayə qoyaraq ölkənin iqtisadi strukturunu yenidən formalaşdırır. Bu dəyişiklik Fransanın ənənəvi olaraq güclü olduğu Qərbi Afrikada mühüm transformasiyaya işarə edir.

Seneqalın ilk dərin dəniz limanı layihəsi 2 milyard dollardan çox sərmayə ilə ən böyük konteyner gəmilərinə ev sahibliyi etmək gücü ilə tikilir. Layihənin beynəlxalq konsorsium tərəfindən həyata keçirildiyi, lakin Çin şirkətlərinin bu prosesdə həlledici rol oynadığı və Fransa şirkətlərinin tenderdə qalib olmadığı bildirildi.

Türkiyə şirkətlərinin uğuru

Türkiyə isə Seneqalın paytaxtı Dakar yaxınlığında inşa edilən Diamniadio yeni şəhər layihəsində güclü iştiraka malikdir. Layihədə stadion, qatar stansiyası, otellər və yaşayış yerləri də daxil olmaqla bir çox mühüm binalar türk şirkətləri tərəfindən tikilir. Bölgə həm də xarici sərmayədarları cəlb etmək məqsədi daşıyan sənaye mərkəzi kimi planlaşdırılır.

Bu vəziyyət Türkiyənin Afrikada artan rolunu vurğulayır və eyni zamanda qitədə güc dəyişikliyini ortaya qoyur. Çin son iyirmi ildə qitədə sürətlə artan sərmayələri ilə strateji iqtisadi aktyora çevrildiyi halda, fransız şirkətlərinin dövlət tenderlərindəki payı 5 faizə qədər azalıb. Digər tərəfdən Çinin payı yüzdə 30-a yüksəldi.

Türkiyənin İlhamverici Rolü

Xəbərdə Türkiyənin Afrikada artan roluna və xüsusilə Seneqalda nüfuzuna xüsusi önəm verildi. Türkiyənin qitə ölkələri üçün 'ilham qaynağına' çevrildiyi bildirildi və Seneqalın bu transformasiyada nümunəvi ölkə olduğu vurğulandı. Türkiyə-Seneqal münasibətləri tarixən 1960-cı illərdə başlayıb və 2006-cı ildə Seneqal Ankarada səfirlik açdıqdan sonra daha da möhkəmlənib.

Son illərdə iki ölkə arasında yüksək səviyyəli səfərlər artıb. Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Seneqala üç səfəri bu əlaqələrin strateji əhəmiyyətini ortaya qoyur. Ərdoğan 2020-ci ildə Dakarda iki ölkə arasında "tarixi və mədəni bağlar" olduğunu vurğulayaraq, "ortaq keçmişdən ilham alan bir gələcək qurmaq" mesajını verdi.

Türkiyənin Afrikaya təsiri

Xəbərdə həmçinin Türk şirkətlərinin Senqada həyata keçirdiyi irimiqyaslı infrastruktur layihələrinin Senqaldakı iqtisadi əlaqələri gücləndirdiyi ifadə edildi.

Türkiyə Afrikadakı yeni iqtisadi tarazlıqlarda getdikcə daha təsirli bir rol alır. İnfrastruktur və inkişaf layihələrinə xüsusi diqqət yetirməklə, qitədə daha çox görünür.

Nəhayət, Seneqal Baş naziri Ousmane Sonkonun 7 avqust 2025-ci ildə Türkiyəyə etdiyi rəsmi səfərlə iki ölkə arasında 4 müqavilə imzalandı. Bu hadisələr Türkiyənin qitədəki təsirini daha da artırır.