Türkiye we Hytaý Senegalda täze güýç balansyny döredýär

Fransiýanyň jemgyýetçilik ýaýlymy Fransiýa 24, Türkiýanyň Günbatar Afrikadaky täsiriniň artýandygyny görkezýän giňişleýin habar hasabatyny çap etdi. Türkiýeniň Senegaldaky täsiriniň, sebitdäki adaty güýjüň ýerini tutup, Hytaý bilen täze güýç balansynyň bir bölegidigi nygtaldy.

Senegalda güýç balansynyň üýtgemegi

Senegal soňky ýyllarda Hytaý bilen Türkiýanyň iň möhüm maýa goýujylaryna öwrülen ýurtlaryň biri hökmünde tapawutlanýar. Iki ýurt Senegalyň çäginde iri infrastruktura we ösüş taslamalaryna maýa goýmak arkaly ýurduň ykdysady gurluşyny üýtgedýär. Bu üýtgeşiklik, Fransiýanyň adatça güýçli bolan Günbatar Afrikada möhüm özgerişligi alamatlandyrýar.

Senegalyň ilkinji çuň deňiz porty taslamasy 2 milliard dollardan gowrak maýa goýum bilen iň uly konteýner gämilerini kabul etmek ukyby bilen gurulýar. Taslamanyň halkara konsorsiumy tarapyndan amala aşyrylandygy habar berildi, ýöne bu işde Hytaý kompaniýalary aýgytly rol oýnady we fransuz kompaniýalary bu bäsleşikde ýeňiş gazanyp bilmediler.

Türk kompaniýalarynyň üstünligi

Türkiýe, Senegalyň paýtagty Dakaryň golaýynda gurlan Diamniadio täze şäher taslamasynda güýçli orny eýeleýär. Taslamadaky köp möhüm binalar, şol sanda stadion, demir ýol menzili, myhmanhanalar we ýaşaýyş jaýlary türk kompaniýalary tarapyndan gurulýar. Sebit, şeýle hem, daşary ýurt maýadarlaryny özüne çekmegi maksat edinýän senagat merkezi hökmünde meýilleşdirilýär.

Bu ýagdaý Türkiýanyň Afrikadaky rolunyň artýandygyny görkezýär we yklymda güýç çalşygyny hem görkezýär. Hytaý soňky ýigrimi ýylda yklymda çalt artýan maýa goýumlary bilen strategiki ykdysady aktýora öwrülen hem bolsa, fransuz kompaniýalarynyň jemgyýetçilik tenderlerinde paýy 5 göterime çenli azaldy. Beýleki tarapdan, Hytaýyň paýy 30 göterime çenli ýokarlandy. Türkiye materigiň ýurtlary üçin “ylham çeşmesine” öwrülendigi we Senegalyň bu özgerişlikde göreldeli ýurtdygy nygtaldy. Türkiye-Senegal gatnaşyklary taryhy taýdan 1960-njy ýyllarda başlandy we Senegal 2006-njy ýylda Ankarada ilçihana açanda hasam güýçlendi.

Soňky ýyllarda iki ýurduň arasynda ýokary derejeli saparlar artdy. Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň Senegala üç sapary bu gatnaşyklaryň strategiki ähmiýetini açýar. Erdogan 2020-nji ýylda Dakarda iki ýurduň arasyndaky "taryhy we medeni gatnaşyklary" nygtady we "umumy geçmişden ruhlanan geljegi gurmak" habaryny berdi.

Türkiýanyň Afrikadaky täsiri

Habarda Türk kompaniýalary tarapyndan Senegalda amala aşyrylýan iri infrastruktura taslamalarynyň ykdysady gatnaşyklary güýçlendirýändigi aýdylýar.

Türkiýe Afrikadaky täze ykdysady deňagramlylykda has täsirli rol oýnaýar. Infrastruktura we ösüş taslamalaryna aýratyn üns bermek bilen yklymda has aýdyň görünýär.

Netijede, Senegalyň premýer-ministri Ousmane Sonko 7-nji awgustda iki döwletiň resmi sapary bilen gol çekildi. Bu wakalar Türkiye materigiň täsirini hasam artdyrana meňzeýär.