Түркия менен Кытай Сенегалда жаңы күч тең салмактуулугун түзүштү

Француз коомдук телерадиокомпаниясы France 24 Түркиянын Батыш Африкадагы таасири күчөгөнүн баса белгилеген кенен кабарды жарыялады. Түркиянын Сенегалдагы таасиринин аймактагы салттуу күч болгон Франциянын ордуна Кытай менен болгон жаңы күч тең салмактуулугунун бир бөлүгү экени баса белгиленди.

Сенегалдагы күч тең салмактуулугунун өзгөрүшү

Сенегал Кытай менен Түркиянын акыркы жылдарда эң маанилүү инвесторго айланган өлкөлөрдүн бири катары өзгөчөлөнүүдө. Эки өлкө Сенегал боюнча ири масштабдуу инфраструктура жана өнүгүү долбоорлоруна инвестиция салуу менен өлкөнүн экономикалык түзүлүшүн кайра түзүүдө. Бул өзгөртүү Франция салттуу түрдө күчтүү болгон Батыш Африкадагы маанилүү трансформацияны белгилейт.

Сенегалдын биринчи терең деңиз порту долбоору 2 миллиард доллардан ашык инвестиция менен эң чоң контейнердик кемелерди кабыл алуу мүмкүнчүлүгү менен курулууда. Долбоордун эл аралык консорциум тарабынан ишке ашырылгандыгы, бирок бул процессте кытайлык фирмалардын чечүүчү ролду ойногону жана тендерди француз фирмаларынын жеңе албаганы билдирилди.

Түрк фирмаларынын ийгилиги

Түркия болсо Сенегалдын борбору Дакардын жанында курулган Diamniadio жаңы шаар долбоорунда күчтүү орунга ээ. Долбоордогу стадион, вокзал, мейманкана жана резиденция сыяктуу көптөгөн маанилүү имараттар түрк фирмалары тарабынан курулууда. Аймак чет элдик инвесторлорду тартууну максат кылган бир өнөр жай борбору катары да пландалууда.

Бул абал Түркиянын Африкадагы ролунун өсүп жатканын жана континенттеги бийлик алмашууну да көрсөтүүдө. Кытай акыркы жыйырма жылда континентте тездик менен өскөн инвестициясы менен стратегиялык экономикалык актерго айланса, француз фирмаларынын мамлекеттик тендерлердеги үлүшү 5 пайызга чейин азайды. Бир тараптан Кытайдын үлүшү 30 пайызга жогорулады.

Түркиянын дем берүүчү ролу

Кабарда Түркиянын Африкадагы ролунун жогорулашына жана өзгөчө Сенегалдагы таасирине өзгөчө маани берилди. Түркиянын континент өлкөлөрү үчүн «шыктандыруучу булак» болуп калганы билдирилип, Сенегалдын бул трансформацияда үлгү боло турган өлкө экени баса белгиленди. Түркия-Сенегал мамилелери тарыхый жактан 1960-жылдары башталып, 2006-жылы Сенегал Анкарада элчилигин ачкандан кийин ого бетер күчөдү.

Акыркы жылдары эки өлкөнүн ортосундагы жогорку деңгээлдеги сапарлар көбөйдү. Президент Режеп Таййип Эрдогандын Сенегалга үч жолу сапары бул карым-катнаштардын стратегиялык маанисин ачыкка чыгарды. Эрдоган 2020-жылы Дакарда эки өлкөнүн ортосундагы «тарыхый жана маданий байланыштарга» басым жасап, «Орток өткөндөн шыктанган келечекти куруу» кабарын берген.

Түркиянын Африкага тийгизген таасири

Кабарда түрк фирмаларынын Сенгалдагы экономикалык карым-катнаштарын күчтөндүргөнү да белгиленди.

Түркия Африкадагы жаңы экономикалык тең салмактуулуктарда барган сайын эффективдүү роль ойноп жатат. Ал инфраструктура жана өнүктүрүү долбоорлоруна өзгөчө көңүл буруп, континентте көбүрөөк көрүнүүдө.

Акыры Сенегалдын премьер-министри Усман Сонконун 2025-жылдын 7-августунда Түркияга жасаган расмий сапары менен эки өлкөнүн ортосунда төрт келишимге кол коюлду. Бул окуялар Түркиянын континенттеги таасирин дагы да арттыргандай.