Türkiyənin Liviyadakı tarixi rolu: Nazir Hakan Fidandan kritik Tripoli və Benqazi açıqlamaları

Xarici işlər naziriHakan Fidan Liviyanın şərq və qərb bölgələri arasında aparılan tarixi danışıqlarla bağlı təəssüratlarının son dərəcə müsbət olduğunu açıqlayıb. Liviyanın ərazi bütövlüyü və siyasi birliyi üçün hər iki tərəfdə güclü iradə olduğunu müşahidə etdiyini bildirən nazir Fidan, “Burada konstruktiv rolumuzu və vasitəçi rolumuzu oynamağa davam edəcəyik”deyərək Türkiyənin qətiyyətini açıq şəkildə nümayiş etdirdi.

Liviyaya səfəri çərçivəsində paytaxt Tripoli və şərqdəki Benqazi şəhərlərində keçirdiyi kritik yüksək səviyyəli təmaslardan sonra nazir Fidan ölkəni tərk etməzdən əvvəl mətbuat mənsublarına hərtərəfli qiymətləndirmələr edib. Liviyanın son 15 illik tarixi prosesini yekunlaşdıran Fidan 2011-ci ildə baş verən inqilabdan sonra ölkənin təlatümlü dövrlər keçdiyini, lakin 2019-cu ildən müharibəsiz və sakit bir dövrün hökm sürdüyünü xatırladıb. Fidan, prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilən konstruktiv Türkiyə xarici siyasətinin bu sabitliyin yaradılmasında çox mühüm payı olduğunu vurğulayıb.

Şərqlə Qərb arasında Şotl Diplomatiyası: Fidanın Kritik Əlaqələri

Xarici işlər naziri Fidan Liviya təmaslarının ilk mərhələsində Tripolidə qərb administrasiyasının əsas aktyorları ilə görüşüb. Liviya Milli Birlik Hökumətinin baş naziriƏbdülhəmid Dibeybe, Liviya Prezident Şurasının sədriMəhəmməd əl-Menfi və Liviya Ali Dövlət Şurasının (Senat) sədriMəhəmməd Miftah Takala ilə görüşən Fidan, ölkənin birləşdirilməsi üçün çox güclü dəstəyin və istəyinin olduğunu bildirdi. Müəyyən şərtlər daxilində danışıqların getdiyini qeyd edən Fidan buradakı müsbət atmosferin ümidverici olduğunu bildirib.

Səfərinin ikinci günü nazir Fidan Benqaziyə gedərək şərq bölgəsindəki aktyorlarla əlaqə saxladı; O, Liviya Milli Ordusunun Baş Komandanı Xəlifə Haftar, komandanın müavini, general Səddam Haftar, Liviya Nümayəndələr Palatasının sədri Akile Salih və Yenidənqurma Fondunun prezidenti Bilkasım Haftar ilə çox məhsuldar görüşlər keçirib. Benqazidəki əsas aktorların da Liviyanın inteqrasiyasını tam dəstəklədiyini ifadə edən Fidan Türkiyənin həm şərqdən, həm də qərbdən bərabər məsafədə olan səmimi və real münasibətlərinin bölgədə böyük təqdir edildiyini bildirib.

Türkiyənin Balanslı Xarici Siyasəti və Beynəlxalq Əməkdaşlıq

Türkiyənin Liviyanın birliyini və bütövlüyünü heç bir maraq güdmədən istəyən yeganə ölkələrdən biri olduğunu bildirən Fidan, prezident Ərdoğan kimi güclü liderin və Türkiyə kimi regional aktyorun izlədiyi bu balanslı siyasətin bu sahədə böyük dəyər tapdığını bildirib. Liviyanın birləşdiyi təqdirdə ortaya çıxacaq böyük rifah və güc potensialının həm şərq, həm də qərb liderləri tərəfindən aydın şəkildə dərk edildiyini ifadə edən Fidan, bu vəziyyətin təkcə Liviyaya deyil, bütün Afrika qitəsinə, İslam dünyasına və Aralıq dənizi bölgəsinə böyük töhfələr verəcəyini vurğuladı.

Prosesin qarşısında hələ də bəzi texniki və siyasi maneələrin olduğunu qeyd edən nazir Fidan Türkiyənin müvafiq qurumları ilə koordinasiyalı şəkildə çalışacaqlarını və bu maneələrin aradan qaldırılması üçün beynəlxalq məsləhətləşmələri davam etdirəcəklərini bildirib. Fidan, "Amerikanın irəli sürdüyü bir kağız var. O kağızda bəzi məsələlər var. Bizimlə məsləhətləşməyə gedirlər" dediBu həssas prosesi ABŞ, Misir və digər bölgə ölkələri ilə yaxın təmasda idarə etdiklərini açıqladı.

Türkiyə Şirkətlərinə İqtisadi Əməkdaşlıq və Sənaye İnvestisiyasına Çağırış

Türk podrat şirkətlərinin Liviyanın hər iki bölgəsində həyata keçirdikləri nüfuzlu layihələrin və yüksələn binaların qürur mənbəyi olduğunu bildirən Fidan türk şirkətlərinin keyfiyyətinin və peşəkarlığının həm Tripolidə, həm də Benqazidə yüksək qiymətləndirildiyini bildirib. Sahəyə olan bu güvənin daha çox ticari əlaqələrdə əks olunması lazım olduğunu deyən Fidan türk iş dünyasına mühüm çağırış edib.

Fidan Liviyada təkcə tikinti və podratçılıq sektorunda deyil, sənaye sahəsində də böyük imkanların olduğunu bildirib və türk şirkətlərinin ölkədə fabriklər qurması lazım olduğunu vurğulayıb. Liviyanın zəngin enerji qaynaqlarına, münasib əmək xərclərinə və strateji yerləşməsi sayəsində müəyyən bazarlara asan çıxış üstünlüyünə sahib olduğunu xatırladan Fidan, iki ölkə arasında strateji, hərbi, siyasi və ticari əlaqələrin ən yüksək səviyyədə olduğunu bildirib.

Xarici işlər naziri Hakan Fidan açıqlamalarının sonunda regional diplomatiya trafiğinin fasiləsiz davam edəcəyini ifadə edərək, növbəti dayanacağın Misir olacağı müjdəsini verdi. Misiri “dost və müttəfiq” ölkə olaraq xarakterizə edən Fidan bütün regional problemlərin, xüsusilə də Körfəz bölgəsindəki proseslərin və Fələstindəki humanitar faciənin həlli üçün Qahirə rəhbərliyi ilə sıx əməkdaşlıq içində işləməyə davam edəcəklərini əlavə edib.