Yunanıstanda keçirilən kritik sorğuda öz damğasını vuran Türkiyə ilə İsrail arasındakı balans: Afinada ictimai rəy necədir?

Yunanıstanın aparıcı ictimai rəyi araşdırma şirkətlərindən biri olan MRB tərəfindən sentyabr ayında aparılan son araşdırma Afinanın xarici siyasət üstünlüklərini və regional strategiyalarını araşdırıb. Sorğuda Yunanıstanın İsraillə inkişaf etdirdiyi hərbi ortaqlığa ictimaiyyətin münasibəti, Türkiyə ilə münasibətlərdəki incə tarazlıqlar, Egeydəki dəniz parkı müzakirələri və Cənubi Kipr Rum Administrasiyası (GCASC) ilə planlaşdırılan elektrik əlaqəsi layihələri təhlil edilib.

Yunan xalqının yarıdan çoxu İsraillə hərbi tərəfdaşlığın tərəfdarıdır

Sorğu nəticəsində əldə edilən məlumatlara görə, Yunanıstan xalqının əksəriyyətinin İsraillə hərbi əməkdaşlığa müsbət yanaşması Şərqi Aralıq dənizindəki geosiyasi tarazlıqlar üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. İştirakçıların 51,1 faizi İsraillə hərbi ortaqlığın qətiyyətlə davam etdirilməli olduğunu bildirib. Bu qrupun 31,8 faizi əməkdaşlığın "mütləq" davam etməli olduğunu iddia etsə də, 19,3 faizi "ehtimal ki," davam etdirməyin tərəfdarı olub.

Digər tərəfdən, İsraillə ortaqlıq qurarkən Ankaranın həssaslıqlarının nəzərə alınması lazım olduğunu düşünənlərin faizi hələ də əhəmiyyətli səviyyədədir. İştirakçıların 30,3 faizi Egey və Aralıq dənizində mümkün gərginliyin qarşısını almaq üçün Türkiyənin reaksiyalarının nəzərə alınması lazım olduğunu bildirir. Bu fikri “yəqin ki” dəstəkləyənlər 18 faiz, “mütləq” dəstəkləyənlər 12,3 faiz, 18,6 faiz isə suala cavab verməməyi üstün tutub.

Siyasi Partiyaların Səviyyələri Arasında Kəskin Rəy Fərqləri

Tədqiqat həm də Yunanıstandakı siyasi spektrin müxtəlif qanadlarında xarici siyasətə baxışın necə köklü şəkildə dəyişdiyini ortaya qoyur. Hakim Yeni Demokratiya seçicilərinin 78,5 faizi İsraillə hərbi əməkdaşlığı dəstəklədiyi halda, bu nisbət sağçı Yunanıstan Həll partiyası üçün 76,6 faiz, Demokratiyaya Ümid seçiciləri üçün yüzdə 64,1 və sosial-demokrat PASOK üçün yüzdə 56,7 olaraq ölçüldü.

Digər tərəfdən, daha çox solçu və radikal olan partiyalarda anti-İsrail əhval-ruhiyyəsi və Türkiyə ilə barışıq meyli ön plana çıxır. İsraillə əməkdaşlığa dəstək ELAS seçiciləri arasında 39,5 faizə, Azadlıq marşrutu seçiciləri arasında 25,9 faizə, Yunanıstan Kommunist Partiyası (KKE) seçiciləri arasında isə 23,9 faizə enir. Bundan əlavə, Azadlıq marşrutu seçicilərinin 48,2 faizi, KKE seçicilərinin isə 41,7 faizi Ankara ilə gərginliyin yaşanmaması üçün Türkiyənin tezis və reaksiyalarının nəzərə alınması lazım olduğu qənaətindədir. Ekspertlər qeyd edir ki, sorğunun nəticələri partiyaların bazasında fərqləri əks etdirsə də, bu, heç də hər bir partiyanın bütün elektoratı təmsil etməsi demək deyil.

Dəniz Parkları və Yunan Kipr Elektrik Xətti Layihələrinə Güclü Dəstək

Sorğuda ən diqqətçəkən nəticələrdən biri Türkiyənin sərt müqavimətinə baxmayaraq, Afinanın birtərəfli addımlarına verilən yüksək ictimai dəstək oldu. Yunanıstanın Egeydə elan etməyi planlaşdırdığı dəniz parkları layihəsi və Afina ilə Cənubi Kipr Rum Administrasiyasını birləşdirəcək elektrik kabel xətti layihəsi ilə bağlı iştirakçıların 59,3 faizi "Türkiyənin etirazlarından asılı olmayaraq layihələr planlaşdırıldığı kimi tamamlanmalıdır" dedi.

Bu qətiyyətli mövqeyi tutanların 36,2 faizi layihələrin davam etdirilməsini "mütləq" dəstəklədiyini, 23,1 faizi isə "ehtimal ki," dəstəklədiyini bildirib. Digər tərəfdən, bu kritik layihələrlə bağlı Türkiyə ilə daha uzlaşmacı və diplomatik yol xəritəsinin izlənilməsi lazım olduğunu düşünənlərin nisbəti yüzdə 30,6 olaraq qalarkən, iştirakçıların 10,1 faizi hər hansı fikir bildirməkdən çəkinib.