Gresiýadaky tankydy pikir soralyşykda öz belligini görkezen Türkiýe bilen Ysraýylyň arasyndaky deňagramlylyk: Afinyda halkyň pikiri näme?

Gresiýanyň öňdebaryjy jemgyýetçilik pikirini öwrenýän kompaniýalarynyň biri bolan MRB tarapyndan geçirilen iň soňky gözleg sentýabr aýynda Afinynyň daşary syýasaty we sebit strategiýalaryny gözden geçirdi. Gözlegde, halkyň Gresiýanyň Ysraýyl bilen döreden harby hyzmatdaşlygyna bolan garaýşy, Türkiýe bilen gatnaşyklardaky näzik deňagramlylyk, Egeýdäki deňiz seýilgähi we Günorta Kipriň Gresiýanyň Kipr administrasiýasy (GCASC) bilen meýilleşdirilen elektrik birikmesi taslamalary seljerildi.

Gresiýanyň halkynyň ýarysyndan gowragy Ysraýyl bilen harby hyzmatdaşlygy goldaýar

Anketadan alnan maglumatlara görä, grek halkynyň aglaba bölegi Ysraýyl bilen harby hyzmatdaşlyga oňyn çemeleşýär, bu Gündogar Ortaýer deňziniň geosyýasy deňagramlylygy üçin möhüm ähmiýete eýe. Gatnaşanlaryň 51,1 göterimi Ysraýyl bilen harby hyzmatdaşlygyň tutanýerlilik bilen dowam etdirilmelidigini aýtdy. Bu toparyň 31,8 göterimi hyzmatdaşlygyň “hökman” dowam etmelidigini öňe sürse-de, 19,3 göterimi “ähtimal” dowam etdirmegiň tarapdary.

Beýleki tarapdan, Ysraýyl bilen hyzmatdaşlyk gurlanda Ankaranyň duýgurlygyny göz öňünde tutmaly diýip hasaplaýanlaryň göterimi ep-esli derejede galýar. Gatnaşanlaryň 30,3 göterimi Egeýde we Ortaýer deňzinde bolup biläýjek dartgynlygyň öňüni almak üçin Türkiýanyň reaksiýalaryny göz öňünde tutmalydygyny aýtdy. Bu pikiri "ähtimal" goldaýanlar 18 göterim, "hökman" goldaýanlar 12,3 göterim bilen ölçelýär, 18,6 göterimi bolsa soraga jogap bermezligi makul bildi.

Syýasy partiýalaryň hataryndaky pikirleriň düýpli tapawutlary

Gözleg, şeýle hem Gresiýanyň syýasy spektriniň dürli ganatlarynda daşary syýasata bolan garaýşyň düýpgöter üýtgändigini görkezýär. Häkimiýet başyndaky Täze Demokratiýa saýlawçylarynyň 78,5 göterimi Ysraýyl bilen harby hyzmatdaşlygy goldaýan bolsa-da, bu görkeziji sagçy partiýalar üçin “Grek Solution” 76,6 göterim, “Demokratiýa umydy” üçin saýlawçylar üçin 64,1 göterim we sosial demokratik PASOK üçin 56,7 göterim hökmünde ölçeldi.

Beýleki tarapdan, has çep we radikal çyzykly partiýalarda Ysraýyla garşy duýgy we Türkiýe bilen barlyşyk meýli öňe çykýar. Ysraýyl bilen hyzmatdaşlygy goldamak ELAS saýlawçylarynyň arasynda 39,5 göterime çenli azalsa-da, “Freedom Route” saýlawçylarynyň arasynda 25,9 göterime, Gresiýanyň Kommunistik partiýasynyň (KKE) saýlawçylarynyň arasynda 23,9 göterime çenli azaldy. Mundan başga-da, “Freedom Route” saýlawçylarynyň 48,2 göterimi we KKE saýlawçylarynyň 41,7 göterimi Ankara bilen dartgynlylygyň öňüni almak üçin Türkiýanyň tezislerini we reaksiýalaryny göz öňünde tutmaly diýen pikiri öňe sürýärler. Hünärmenler, gözleg netijeleriniň partiýalaryň arasyndaky tapawutlary görkezýändigine garamazdan, her bir partiýanyň tutuş saýlawçylara wekilçilik edýändigini aňlatmaýandygyny bellediler.

Deňiz seýilgähleri we Kipriň grek elektrik liniýa taslamalary üçin berk goldaw

Anketada iň görnükli netijeleriň biri, Türkiýanyň berk garşylygyna garamazdan Afinynyň birtaraplaýyn ädimlerine berlen ýokary goldaw boldy. Gresiýanyň Egeýde yglan etmegi meýilleşdirýän deňiz seýilgähleri taslamasy we Afiny bilen Günorta Kipriň Kipr Gresiýasynyň administrasiýasyny birleşdirjek elektrik kabel taslamasy barada, gatnaşyjylaryň 59,3 göterimi “Türkiýäniň garşylyklaryna garamazdan taslamalar meýilleşdirilişi ýaly tamamlanmaly” diýdi.

Bu kesgitli pozisiýany eýelänleriň 36.2 göterimi taslamalaryň dowam etdirilmegini hökman goldaýandyklaryny, 23.1 göterimi bolsa “goldaýandyklaryny” aýtdy. Beýleki tarapdan, bu möhüm taslamalar bilen baglanyşykly Türkiýe bilen has ylalaşykly we diplomatik ýol kartasyny yzarlamaly diýip pikir edýänleriň sany 30,6 göterimde galdy, gatnaşyjylaryň 10,1 göterimi bolsa pikirini aýtmakdan saklandy.