Zelenski: Ukrayna, Rusiya və ABŞ liderləri sammit keçirməlidir

Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski İrlandiyanın paytaxtı Dublində İrlandiyanın baş naziri Micheal Martin ilə görüşündən sonra Rusiya-Ukrayna müharibəsinə son qoymaq üçün diplomatik təşəbbüslər barədə açıqlamalar verib. Zelenski ABŞ, Rusiya və Ukrayna liderlərinin müharibəyə son qoymaq üçün bir araya gəlməsi lazım olduğunu vurğulayıb və bu istiqamətdə üçtərəfli sammit danışıqlarının davam etdiyini bildirib.

Əbu-Dabidə danışıqlar zamanı nələr müzakirə edildi?

Ukrayna Prezidenti noyabrın 10-11-də Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin paytaxtı Əbu-Dabidə ABŞ, Rusiya və Ukrayna nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə keçirilən üçtərəfli danışıqlara toxunub. Danışıqlar zamanı 1000 məhbusun 1000-ə qarşı dəyişdirilməsinin gündəmdə olduğunu bildirən Zelenski, "Bəlkə 1200 məhbusun dəyişdirilməsi də mümkün olardı. Bu, çox müsbət bir inkişaf olardı. Rusiyanın bunu rədd etməsi üçün heç bir səbəb görmürəm" dedi. O, həmçinin qeyd edib ki, Ukrayna tərəfi enerji infrastrukturlarına hücumların dayandırılması və dənizdə atəşkəsin yaradılması ilə bağlı təkliflər verib, lakin Rusiya nümayəndə heyətinə səlahiyyət verilmədiyi üçün hələlik heç bir qərar verilməyib.

Liderlər sammiti üçün hansı addımlar atılır?

Zelenski ABŞ Prezidenti Donald Trampın kürəkəni və xüsusi nümayəndəsi Jared Kuşner və Trampın xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkoffun noyabrın 12-də Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə görüşdə bu məsələlərin müzakirə olunacağını gözlədiklərini bildirib. Ukrayna lideri əlavə edib ki, onun Dublindəki təmasları çərçivəsində Kuşner və Vitkoffla görüşmək imkanı var.

Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski Rusiya ilə davam edən müharibəyə diplomatik yollarla son qoymaq üçün Əbu-Dabidə keçirilən danışıqlardan sonra liderlər səviyyəsində zirvə toplantısına çağırıb. Məhbus mübadiləsi, təhlükəsizlik zəmanətləri və enerji infrastrukturlarına hücumların dayandırılması kimi kritik məsələlər müzakirə edilsə də, ABŞ rəsmiləri ilə Rusiya prezidenti Vladimir Putin arasında noyabrın 12-də keçiriləcək təmasların diplomatik irəliləyiş baxımından həlledici olacağı gözlənilir.

Beynəlxalq hüquq və diplomatiya proseslərində dövlət başçıları səviyyəsində keçirilən sammitlər münaqişələrin həllində ən yüksək qərar qəbuletmə mexanizmi hesab olunur. Tərəflər arasında təhlükəsizlik təminatları və atəşkəs şərtləri ilə bağlı hazırkı fikir ayrılıqları davam etsə də, ABŞ-ın vasitəçilik rolu və Avropa İttifaqının prosesə cəlb olunması tələbi sülh danışıqlarının gedişatına təsir edən əsas amillərdəndir.

Diplomatik həll yolları axtarışında yeni bir dövr başlayır?

Əbu-Dabidə aparılan danışıqlar və rəhbərlik səviyyəsində sonrakı təmaslar göstərir ki, tərəflər diplomatik kanalları, eləcə də hərbi üsulları aktiv saxlamağa meyllidirlər. Məhbus mübadiləsi kimi konkret mövzunun müzakirəyə çıxarılması tərəflər arasında etimad tədbirlərinin müzakirə oluna biləcəyinə işarə kimi qəbul edilə bilər.

Üçlü sammitin qərarı müharibənin gedişatını necə dəyişə bilər?

ABŞ, Rusiya və Ukrayna liderlərinin bir araya gəlməsi müharibənin regional təsirlərinin azaldılması və enerji təhlükəsizliyi kimi kritik məsələlərdə konkret addımların atılmasını təmin edə bilər. Lakin Rusiya nümayəndə heyətinin danışıqlarda səlahiyyətlərinin həddi və tərəflərin təhlükəsizlik zəmanətləri ilə bağlı müxtəlif gözləntiləri prosesin qısa müddətdə yekunlaşdırılmasını çətinləşdirə bilər.

Fikirləriniz

Sizcə, rəhbərlik səviyyəsində mümkün sammit Rusiya-Ukrayna müharibəsinə son qoymaq üçün yetərli addımdırmı? Diplomatik proseslərin sürətləndirilməsində tərəflər nəyə üstünlük verməlidir? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.