Tramp: İrana hücumlar tarixə düşəcək

ABŞ prezidenti Donald Tramp 9 noyabr 2026-cı il tarixində Florida ştatının West Palm Beach şəhərində verdiyi açıqlamada İrana qarşı hücumların strateji əhəmiyyətinə diqqət çəkib. Ağ Evə qayıtmazdan əvvəl mətbuata açıqlama verən Tramp İranın nüvə silahına malik olmasının qlobal təhlükə yaradacağını müdafiə edib və hazırkı hərbi müdaxilələrin bu riski aradan qaldırdığını iddia edib.

İranın əməliyyatları üçün hansı strateji əsaslandırmalar var?

İrandakı müharibədə qalib gəldiklərini iddia edən Donald Tramp, həyata keçirilən əməliyyatların "etdikləri ən yaxşı işlərdən biri kimi tarixə düşəcəyini" bildirib. Hər hansı bir hərbi itki olmadığını bildirən Tramp, İranın infrastrukturunu tamamilə məhv etmək imkanlarına sahib olduqlarını, lakin yenidənqurma prosesinin çətinliyi səbəbindən körpü və elektrik stansiyaları kimi kritik strukturların qorunmasının strateji seçim olduğunu bildirib. "İranla bağlı sual ondan ibarətdir ki, biz bu məsələni indi, yoxsa sonra bağlayacağıq. Biz gözləyə bilərik", - deyən Tramp regiondakı bəzi qonşu ölkələrin mövcud vəziyyətin saxlanmasının tərəfdarı olduğunu bildirib.

Xi və Putinlə gözlənilən diplomatik təmaslar

Merilendə uçuşdan əvvəl gündəmi dəyərləndirən Donald Tramp gələn həftə Çində keçiriləcək Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Sammiti (APEC) çərçivəsində Çin sədri Si Cinpin və Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə görüşə biləcəyini açıqlayıb. Bu danışıqların çox maraqlı olacağını deyən Tramp, masanın əsas gündəminin nüvə silahsızlanması və İranda müharibənin dayandırılması olacağını qeyd edib.

ABŞ prezidenti Donald Tramp 9 noyabr 2026-cı ildə Floridada verdiyi bəyanatlarda İran əməliyyatlarını müdafiə edib və gələn həftə keçirilməsi planlaşdırılan APEC sammitində Çin və Rusiya liderləri ilə nüvə tərksilahı və regional münaqişələrlə bağlı görüşəcəyini bildirib.

Beynəlxalq münasibətlərdə nüvə tərksilahı və regional münaqişələr Birləşmiş Millətlər Təşkilatının və müvafiq dövlətlərin diplomatik kanalları vasitəsilə həyata keçirilən proseslərdir. Dövlətlər arasında belə yüksək səviyyəli danışıqlar qlobal təhlükəsizlik balanslarına birbaşa təsir edən diplomatiya axını yaradır.

Nəticə

Donald Trampın açıqlamaları göstərir ki, ABŞ İran siyasətində hərbi çəkindirməyə üstünlük verir və nüvə silahını təhlükəsizliyə ən böyük təhdid kimi görür. İnfrastruktura zərər vermədən əməliyyatların davam etdirilməsi ABŞ-ın regionda uzunmüddətli strateji hesablamalarının bir hissəsi kimi qəbul edilə bilər.

Bundan başqa, Çin və Rusiya liderləri ilə keçiriləcək görüş planı göstərir ki, İran məsələsi təkcə regional deyil, həm də qlobal güc balansları ilə həll olunmağa çalışılır. Bu, nüvə tərksilahı ilə bağlı böyük dövlətlər arasında yeni diplomatik prosesin başladığını göstərir.

Mümkün təsirlər

Trampın açıqlamaları qarşıdakı dövrdə İranla gərginliyin diplomatik danışıqlar yolu ilə formalaşmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə, APEC sammitində keçiriləcək danışıqlar nüvə tərksilahına və ya tərəflər arasında fikir ayrılıqlarının dərinləşməsinə dair konkret addımların atılmasına təkan verə bilər.

Regional aktorların münasibəti və böyük güclərin İrana təzyiqi Yaxın Şərqdə enerji təchizatı və geosiyasi sabitliyə birbaşa təsir göstərə bilər. Danışıqların nəticələri qlobal bazarlarda enerji qiymətləri və təhlükəsizlik qavrayışında həlledici rol oynaya bilər.

Fikirləriniz

ABŞ-ın İrana qarşı hərbi strategiyasını və qarşıdan gələn diplomatik sammitləri necə qiymətləndirirsiniz? Sizcə, nüvə tərksilahına dair qlobal konsensus əldə edilə bilərmi? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.