Антарктидадагы Эребус жанар тоосу алтын чачты

Росс аралында, Антарктиданын тереңинде жайгашкан Эребус жанар тоосу күн сайын асманга уникалдуу кристаллдашкан алтын бөлүкчөлөрүн чачат. Түштүк уюлдан болжол менен 1350 километр алыстыкта ​​жайгашкан бул активдүү вулкан дүйнөнүн эң түштүк жанар тоосу деген наамга ээ жана илимпоздор үчүн жаңы суроолорду жаратууда.

Эребус жанар тоосунун өзгөчөлүктөрү

Эребус тынымсыз кайнап турган лава көлүнүн мекени. Бул лава көлүнөн чыккан газдарда микроскопиялык элементардык алтын кристаллдары бар. Бул ачылыш илим дүйнөсүндө чоң резонанс жаратты, анткени бул вулкан жер бетинде кристаллдашкан элементардык алтын бөлүкчөлөрүн чачканы белгилүү болгон жалгыз вулкан. Күн сайын болжол менен 80 грамм салмактагы алтын чаңы атмосферада кеңири аралыкка тарайт.

Алтын атылып чыгуу процесси

Жер кыртышынын тереңиндеги эриген заттардын жер бетине чыгышынын натыйжасында вулкандар пайда болот жана бул процессте жез, күмүш, сымап, алтын сыяктуу көптөгөн элементтер эрийт. Эребустун айырмасы – алтынды хлор жана күкүрт бар газдар менен ташып кристаллдашат. Бул кристаллдардын пайда болуу процессин жакшыраак түшүнүү үчүн илимпоздор жанар тоонун айланасынан жана 1000 километр алыстыктагы тропосферадан үлгүлөрдү чогултушат.

Сырдуу кристалл формалар

Электрондук микроскоп менен изилденген бөлүкчөлөр башка вулкандардагыдай тартипсиз эмес, бирок дээрлик кемчиликсиз геометриялык формага ээ. Болжол менен 60 микрометр өлчөмүндөгү бул кристаллдар илимпоздордун көңүлүн бурат. Изилдөөчүлөр бул кристаллдардын кантип мынчалык кемчиликсиз пайда болгону тууралуу ар кандай теорияларды ортого салышты.

Илимий изилдөөлөрдөгү жаңы горизонттор

Алтындын газ кошулмаларынан бөлүнүшү жана кристаллдашы толук түшүнүксүз болсо да, кээ бир теориялар кристаллдашуу газдардын капыстан муздашы менен башталат деп болжолдойт. Дагы бир теория боюнча, алтын кристаллдары лава көлүнүн бетинде пайда болуп, газдар аркылуу абага көтөрүлгөн. Эребус тоосу ачылгандан бери отуз жыл өтсө да, бул уникалдуу жаратылыш кубулушу кандайча болуп жатканы табышмак бойдон калууда.

Бул уникалдуу кубулуш окумуштууларды мындан аркы изилдөөлөрдү жүргүзүүгө үндөйт. Эребустун химиясы жана жанар тоо процесстери келечектеги изилдөөлөр үчүн чоң мааниге ээ жана илим дүйнөсүндө толкунданууну жаратууда.