Чыгыш Жер Ортолук деңизде карталар кайра тартылууда: Түркия-Египет альянсы Афина менен Тель-Авивди кооптондурду

Түркия менен Египеттин ортосунда узакка созулган дипломатиялык тирешүүдөн кийин башталган нормалдашуу процесси тез арада эки аймактык державанын стратегиялык өнөктөштүгүнө айланды. Өз ара ташталган кадамдар, биргелешкен аскердик машыгуулар жана коргонуу өнөр жайы тармагында кол коюлган тарыхый келишимдер Чыгыш Жер Ортолук деңиздеги бардык геосаясий тең салмактуулуктарды түп-тамырынан бери солкулдата турган жаңы доордун каалгасын ачат. Анкара менен Каирдин мындай тез жакындашуусу аймактагы башка актерлор Греция менен Израилде олуттуу тынчсыздануу толкунун жаратты.

Анкара-Каир линиясында коргонуу өнөр жайы жана аскердик кызматташтык шамалы

Дипломатиялык жана аскердик байланыштар эки өлкөнүн мамилелерин кайрадан стратегиялык чен-өлчөмгө алып чыгуу үчүн жакында күч алды. Египеттин коргоо министринин Анкарага жасаган расмий сапарынын алкагында кол коюлган «Түркия-Египет коргоо кызматташтыгы ниет каты» бул жаңы доордун эң конкреттүү көрсөткүчтөрүнүн бири болду. Бирок кызматташтык кагаз жузунде гана калбастан; Талаада да чоң активдүүлүк бар. Эки өлкөнүн 20 жылдан кийин кеңири масштабдуу биргелешкен аба машыгуусу, андан кийин Түркия, Египет жана Азербайжандын үч тараптуу аскердик машыгуу өткөрүшү аймактагы аскердик тең салмактуулуктарга түздөн түз таасирин тийгизүүдө. Айрыкча Түркиянын коргонуу өнөр жай продукциясынын Египет базарында көрүнүүсүнүн артышы жана Каир администрациясынын Түркиянын улуттук согуштук учактарыKAANга болгон кызыгуусу эл аралык коргонуу лоббилеринде эң көп талкууланган темалардын арасында.

Афина менен Тель-Авивде "чоң жоготуу" тууралуу тынчсыздануулар үстөмдүк кылууда

Анкара менен Каирдин ортосундагы бул көп өлчөмдүү интеграция Израил менен Греция тарабынан микроскоптун астына коюлган. Израил басмасы чоң F-16 флотуна ээ болгон Түркия менен Египеттин коргонуу тармагында биргелешип аракеттенүү потенциалынан ыңгайсыздыгын жашырбайт. Египеттин түрк авиация технологияларына кайрылышы жана KAAN долбооруна тартылышы Тель-Авивдин коопсуздук прогноздорунда олуттуу тобокелдик элементи катары каралууда. Экинчи жагынан Греция Жер Ортолук деңиздеги бардык стратегиялык артыкчылыгын жоготуп алуудан коркуп жатат. Афиналык талдоочулар Түркия-Египет альянсы туруктуу боло турган болсо, Греция аймактагы эң чоң утулган өлкө болот деген пикирде. Афина администрациясы бул тенденцияга жол бербөө үчүн АКШ жана Израил аркылуу Египетке дипломатиялык басым жасоого аракет кылып жатканына карабастан, Түркия менен АКШнын ортосундагы мамилелердеги акыркы позитивдүү тенденция бул аракеттерди бузат.

Башынан баштап Чыгыш Жер Ортолук деңизиндеги деңиз юрисдикциясынын аймактары жана энергетикалык теңдеме

Түркия менен Египеттин мүмкүн болгон биргелешкен кадамдары миллиарддаган долларлык энергия запастарынын борборунда болгон Чыгыш Жер Ортолук деңизиндеги оюн эрежелерин толугу менен өзгөртүшү мүмкүн. Египет өткөн жылдарда Анкара менен Каирдин ортосундагы чыңалуудан пайдаланып; Израиль Греция жана Түштүк Кипрдин Рум администрациясы (GCASC) менен биргелешкен блокту түзгөн. Бирок бул блок Түркияны кошпогон бир дагы энергетикалык долбоор ишке ашпай, конкреттүү ийгиликке жетише албастыгына туш болду. Бүгүнкү күндө шамал карама-каршы багытта согуп жатат. Анкара деңиз юрисдикцияларын делимитациялоо боюнча Египет менен келишим Каирге эгемендүүлүктүн бир топ кеңири аймагын берет деп ырастоодо. Түркиянын терең деңиз бургулоо ишиндеги технологиялык ноу-хау жана жаратылыш газын ташуу линияларында стратегиялык жайгашуусу эки өлкөнүн биргелешкен геологиялык чалгындоо жана эксплуатация иштерин жүргүзүүсүнө шарт түзүшү мүмкүн. Түркия-Египет огу Газадагы гуманитардык кризистен кийин Израил менен жанаша туруудан качкан аймактагы өлкөлөр үчүн Жер Ортолук деңизде жаңы жана күчтүү бир тартылуу борборун түзөт.