Израилдик раввин Менахем Бен Шахардын чуулгандуу сөздөрү: 5 жашар балдардын да жашоого укугу жок

Окупацияланган Палестина аймактарында экстремисттик жөөт отурукташкандардын жана диний лидерлердин аймактын элине каршы зордук-зомбулук жана жек көрүү спиралы күн сайын жаңы масштабга ээ болууда. Акыры израилдик раввин Менахем Бен Шахардын оккупацияланган батыш жээгиндеги палестиналык карапайым калкка карата жасаган чуулгандуу билдирүүлөрү дүйнө коомчулугунда чоң нааразылык жаратты. Палестиналыктардын аймактан толугу менен чыгарылуусу керектигин жактаган Бен Шахар адамкерчиликсиз сөздөрүндө балдарды да колдонду.

Жөөттөрдүн эгемендигин кабыл албагандарды сүргүнгө алуу коркунучу

Жекшемби күнү Катарда жайгашкан Аль-Жазира телеканалы тараткан, тез арада глобалдык таасирге ээ болгон кадрларда раввин Менахем Бен Шахар анын тегерегиндеги топко кайрылган учурларды көрсөттү. «Израиль жери» деп аныктаган жерлерде жөөт эмес эч бир коом улуттук же эгемендик укукка ээ боло албасын айткан Бен Шахар, аймактагы палестиналыктарды ачык эле бутага алды. Уятсыз билдирүүлөрдү жасаган раввин «Жөөттөрдүн эгемендигин кабыл албагандар дароо аймактан чыгып кетсин» деп этникалык тазалоого чакырды. Аймакта араб калкынын болушуна чыдай албагандарын белгилеген раввин, жөөт үстөмдүгүнө баш ийбеген бардык палестиналыктардын Батыш Шериадан сүргүнгө чыгарылышын талап кылды.

Ал тургай 5 жашар балдарды да "душман" деп жарыялаган

Раввин Менахем Бен Шахардын жек көргөн билдирүүлөрүнүн эң үрөй учурарлык жана жүрөк ооруткан жери анын коргоосуз балдарга карата айткан сөздөрү болду. Al Jazeera English кабарлаган маалыматка караганда, экстремисттик раввин ата-энеси "душман" деп эсептелген 5 жашар баланын да жашоого укугу жок экенин айткан. Ымыркайлардын жана балдардын жашоо укугунан ажырап калууну мыйзамдаштырууга аракет кылган бул жапайы сөздөр баскынчы менталитеттин жеткен кооптуу көлөмүн дагы бир жолу ачыкка чыгарды.

Бул чуулгандуу билдирүүлөр Бен Шахардын биринчи окуясы эмес. Израил басма сөзүндөгү архивдик маалыматтарга караганда, радикалдык көз караштары менен белгилүү болгон раввин 2025-жылдын октябрында Израил полициясы тарабынан экстремисттик идеяларды жайылткан, зордук-зомбулукка үндөгөн жана палестиналыктарга каршы террордук аракеттерди уюштурган деген шек менен кармалып, суракка алынган. Бен Шахар буга чейин Палестинанын Батыш жээгиндеги Хуввара шаарын толугу менен жок кылууга чакырып, чоң реакцияны жараткан.

Эл аралык укук жана Эл аралык соттун чечимдери эмне дейт?

Израиль тарабынан Палестина жерлеринде, өзгөчө басып алынган Батыш Шериада жана Чыгыш Иерусалимде курулган бардык жөөт конуштары эл аралык укуктун алкагында толугу менен мыйзамсыз деп эсептелет. Көптөгөн эл аралык бийликтер, өзгөчө Бириккен Улуттар Уюму, бул конуштар Женева конвенциясына каршы келерин баса белгилешет.

Акыры, дүйнөлүк укуктун эң жогорку органы болгон Эл аралык сот (ICJ) өзүнүн тарыхый кеңеш берүүчү корутундусунда 2024-жылдын июлунда Израилдин Палестина аймагындагы оккупациясын жана болушун толугу менен мыйзамсыз деп жарыялады. Гаагадагы сот Тель-Авив администрациясынын бул жерлердеги мыйзамсыз болушун «мүмкүн болушунча тезирээк» токтотууга жана оккупацияны токтотууга тийиш экендигин баса белгиледи. Бирок эл аралык коомчулуктун бардык чакырыктарына жана мыйзамдуу чечимдерине карабастан аймактагы радикал элементтердин Палестина элин бутага алган системалуу басымы жана коркутуулары күчөп баратат.