Кылымдын асман окуясы: Күндүн толук тутулуусу Европадагы туризм рекорддорун жаңылады

Астрономия ышкыбоздору көп жылдар бою күткөн кереметтүү жаратылыш окуясы акыры ишке ашты. Орусиянын түндүгүндөгү алыскы Арктикадан башталып, Батыш Европанын үстүнөн укмуштуудай жаа тарткан Күндүн толук тутулушу Жер Ортолук деңизинин асманында аяктады. Бул уникалдуу асман майрамы Испания, Исландия, Гренландия жана Португалиянын тар аймагында эң айкын көрүнүп турганда; Жарым-жартылай тутулуу Европада, Канадада, АКШнын түндүк бөлүгүндө жана Түндүк-Батыш Африкада миллиондогон адамдарды кызыктырды. Ай Күндүн нурларын толугу менен жаап салган ошол мүнөттөрдө жер күндүзү терең караңгылыкка чөмүлдү. Температура капыстан төмөндөп, канаттуулар тымтырс боло баштаганда табият тоңуп калгандай болду. Бул укмуштуудай космостук окуя ошондой эле чоң глобалдык туристтик активдүүлүктү алып келди.

Исландия 72 жылдан бери биринчи жолу күбө болгон бул кызыктуу жаратылыш кубулушун көргүсү келген жергиликтүү жана чет элдик туристтерге толуп кетти. Миңдеген адамдар кургактык, аба жана деңиз жолдорун колдонуу менен байкоо аймактарына кол салышты. Бул тарыхый учурду ышкыбоз байкоочулар гана эмес, илим дүйнөсү да кылдат байкап турду. АКШнын Аэронавтика жана космос агенттигиНАСАбийикте уча алган атайын WB-57 учагы менен жерге түшкөн Айдын көлөкөсүн этап-этабы менен көзөмөлдөдү. Башка жагынан алганда, Испания асман туризминин тарыхый чокусун башынан өткөрдү. Кылымдан ашык убакыттан бери биринчи жолу толук күн тутулууга ээ болгон өлкөдө миллиондогон адамдар булутсуз асманды сунуш кылган шаарларга жана айылдарга агылды. Испаниянын Iberia авиакомпаниясы бул уникалдуу учурду асманга алып чыкты; Ал деңиз деңгээлинен 10 миң метр бийиктикте атайын чартердик рейс менен Күн, Ай жана Жердин укмуштуудай тизилишин бүт дүйнөгө түз алып берди.

Миллиондогон адамдар бир каттамда жолугушту

Испан бийлигинин билдирүүлөрүнө ылайык, өлкөнүн түндүк-батышындагы А Корунадан башталып, Жер Ортолук деңизинин популярдуу аралы болгон Майоркага чейин созулган болжол менен 200 километрдик тутулуу сызыгына 6 миллионго жакын адам агылды. Бул интенсивдуу «тутулуунун кужурмендуулугу» Испаниянын экономикасы учун курвш болуп калды. Аймакка келген болжол менен 450 миң кошумча турист бир күндө өлкөнүн экономикасына 347 миллион евролук чоң салым кошту. Англиялык астрофизик Грэм Жонс Испанияга болгон бул укмуштуудай кызыгууну баалап жатып: "Жалпы күңүрт кылуу жолу абдан тар тилкеде өтөт, анын туурасы бир нече жүз километрди түзөт. Испанияны ушунчалык жагымдуу кылган нерсе - жалпы күңүрт кылуу сызыгынын Испания жарым аралын бир четинен экинчи четине чейин толугу менен камтышы." Бул толкундануу толугу менен караңгы аймактар ​​менен эле чектелбейт. Мисалы, Англиянын борбору Лондондогу Брунсвик паркында чогулган бардык курактагы асман ышкыбоздору 92 пайыз жарым-жартылай тутулууну атайын коргоочу көз айнек менен чоң толкундануу менен байкашкан. Бул окуя 2006-жылдан бери Европа континентиндеги биринчи толук күн тутулуусу катары катталды.

Күндүн тутулуусу илимий аныктамасы менен; Ал Ай Жер менен Күндүн ортосунан өтүп, Күндүн жарыгын жарым-жартылай же толугу менен тоскондо пайда болот. Бул укмуштуудай жаратылыш кубулушунда Айдын чоң көлөкөсү жерге түшүп, күндүн ортосунда кыска, сырдуу күүгүмдү пайда кылат. Бүткүл адамзат тарыхында мындай тутулуулар табияттын көнүмүш ритмин капысынан үзгүлтүккө учураткандыктан, ар дайым терең суктанууну, коркуу жана урматтоо сезимин пайда кылып келген. "Umbra" деп аталган жалпы көлөкө конусу жерге жеткенде, температура байкаларлык түрдө төмөндөйт, көлөкөлөр адаттан тыш бурчтарда узарып, кээ бир жаныбарлардын түрлөрү түн деп ойлоп, уйку режимине өтөт. Париж обсерваториясынын маалыматтарына ылайык, Айдын кол чатыры саатына болжол менен 3430 километр баш айлантуучу ылдамдык менен Жердин бетинде кыймылдаган. Бул жогорку ылдамдыктан улам, белгилүү бир географиялык чекиттен көзөмөлдөнүүчү жалпы караңгылык убактысы бир нече мүнөт менен гана чектелген. Айдын Күндүн дискине кириши менен башталган жана анын толук бөлүнүшү менен аяктаган жарым-жартылай тутулуу процесси жалпысынан бир саат 45 мүнөткө созулду. Бул сейрек кездешүүчү космостук жолугушуу астрофизиктерге Күндүн сырдуу атмосферасын жана анын эң сырткы катмары болгон таажыны изилдөө үчүн баа жеткис илимий мүмкүнчүлүк берди.