Тегерандан Вашингтонго так жооп: Иран АКШнын Ормуз кысыгын камтыбаган ок атышууну токтотуу сунушун четке какты

Жакынкы Чыгышта суулар тынчып жаткан чакта, Америка Кошмо Штаттары менен Иран Ислам Республикасынын ортосундагы аскердик жана дипломатиялык тирешүүдө жаңы көшөгө ачылды. Америкалык абройлуу медиа уюмдарынын бири болгон New York Times (NYT) Вашингтон администрациясынын Тегеранга жасаган ок атышпоо боюнча жашыруун сунушу четке кагылганын жазды. Гезиттин Ирандын жана Ирактын жогорку даражалуу өкүлдөрүнө таянган кабарына караганда, бул сунуш Ирактын премьер-министри Али Зейди аркылуу жеке Тегеран администрациясына жеткирилген, бирок оң жооп алган эмес.

Ирактын премьер-министри Али Зейдинин Тегерандагы критикалык миссиясы

Дипломатиялык жолугушууларды өткөрүү үчүн кечээ Ирандын борбор шаары Тегеранга барган Ирактын премьер-министри Али Зейди Садабад сарайында Ирандын президенти Масуд Пезешкян тарабынан расмий азем менен тосуп алынды. Эки лидердин төрагалыгы алдында өткөн делегациялардын жолугушууларында коңшулаш эки өлкөнүн ар түрдүү тармактарында кызматташууну караган келишимдер менен меморандумдарга кол коюлду. Бирок бул расмий сапардын көшөгө артында АКШнын аймактык чыңалууну басаңдатууга багытталган жашыруун дипломатиялык кадамы жатат. Премьер-министр Зейди АКШ тарабынан кылдаттык менен даярдалган ок атышууну токтотуу сунушун Ирандын расмий өкүлдөрүнө түздөн-түз тапшырды.

Ормуз кысыгы Хартиясы: Убактылуу макулдашууларга жабык эшик

NYT тарабынан алынган маалыматка караганда, Иран тарап бул сунушту талкуулагандан кийин кескин түрдө четке каккан. Иран бийликтери глобалдык энергия ташуудагы эң маанилүү пункттардын бири болгон Ормуз кысыгынын акыркы статусуна так жана туруктуу чечим алып келбеген эч кандай “убактылуу келишимге” кызыкдар эмес экенин баса белгилешти. АКШ тарабынан даярдалган сунуштун мазмунунун бардык чоо-жайы коомчулукка айтыла элек болсо да, Тегерандын стратегиялык жактан маанилүү Ормуз кысыгы боюнча келишпес позициясы бар экени ачык байкалды.

Аймактык тең салмактуулуктар жана өз ара ишеним кризиси

АКШ менен Ирандын ортосундагы бул акыркы дипломатиялык байланыш аймактагы аскердик иш-аракеттердин жана өз ара коркунучтардын көлөкөсүндө өттү. Эксперттердин айтымында, Тегеран убактылуу чечимдерди эмес, санкцияларды алып салуу жана Ормуз кысыгы боюнча өзүнүн эгемендик укуктарын таануу сыяктуу туруктуу жана ар тараптуу компромисске умтулууда. Ирак ортомчу ролду ойногон бул процессте Вашингтондун кийинки кадамы кандай болору жана анын аймактагы аскерий катышуусун кантип түзөөрү кызык.