Түрк мамлекеттеринин арасында биргелешкен санариптик ишке орноштуруу платформасын түзүүнү максат кылууда

Түрк дүйнөсүндөгү экономикалык кызматташтыкты иш менен камсыз кылуу тармагына кеңейтүү максатында Түркия, Азербайжан, Казакстан, Кыргызстан, Өзбекстан жана Түркмөнстанды камтыган бирдиктүү санариптик ишке орноштуруу платформасын түзүү пландаштырылууда. Өнүктүрүлүшү максат кылынган бул система менен түрк мамлекеттериндеги жумушчу күчү менен компаниялардын кадр муктаждыктарын бирдиктүү санариптик инфраструктура аркылуу чогултуу жана өлкөлөр ортосундагы жумушчу кыймылын жеңилдетүү максат кылынууда.

Жалпы санариптик платформа кантип иштейт?

Долбоордун алкагында түзүлө турган санариптик инфраструктура жумуш издөөчүлөр өздөрүнүн кесиптик тажрыйбалары, билим берүү маалыматы жана компетенциялары менен бөлүшө турган бассейн катары кызмат кылат. Жумуш берүүчүлөр талапкерлерди керектүү кесипкөй топторго ылайык чыпкалап, ылайыктуу кызматкерлер менен түздөн-түз байланышып, эл аралык жалдоо процесстерин башташат. Системаны өлкөнүн мамлекеттик иш менен камсыз кылуу институттары менен интеграциялоо рыноктун муктаждыктарын тезирээк жана натыйжалуу канааттандырууга салым кошот.

Чек арадагы жумушчу күчүнүн дал келиши деген эмне?

Жаңы система өлкөлөр ортосундагы профессионалдык матчтарды түз көмөктөшүүгө багытталган. Мисалы, Казакстандын борбору Астанада иштеген компания Түркияда жумуш издеп жүргөн инженер же техникке жете алат; Ошо сыяктуу эле, Түркмөнстандын борбор шаары Ашхабаддагы бир ишкана Түркиядагы талапкерлердин квалификациясын текшерүү аркылуу кадр муктаждыктарын канааттандыра алат. Түркиядагы компаниялар Казакстан, Өзбекстан жана Кыргызстан сыяктуу өлкөлөрдө да квалификациялуу жумушчу күчкө ээ болушат.

Түркиянын жана башка түрк мамлекеттеринин эмгек базарларын бирдиктүү системада бириктирүүнү максат кылган бул демилге, Европада ишке ашырылган Европа Ишке орноштуруу Кызматтар Тармагы (EURES) моделине окшош түзүлүштө иштелип чыккан. Чек арадан жумуш издегендер менен жумуш берүүчүлөрдүн ортосунда көпүрө курууну максат кылган долбоор, өлкөлөр ортосундагы соода жана инвестициялык карым-катнаштардан кийин адам ресурстары тармагында жаңы кызматташтык механизмин түзүүнү көздөйт.

Процесстин ишке ашырылышы менен тиешелүү өлкөлөрдүн мамлекеттик иш менен камсыз кылуу мекемелеринин техникалык интеграциясы жана укуктук ченемдердин шайкеш келиши күтүлүүдө. Жарандардын жана иш берүүчүлөрдүн системага кирүү мүмкүнчүлүгү тиешелүү министрликтер жана мекемелер тарабынан жасалган кулактандыруулар менен такталат жана платформаны колдонуу процесстери жана колдонуу маалыматтары келечекте коомчулук менен бөлүшүлөт.

Корутунду

Түрк мамлекеттеринин ортосундагы бул демилгени адам ресурстарын башкаруу менен аймактык экономикалык интеграцияны колдоодогу стратегиялык кадам катары кароого болот. Жалпы санариптик платформа өлкөлөр ортосундагы жумушсуздуктун деңгээлин тең салмактоого жана квалификациялуу жумушчу күчүн керектүү аймактарга оңой которууга мүмкүндүк берет.

Бул модель жумуш издөөчүлөр үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү гана жаратпастан, ошондой эле компаниялардын эл аралык таланттуу кадрларды табууга кеткен чыгымдарын азайта алат. Жалпы эмгек бассейнинин түзүлүшү түрк дүйнөсүндөгү экономикалык кызматташтыктын капиталды которуу менен гана эмес, интеллектуалдык жана профессионалдык капиталды бөлүшүү аркылуу дагы тереңдей турганын көрсөтүүдө.

Мүмкүн болгон эффекттер

Системанын ишке ашырылышы түрк мамлекеттеринде иштеген жергиликтүү ишканалар үчүн квалификациялуу кадрларды табуу процессин тездетип, эмгек базарларындагы атаандаштыкты эл аралык деңгээлге чыгара алат. Айрыкча инженердик, технология жана техникалык тармактарда адистешкен адамдар үчүн чек арадагы карьера мүмкүнчүлүктөрү көбөйөт деп күтүлүүдө.

Мындан тышкары, өлкөлөр ортосундагы жумушчу күчүнүн мобилдүүлүгүнүн жогорулашы убакыттын өтүшү менен профессионалдык стандарттарды жана сертификаттоо процесстерин шайкеш келтирүүгө түрткү бериши мүмкүн. Бул абал узак мөөнөттүү келечекте түрк дүйнөсүндө жалпы эмгек стандарттарын түзүүгө жана экономикалык интеграцияны бекемдөөгө салым кошо алат.