18 Yaş Altı İçin Yeni Ceza Düzenlemeleri Geliyor

Evrin Güvendik - Son dönemlerde Türkiye'de yaşanan bazı ciddi olaylar, özellikle Mattia Ahmet Minguzzi ve Atlas Çağlayan cinayetleri ile okul saldırıları, çocuk suçlarının yeniden gündeme taşınmasına neden oldu. Bu olayların tetiklediği tartışmalar sonucunda, TBMM Suça Sürüklenen Çocuklar Araştırma Komisyonu tarafından hazırlanan kapsamlı bir raporda, Türk Ceza Kanunu ve Ceza İnfaz Kanunu'nda önemli değişiklikler önerildi. Özellikle ağır suçlarda yaşa bağlı ceza indirimlerinin azaltılması ve bazı durumlarda hâkimlerin bu indirimi uygulamama yetkisine sahip olması gibi öneriler dikkat çekiyor. Ayrıca, suç işleyen çocukların ebeveynlerine yönelik hapis cezası düzenlemeleri de gündemde.

Yaş İndirimi Sınırlamaları

Komisyon raporunda, ağır suç işleyen gençlere uygulanan yaş indiriminin sınırlandırılması gerektiği vurgulandı. Özellikle "kasten öldürme" ve "neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama" suçlarında hâkimin takdiriyle yaş indiriminin uygulanmaması önerildi. Ayrıca, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda, 12-15 yaş grubundaki çocuklar için ceza üst sınırının 15 yıldan 18 yıla, 15-18 yaş grubundaki gençler için ise 24 yıldan 27 yıla çıkarılması talep edildi. Ebeveyn sorumluluğu da raporda önemli bir yer tutuyor; çocuklarının ciddi suçlar işlemesi durumunda, ihlalde bulunan anne ve babalara 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öneriliyor.

Adli Süreçteki Çocuklar ve Yeni Düzenlemeler

Rapor, “Suça Sürüklenen Çocuk” kavramının yerine “Adli Süreçteki Çocuk” ifadesinin kullanılmasını öneriyor. Komisyon, 15-18 yaş grubundaki çocuklar için yeniden suç işleme durumunda tekerrür hükümlerinin uygulanmasını istiyor. Çocuk hükümlülerin cezalarının önce Çocuk Kapalı İnfaz Kurumlarında başlaması, iyi halli olanların daha sonra çocuk eğitim evlerine alınması gibi öneriler de raporda yer alıyor. Ayrıca, 15-18 yaş grubundaki çocuklar için hapis cezasının ertelenmesi noktasında mevcut 3 yıllık sınırın 2 yıla düşürülmesi gerektiği ifade ediliyor.

Toplumsal ve Eğitimsel Öneriler

Raporda, çocukların korunmasına yönelik sosyal ve eğitim politikalarına geniş yer verildi. Özellikle tütün ürünleri konusunda, 2009'dan sonra doğan kişilere ömür boyu yasak getirilmesi ve 2035 yılından sonra tütün ürünlerinin tamamen yasaklanması hedefleniyor. Çocukların duygusal ve davranışsal sorunlarının erken tespiti için zorunlu psikososyal tarama sisteminin kurulması öneriliyor. Ayrıca, aile sağlığı merkezlerinde “aile terapisti” modelinin yaygınlaştırılması ve suç oranlarının yüksek olduğu saatlerde ebeveyn denetimini artırmak amacıyla esnek çalışma modellerinin teşvik edilmesi gibi öneriler de bulunuyor.

Okul Güvenliği Önlemleri

Raporda, okullarda güvenlik önlemlerinin artırılması gerektiği belirtiliyor. Okul binalarında mahrem alanlar dışında tüm alanların kamera sistemleriyle izlenmesi, okul girişlerinde kartlı geçiş sistemine geçilmesi ve bu verilerin e-Okul sistemiyle entegre edilmesi öneriliyor. Ayrıca, okullar ve ilgili kurumlar arasında doğrudan bağlantı sağlayacak merkezi çevrimiçi ihbar sisteminin oluşturulması gerektiği ifade ediliyor.

Genel Değerlendirme ve Geleceğe Yönelik Beklentiler

Çocuk suçlarına yönelik bu yeni düzenlemeler, toplumsal güvenliği artırma ve gençlerin suça karışmasını önleme amacını taşıyor. Ancak, bu önerilerin hayata geçirilmesi ve etkin bir şekilde uygulanması için toplumun tüm kesimlerinin iş birliği yapması gerekiyor. Gelecekte, bu düzenlemelerin çocuk suçları üzerindeki etkilerini izlemek ve gerektiğinde yeni tedbirler almak önemli olacak.