600 Binden Fazla Eser Dijital Güvenlik Altında: Kimyasal İşaretleme ile Koruma

Kültür Bakanlığı envanterindeki 600.000'den fazla eser, özel üretilmiş, kopyalanamaz ve laboratuvar ortamında yeniden üretilemez kimyasal işaretleme yöntemiyle güvence altına alındı. Bu yöntem sayesinde müze sergi ve depo alanlarındaki eserlerin neredeyse tamamı kimliklendirilerek sahtecilikle mücadelede büyük bir adım atıldı.

Yapay zekâ algoritmalarıyla geliştirilmiş, DNA benzeri izler taşıyan ve çıplak gözle görülemeyen bu teknoloji, eser güvenliğini maksimum seviyeye çıkarıyor. Yüksek doğrulama yeteneği sayesinde eserlerin takibi daha etkin bir şekilde gerçekleştiriliyor.

Yapay zekâ destekli TraceArt sistemi sayesinde Türkiye kökenli kültür varlıkları, dünya genelinde izlenebilir hale geliyor. Satış platformları, açık artırmalar ve sosyal medya üzerinde yapılan taramalarla şüpheli eserler tespit edilerek incelemeye alınıyor. Bu sistem, sahtecilikle mücadelede yeni bir çağın kapılarını aralıyor.

Dijital Envanterde Yeni Dönem: MUES

Müzecilik Ulusal Envanter Sistemi (MUES), müzecilikte kapsamlı bir dijital dönüşümü mümkün kılıyor. Türkiye genelindeki müzelerdeki kültür varlıklarının envanter bilgileri, merkezi bir veri tabanında toplanarak dijital ortamda kayıt altına alınıyor. Bu sayede süreçler daha hızlı, şeffaf ve izlenebilir bir yapıya kavuşuyor.

MUES'in Komisyon Modülü, kültür varlıklarının müzelere kazandırılması ve değer tespit süreçlerini dijital ortamda yürütüyor. Ayrıca, Özel Müzeler ve Koleksiyonerler Modülü ile özel koleksiyonlar da ulusal envantere entegre ediliyor.

Teknolojinin Gücü ile Kültürel Mirasın Korunması

Bakan Ersoy, dijital kimliklendirme uygulamaları ve MUES sistemi sayesinde Türkiye'nin kültürel mirasının korunmasında teknolojik kapasitenin arttığını belirtti ve "Bu uygulamalarla müzelerimizdeki eserlerin güvenliği en üst düzeye çıkarılırken, sahtecilikle mücadelede ciddi bir mesafe kat edilmiştir." ifadelerini kullandı.

Bakanlık, "Yapay Zekâ Destekli Kültür Varlığı Tanımlama Projesi" kapsamında geliştirilen TraceArt sistemi ile internet ortamında Türkiye kökenli kültür varlıklarının izlenmesine ve arşivlenmesine yönelik çalışmalarını sürdürüyor. 2025'te aktif hale gelen sistem, yüzlerce eseri incelemek üzere işaretledi. Bu sistem, Britanya'dan geri alınan iki 16. yüzyıl İznik çinisinin tespitinde kritik rol oynadı.