ABD Donanmasında Büyük Bütçe Krizi: Savaş Maliyetleri Maaş Fonlarını Eritti

ABD Deniz Kuvvetleri, Orta Doğu'daki yoğun askeri hareketlilik ve operasyonel maliyetler sebebiyle tarihinin en büyük finansal krizlerinden biriyle karşı karşıya. İngiliz The Guardian gazetesinin ulaştığı Pentagon içi belgeler ile askeri yetkililer, savunma sanayisi yüklenicileri ve analistlerin değerlendirmeleri, Amerikan donanmasının "savaş kasasının" tamamen boşalmak üzere olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle ABD-İsrail ortak harekatlarının mühimmat stoklarını eritmesi ve İran'ın stratejik üslere yönelik misilleme saldırıları, bütçe üzerindeki baskıyı tahammül edilemez boyutlara ulaştırdı.

Maaş Bütçeleri Sıcak Çatışmalara Kurban Edildi

Pentagon kaynaklarından sızan bir iç yazışma, krizin boyutunun askeri personelin maaşlarına kadar uzandığını gösteriyor. Çatışma operasyonlarının acil finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla personel hesaplarındaki kaynaklara başvurulduğu ve bu durumun "maaş ödemelerinde ciddi açıklara" yol açabileceği uyarısı yapıldı. Eski donanma subayı ve savunma analisti Harlan Ullman, mevcut durumu "Kumbaranın kırıldığı" sözleriyle nitelendirerek, askeri kaynakların tamamen tükendiğine dikkat çekti.

Nakit sıkışıklığı nedeniyle donanma yetkilileri ve askeri yükleniciler, kıyı tesislerindeki acil olmayan tüm bakım ve onarım çalışmalarını ertelemek zorunda kaldıklarını doğruluyor.

Mevcut bütçe çıkmazı, Trump yönetiminin 28 Şubat tarihinde başlattığı askeri operasyonlarla daha da derinleşti. İlk saldırı dalgasını yöneten ve ardından geniş çaplı bir deniz ablukası uygulayan ABD Donanması, bu süreçte en ağır mali yükü üstlenen askeri birim oldu. Beyaz Saray, acil operasyonel harcamaları kapatabilmek için Kongre’den ek bütçe talep etse de, Amerikan kamuoyunda savaşa yönelik desteğin son derece düşük olması bu talebin onaylanma ihtimalini zayıflatıyor.

Bütçe Yamama Formülleri ve Yasal Sınırlar

Donanmanın mali planlama süreçlerine hakim bir yetkili, personel maaşları için ayrılan fonların yurt dışındaki sıcak çatışmaları finanse etmek amacıyla çekildiğini doğruladı. Yetkili, süreci şu sözlerle özetledi: "Maaşlar için ayrılan para yurt dışı operasyonlarını finanse etmek için çekildi; şu an henüz harcanmamış diğer fonlarla bu hesaplar kapatılmaya çalışılıyor. Maaş çeklerimizin zamanında yatması için bütçe yamalama yoluna gidiliyor."

Donanmanın 2026 mali yılı için öngörülen yaklaşık 300 milyar dolarlık devasa bütçesi; personel giderleri, yeni gemi inşası, silah tedariki ve günlük operasyonlar gibi farklı kalemlere bölünmüş durumda. Ancak federal yasalar, bu bütçe kalemleri arasında keyfi ve izinsiz para aktarımı yapılmasını kesin bir dille kısıtlıyor. Senatör Susan Collins de Kongre oturumlarında konuyu gündeme getirerek, bazı askeri birimlerin kısa vadeli ödeme zorluklarıyla karşı karşıya kaldığını açıkça ifade etti.

Milyarlarca Dolarlık Savaş Faturası ve Kongre Çıkmazı

Donanma sözcülüğü tarafından yapılan resmi açıklamada, operasyon ve bakım fonlarının tamamen tükenmediği, personelin maaş yükümlülüklerinin zamanında karşılanması adına kaynakların aktif ve dinamik bir biçimde yönetildiği savunuldu. Öte yandan, Amerikan Enterprise Enstitüsü savunma analisti Todd Harrison, bütçe krizinin ordu içinde herkes tarafından bilinen bir "açık sır" olduğunu, ancak Pentagon'un sivil yöneticilerinin siyasi kaygılarla bu durumu kamuoyu önünde tartışmaktan kaçındığını belirtti.

Savunma Bakanı Pete Hegseth ise Kongre'ye acil fon çağrısında bulunarak, aksi takdirde savunma hattında kritik açıkların oluşacağı uyarısını yaptı. Hegseth, İran ile yürütülen mücadelenin maliyetinin şu ana kadar tam 35,7 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Trump yönetiminin Savunma Bakanlığı için talep ettiği 67 milyar dolarlık acil bütçe paketinden donanmaya ne kadarlık bir pay düşeceği ise henüz belirsizliğini koruyor. Temsilciler Meclisi temmuz ayında savaş bütçesi için 73 milyar dolarlık bir tasarıyı onaylamış olsa da, bu tasarının senatodan geçerek yasalaşma şansı oldukça düşük görülüyor.