Anayasa Mahkemesi'nden Ezilenlerin Sosyalist Partisi'nin 2021 Yılı Kesin Hesabına İlişkin Karar

Anayasa Mahkemesi, Ezilenlerin Sosyalist Partisi'nin 2021 yılına ait kesin hesap çizelgelerinin incelenmesi sonucunda, istenen gelir-gider belgelerinin ve defter kayıtlarının sunulmaması nedeniyle 26 Mart 2026 tarihinde oybirliğiyle bir karar aldı. Mahkeme, partinin mali denetim sürecinde belgeleri ibraz etmemesi üzerine, belgelendirilmeyen tutarların Hazineye irat kaydedilmesine ve sorumlular hakkında suç duyurusunda bulunulmasına hükmetti.

Anayasa Mahkemesi heyeti, 9 Mart 2023 tarihinde gerçekleştirdiği ilk inceleme toplantısında partiye, kesin hesapların dayanağını oluşturan belgeleri Sayıştay Başkanlığına sunması için 30 günlük süre tanımıştı. Ancak partinin bu süre zarfında ve sonrasında yapılan bildirimlere rağmen herhangi bir belge sunmaması üzerine, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu hükümleri uyarınca esas inceleme raporu üzerinden nihai karar verildi.

Siyasi partilerin mali denetimi, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun çerçevesinde yürütülmektedir. Bu süreçte partilerin gelir ve giderlerini kanuna uygun şekilde belgelendirmeleri ve denetim organlarına sunmaları zorunludur. Belgelendirme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda Anayasa Mahkemesi, ilgili tutarların Hazineye aktarılmasına ve yasal sorumlular hakkında adli işlem başlatılmasına karar verebilmektedir.

Ne değişti?

• Ezilenlerin Sosyalist Partisi'nin 2021 yılı kesin hesabında gösterilen 19.474,23 TL gelir ve 19.474,23 TL gider olmak üzere toplam 38.948,46 TL tutarındaki mal varlığının Hazineye irat kaydedilmesine karar verildi.
• Partinin kesin hesabında yer alan diğer kalemlerin, Hazineye irat kaydedilen tutarlar dışında kalan kısmının kanuna uygun ve denk olduğuna hükmedildi.
• Gelir-gider belgelerini ve defter kayıtlarını sunmayarak denetimi engelleyen parti sorumluları hakkında, 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesi uyarınca Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması kararlaştırıldı.

Kimleri ilgilendiriyor?

Bu karar, Ezilenlerin Sosyalist Partisi'nin genel merkez yöneticilerini, mali işlerden sorumlu yetkililerini ve partinin tüzel kişiliğini doğrudan ilgilendirmektedir. Ayrıca siyasi partilerin mali denetim süreçlerini yürüten Sayıştay Başkanlığı ve yargı makamları için de bağlayıcı bir nitelik taşımaktadır.

Yürürlük

Karar 26 Mart 2026 tarihinde alınmıştır; metinde ayrıca bir yürürlük tarihi belirtilmemiştir.

Çıkarılacak sonuç

Anayasa Mahkemesi'nin bu kararı, siyasi partilerin mali şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerine uymasının zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır. Denetim sürecinde istenen belgelerin sunulmaması, sadece mali yaptırımla sonuçlanmakla kalmayıp, aynı zamanda parti yöneticileri hakkında cezai soruşturma başlatılmasını da beraberinde getirmektedir.

Bu durum, siyasi partilerin mali kayıtlarını tutma ve bunları yasal süreler içerisinde denetim makamlarına iletme konusundaki sorumluluklarının ciddiyetini vurgulamaktadır. Belgelendirme eksikliği, partinin mali disiplinini zedeleyen ve hukuki yaptırımlara yol açan temel bir engel olarak değerlendirilmektedir.

Muhtemel etkiler

Karar, Ezilenlerin Sosyalist Partisi'nin mali yapısında doğrudan bir küçülmeye neden olabilir ve partinin gelecekteki mali faaliyetlerinde daha sıkı bir denetim mekanizması kurmasını zorunlu kılabilir. Ayrıca, parti yöneticileri hakkında başlatılacak suç duyurusu süreci, partinin idari ve hukuki işleyişinde bir belirsizlik dönemi yaratabilir.

Benzer şekilde, diğer siyasi partiler üzerinde de mali denetim süreçlerine uyum sağlama konusunda bir uyarı etkisi yaratması beklenebilir. Denetimden kaçınmanın veya belgeleri sunmamanın ağır hukuki sonuçları olabileceği gerçeği, siyasi partilerin muhasebe süreçlerini daha dikkatli yönetmelerini teşvik edebilir.