Asya Enerji Güvenliği Orta Doğu'daki Gerilimlerle Sınanıyor

Ankara

Orta Doğu'daki mevcut jeopolitik gerilimler, Asya ülkelerinin enerji güvenliğini ciddi şekilde etkiliyor. Uzmanlar, bölgedeki stratejik petrol stoklarının yeterliliğine rağmen ülkeler arasında büyük farklılıklar bulunduğunu ve bu durumun enerji güvenliği üzerinde baskı yarattığını belirtiyor. Ayrıca, bölgedeki rafineri kapasitesinin de bu durumdan doğrudan etkilenmesi bekleniyor.

ABD ve İsrail ile İran arasında tırmanan çatışmalar, enerji üretimi, petrol sevkiyatı ve deniz taşımacılığı üzerinde ciddi tehditler oluşturuyor. Bölgedeki bazı büyük üreticiler, güvenlik ve lojistik sorunları nedeniyle üretimlerini azaltmak zorunda kalıyor. Bu durum küresel petrol arzında kaygılara yol açarak fiyatları 100 doların üzerine taşıdı. Özellikle Orta Doğu petrolüne bağımlı olan Asya ülkeleri bu krizden etkilenebilir.

Çin En Büyük Stratejik Rezervlere Sahip

Kpler'in Kıdemli Petrol Uzmanı Homayoun Falakshahi, Asya-Pasifik bölgesindeki kara depolama tanklarında yaklaşık 1 milyar 780 milyon varil petrol bulunduğunu tahmin ettiklerini belirtti. Bu miktarın 722 milyon varili stratejik rezervlerde yer alıyor. Falakshahi'ye göre, Çin en büyük stratejik petrol rezervine sahip ve bu rakam 400 milyon varil civarında. Japonya'nın rezervleri 265 milyon, Güney Kore'ninki 57 milyon, Hindistan'ın ise sadece 30 milyon varil düzeyinde.

Falakshahi, Asya-Pasifik bölgesinde günlük petrol talebinin 25-26 milyon varil olduğunu ve bunun 21 milyon varilinin ithalatla karşılandığını ifade etti. Basra Körfezi'nden gelen petrol miktarı ise 10,6 milyon varil civarında.

Japonya'nın stratejik rezervlerinden petrol salımını değerlendirdiğine dair söylentiler bulunuyor. Falakshahi, Asya ülkelerinin rezervlerinden petrol piyasaya sürebileceğini, ancak ülkeler arasında büyük farklılıklar olduğunu belirtti. Çin'in rezervleri, Basra Körfezi'nden yaptığı ithalatı 170 gün karşılayabilecek düzeydeyken, Japonya'nın 132, Güney Kore'nin 33, Hindistan'ın ise yalnızca 11 gün karşılayabilecek rezervi bulunuyor. Şu anda koordineli bir rezerv salımı beklenmiyor ancak IEA üyesi ülkeler gelecekte böyle bir adım atabilir.

Rafineri Kapasitesi Üzerindeki Etki

S&P Global Energy Küresel Yakıtlar ve Rafinaj Başkan Yardımcısı Dan Evans, ABD-İsrail ile İran arasındaki gerilimin Asya'daki rafineri sektörünü doğrudan etkileyebileceğini vurguladı. Krizin ne zaman sona ereceği belirsiz olduğundan hükümetler en kötü senaryoya hazırlanıyor. Bu, iç piyasaya öncelik verilmesi anlamına gelebilir. Rafine ürün ihraç eden ülkeler için rafineri üretim oranlarının iç talebe göre düşürülmesi ve ihracatın yasaklanması söz konusu olabilir. Çin yeni ürün ihracat onaylarını askıya alırken, Tayland da ihracatı durdurdu.

Evans, ithalatçı ülkeler için endişe verici durumun alınan önlemlerin yayılması olabileceğini belirtti. Dünyadaki rafinaj kapasitesinin yarısından fazlası doğrudan etkilenecek. Hürmüz Boğazı içinde yer alan ve günlük yaklaşık 6 milyon varillik kapasite, saldırı riski ve sevkiyat zorluklarıyla karşı karşıya. Hürmüz dışında veya yakınında bulunan günlük 6 milyon varillik rafineri kapasitesi de saldırı riski altında. Orta Doğu petrolünü işleyen ve günlük yaklaşık 42 milyon varil kapasiteli rafineriler de ham petrol tedarikine erişimde sorun yaşayabilir.

Evans, geri kalan rafineri kapasitesinin genel piyasa sıkılığı nedeniyle dolaylı olarak etkilendiğini belirterek, "Bu krizden hiçbir ülke veya rafineri tamamen muaf olmayacak. En dayanıklı ülkeler muhtemelen yerli ham petrole erişimi olan ve/veya önemli stratejik veya ticari stoklara sahip olanlar olacak. (OECD ülkeleri ve Çin) En kırılgan olanlar ise ithalata bağımlı ve stratejik veya ticari stokları bulunmayan ülkeler olabilir. Uzun sürecek bir kriz, rafinajın stratejik önemi konusunda yeniden düşünülmesine yol açabilir. Son dönemde rafineri kapasitesinin kapandığı ve ithalat bağımlılığının arttığı ülkeler bu kriz karşısında daha kırılgan. Bu durum, gelecekte rafineri yatırımları ve kapatma kararlarını etkileyebilir."

Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.