"Bosna Kasabı" Ratko Mladic Lahey'deki Hücresinde Öldü: Savaş Suçlusu Müebbet Hapis Cezasını Çekiyordu

Bosna Hersek'teki Sırp Cumhuriyeti Radyo Televizyonunun (RTRS) aktardığı son dakika bilgisine göre, uzun süredir ciddi sağlık problemleriyle mücadele eden Ratko Mladic, 84 yaşında hayatını kaybetti. İnsanlığa karşı işlediği ağır suçlar nedeniyle ömür boyu hapis cezasına çarptırılan eski Sırp komutan, cezasını çekmekte olduğu Hollanda'nın Lahey kentindeki cezaevinde öldü.

Srebrenitsa Soykırımı ve İnsanlığa Karşı İşlenen Suçlar

Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY), 2017 yılında gerçekleştirdiği tarihi duruşmada Ratko Mladic'i soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş hukukunu ihlal etmekten suçlu bularak müebbet hapis cezasına mahkum etmişti. Mladic; özellikle Temmuz 1995 tarihinde gerçekleştirilen ve en az 8 bin 372 Boşnak sivilin sistemli bir şekilde katledildiği Srebrenitsa Soykırımı'nın baş sorumlusu ve azmettiricisi olarak tarihe geçmişti.

Mahkeme kayıtlarına göre Mladic, Boşnak sivillere yönelik acımasız zulüm, imha, öldürme, sürgün ve zorla yerinden etme politikalarını yönetti. Bunun yanı sıra, yıllarca süren Saraybosna Kuşatması esnasında sivillerin keskin nişancılar ve ağır topçu ateşleriyle katledilmesinde başrolü oynadı. Savaş sırasında Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde görev yapan barış gücü askerlerinin rehin alınması emrini veren kişi de yine kendisiydi.

Askeri Geçmişi ve "Bosna Kasabı" Unvanına Uzanan Yol

Tarihe "Bosna Kasabı" olarak geçen Ratko Mladic, 1942 yılında Bosna Hersek'in doğu bölgesinde yer alan Kalinovik yakınlarındaki Bozanovici köyünde dünyaya geldi. Askeri kariyerine Belgrad'da aldığı eğitimle başlayan Mladic, Yugoslav Halk Ordusu'nda (JNA) aktif ve kritik görevler üstlendi.

Bosna Hersek'te kanlı savaşın fitilinin ateşlenmesinin ardından, Mayıs 1992'de yeni kurulan Sırp Cumhuriyeti Ordusu Genelkurmay Başkanlığı görevine getirildi. Mladic, askeri gücü acımasızca yönettiği bu kritik görevi 1996 yılına kadar sürdürdü. İşlediği savaş suçları nedeniyle uluslararası toplumda büyük bir nefretle anılmasına rağmen, Sırbistan'da ve Bosna Hersek'in Sırp Cumhuriyeti entitesinde yer alan bazı milliyetçi kesimler tarafından ısrarla bir "kahraman" olarak görülmeye devam etti.

16 Yıllık Firar Dönemi ve Yakalanış Süreci

Lahey'deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, Mladic hakkındaki ilk iddianameyi savaşın henüz sıcaklığı sürerken, 24 Temmuz 1995'te hazırladı. Ancak Mladic, Bosna Savaşı'nın sona ermesinin ardından komşu ülke Sırbistan'a kaçarak yaklaşık 16 yıl boyunca adaletten saklanmayı başardı.

Sırp makamlarının uzun süre "Mladic'in nerede olduğunu bilmiyoruz" yönündeki resmi açıklamalarına rağmen, firari komutanın devlet organları içindeki nüfuzlu kişiler ve istihbarat unsurları tarafından korunduğu iddiaları sürekli gündemde kaldı. Nitekim yerel televizyon kanallarına sızan bazı görüntülerde, Mladic'in kırmızı bültenle arandığı dönemde bile kalabalık davetlere katıldığı, eğlendiği ve çevredekilerle rahatça fotoğraf çektirdiği gözler önüne serilmişti.

Büyük bir uluslararası baskının ardından Ratko Mladic, 26 Mayıs 2011 tarihinde Sırbistan'ın Zrenjanin kenti yakınlarındaki Lazarevo köyünde gerçekleştirilen özel bir operasyonla yakalandı. Kısa süre içinde, 31 Mayıs 2011'de yargılanmak üzere Lahey'e sevk edildi. 16 Mayıs 2012'de başlayan uzun yargılama süreci boyunca Mladic, hakkındaki hiçbir suçlamayı kabul etmeyerek pişmanlık belirtisi göstermedi.