Çanakkale'de Atıklar Enerji ve Ham Maddeye Dönüştürülüyor

Çanakkale'de bulunan Tam Ölçekli Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi, her yıl yaklaşık 100 bin ton atığı işleyerek enerji ve alternatif ham madde elde ediyor. Bu önemli çevre projesi, bölgedeki atık sorununu çözmeyi amaçlıyor ve sürdürülebilir enerji üretimine katkı sağlıyor.

Entegre Atık Yönetimi

Çanakkale, Lapseki, Umurbey, Çardak ve Kepez belediyeleri ile İl Özel İdaresi'nin hizmet alanındaki 90 köyden toplanan evsel, ambalaj ve tıbbi atıklar, merkeze bağlı Kemel köyündeki EKAY Tesisi'ne taşınıyor. Burada, atıklar çeşitli işlemlerden geçirilerek enerji ve ham madde olarak geri kazanılıyor.

EKAY Tesisi, Türkiye'de atıktan türetilmiş yakıt üreten dört çevre lisanslı tesisten biri olma özelliğini taşıyor. Tesiste düzenli depolama, mekanik ayırma, biyokurutma, ambalaj atıkları toplama ayırma, tıbbi atık sterilizasyon, sızıntı suyu arıtma ve biyogazdan elektrik üretim sistemleri bulunuyor.

Projenin Kökeni ve Gelişimi

ÇAKAB Müdürü Aysun Kavcar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan alınan Çevre İzin ve Lisans Belgesi'nin ardından tesisin faaliyetlerini sürdürdüğünü belirtti. Kavcar, Avrupa Birliği destekli bir projenin parçası olarak, 2004 yılında başlatılan çalışmaların 2009 yılına kadar devam ettiğini ifade etti.

Proje kapsamında yaklaşık 17,5 milyon avroluk bir yatırım yapıldı ve bu yatırım sadece bir depolama alanı değil, atığın oluşumundan bertarafına kadar olan tüm süreci kapsayan bir sistem kurmayı hedefledi. Belediye başkanlıkları ve İl Özel İdaresi'nin iş birliği ile bu kapsamlı atık yönetimi sistemi oluşturuldu.

Yatırımlar ve Teknolojik İlerlemeler

Tesiste, 2019 yılından itibaren önemli yatırımlar yapılarak mekanik-biyolojik ayrıştırma, atıktan türetilmiş yakıt üretimi, biyokurutma, gazdan elektrik üretimi ve sızıntı suyu arıtma gibi tesisler devreye alındı. Sızıntı suları, ileri teknoloji kullanılarak çevre mevzuatına uygun şekilde arıtılıyor.

Kavcar, tesiste yılda yaklaşık 100 bin ton atığın yönetildiğini ve bu atıkların mekanik-biyolojik ayırma tesisinde ikinci kez ayrıştırıldığını belirtti. Yanabilir atıklar, kırıcı sistemler yardımıyla biyokurutma işlemine tabi tutularak çimento fabrikalarında kullanılmak üzere alternatif yakıt ve ham madde haline geliyor.

Enerji Üretimi ve Ekonomik Katkılar

Tesiste yıllık ortalama 11 bin ton ambalaj atığı ayrıştırılırken, 20 bin ton atıktan türetilmiş yakıt üretiliyor. Çöpten elde edilen gaz ile yılda yaklaşık 10 bin megavatsaat elektrik enerjisi üretiliyor. Bu enerji miktarı, yaklaşık 3 bin hanenin yıllık elektrik ihtiyacına eşdeğer.

Ayrıca yılda 20 bin metreküp sızıntı suyu da arıtılarak çevreye zarar vermeden bertaraf ediliyor. ÇAKAB bünyesinde faaliyet gösteren tıbbi atık sterilizasyon tesisi ise, Gelibolu hariç tüm il genelindeki tıbbi atıkları sterilize ediyor ve güvenli şekilde bertaraf ediyor.

Geri Dönüşüm ve Toplumsal Katkı

Kavcar, atıkların ekonomik değere sahip olduğuna dikkat çekerek, vatandaşların atıkları kaynağında doğru şekilde ayrıştırmasının geri dönüşüm ve sıfır atık hedeflerine önemli katkı sağlayacağını vurguladı. Atık yönetiminde toplumsal bilinçlenmenin önemine işaret eden Kavcar, bu sayede çevreye duyarlı bir toplum oluşturulabileceğini belirtti.

Tesisteki çalışmalar, Çanakkale'nin atık yönetiminde örnek bir model oluşturmasına olanak tanıyor. Çevresel sürdürülebilirlik adına atıkların etkin bir şekilde yönetilmesi, enerji üretimine katkı sağlıyor ve çevreye olan olumsuz etkileri azaltıyor.

Bu tür entegre atık yönetim sistemleri, sadece atık sorunlarını çözmekle kalmıyor, aynı zamanda yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını artırarak enerji çeşitliliğine katkı sağlıyor. Çanakkale’deki bu uygulama, diğer bölgeler için de ilham kaynağı olabilir.

Önümüzdeki yıllarda, bu tür projelerin artarak devam etmesi ve çevre dostu teknolojilerin daha fazla benimsenmesi bekleniyor. Sürdürülebilir enerji çözümleri ve atık yönetimi konularında atılacak adımlar, hem ekonomik hem de çevresel açıdan büyük önem taşıyor.