Dr. Kıyamet’ten Korkutan ABD Senaryosu: Nouriel Roubini’den Küresel Ekonomiyi Sarsacak 4 Büyük Tehdit

Finans dünyasında karamsar ancak isabetli öngörüleriyle tanınan ve “Dr. Kıyamet” lakabıyla anılan ünlü ekonomist Nouriel Roubini, ABD ekonomisinin karşı karşıya olduğu yeni makroekonomik ve jeopolitik riskleri sıraladı. Genel yatırım ortamına yönelik orta vadeli iyimserliğini korumasına rağmen Roubini, yakın gelecekte küresel piyasaları sarsabilecek dört büyük tehlikeye karşı yatırımcıları uyardı. Bloomberg'e önemli açıklamalarda bulunan deneyimli ekonomist; İran merkezli çatışmalar, enerji arz güvenliği, tırmanan tahvil getirileri ve borsalarda yaşanabilecek sert bir düzeltme dalgasına dikkat çekti.

Roubini'nin analizlerine göre, yapay zeka teknolojilerine yapılan devasa yatırımlar ekonomik verimliliği artırarak güçlü bir büyüme ivmesi yaratma potansiyeline sahip. Ancak bu teknolojik ralli, küresel finans sisteminin üzerinde asılı duran kara bulutları tamamen dağıtmaya yetmiyor. İşte ünlü ekonomistin işaret ettiği ve küresel piyasaların seyrini değiştirebilecek o dört kritik risk faktörü:

Enerji Koridorunda Deprem: Hürmüz Boğazı ve Petrol Krizi Riski

Roubini’nin ilk ve en kritik uyarısı, küresel enerji ticaretinin kalbi konumundaki Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı üzerinde yoğunlaşıyor. İran ile yaşanan gerilimlerin ve çatışma ortamının enerji piyasaları üzerindeki baskıyı tırmandırdığını belirten ekonomist, petrol fiyatlarının yılın ilk dönemlerinde gösterdiği sert yükseliş eğiliminin her an geri dönebileceğini vurguladı. Ham petrol fiyatları zirve noktalardan bir miktar gerilemiş olsa da arz güvenliğine yönelik riskler varlığını koruyor.

Çatışmaların şiddetlenmesi ve Hürmüz Boğazı’nın kısmen veya tamamen kapatılması durumunda petrol rezervlerinin hızla eriyeceğini ifade eden Roubini, bu senaryonun küresel ölçekte enflasyonu körükleyeceğini ve ekonomik büyümeyi baltalayacağını belirtti. Yüksek enerji maliyetleri, doğrudan hisse senedi piyasaları gibi riskli varlıklar üzerinde de ağır bir satış baskısı yaratıyor. ABD ile İran arasındaki karşılıklı askeri hamlelerin yaşandığı haftada küresel gösterge Brent petrol fiyatı yüzde 6 oranında değer kazanmıştı. Öte yandan, ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) tarafından açıklanan son veriler, ABD’nin Stratejik Petrol Rezervi’ndeki ham petrol stoklarının son 43 yılın en düşük seviyesine gerilediğini ortaya koyarak tehlikenin boyutunu gözler önüne seriyor.

Siyasi Depremlerin Gölgesinde İran Savaşı ve Seçim Sonrası Senaryolar

Ekonomistin ikinci büyük uyarısı ise tamamen siyasi takvimle ve ABD iç politikasıyla doğrudan bağlantılı. Roubini, İran ile yaşanan askeri gerilimin ABD'de gerçekleştirilecek ara seçimlerin ardından çok daha tehlikeli ve geniş çaplı bir boyuta ulaşabileceğini öngörüyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlık mirasını koruma ve siyasi gücünü pekiştirme hesaplarının, Washington yönetiminin askeri stratejilerini doğrudan etkileyebileceğini savunan Roubini, İran üzerindeki askeri baskının bir savaşa dönüşme ihtimalini şu sözlerle değerlendirdi: “Temsilciler Meclisi'ni kaybederlerse ve o da savaşı kazanmaya çalışmak için İran'ı bombalamaya başlarsa, bu her zaman masada olan ciddi bir risktir.” Bu analiz, ABD'deki seçim sonuçlarının yalnızca iç siyaseti değil, Ortadoğu'daki jeopolitik dengeleri ve küresel piyasaları da kökten değiştirebileceğini gösteriyor.

Tahvil Piyasasında Faiz Baskısı ve Bütçe Açığı Açmazı

Roubini’nin dikkat çektiği üçüncü büyük risk ise ABD borçlanma ve tahvil piyasalarında yaşanıyor. Hükümetin hızla büyüyen bütçe açıklarının piyasalarda ciddi bir güvensizlik yarattığını belirten ekonomist, acil olarak ihtiyaç duyulan "mali konsolidasyonun" (mali sıkılaşma ve bütçe disiplini) sağlanamaması durumunda tahvil getirilerinin çok daha yüksek seviyelere tırmanacağını öngörüyor.

Tahvil faizlerindeki olası yükselişin borçlanma maliyetlerini artırarak iç talebi baskılayacağını ve özel sektör yatırımlarını dışlayacağını ifade eden Roubini, ABD tahvil piyasasının uzun süredir sürdürülemez bütçe açıkları ve kalıcı enflasyon endişeleriyle boğuştuğunu hatırlattı. Yatırımcıların ABD devlet borç senetlerini portföylerinde tutmak için daha yüksek risk primi ve faiz talep etmesi, tahvil faizlerini yukarı yönlü tetikleyen en temel mekanizma olarak öne çıkıyor.

Borsalarda Sonbahar Düzeltmesi ve Yapay Zekanın Kurtarıcı Rolü

Genel yatırım perspektifinde iyimser bir ton korumaya çalışsa da Roubini, küresel hisse senedi piyasalarında kesintisiz bir yükseliş trendi beklenmemesi gerektiği konusunda net bir duruş sergiliyor. Piyasalarda her an teknik ve sert düzeltmelerin yaşanabileceğini ifade eden ekonomist, buna karşın mevcut yapay zeka rallisini geçici bir "balon" olarak nitelendirmediğini aktardı. Küresel ekonominin gerçek bir teknolojik yatırım patlamasının tam ortasında olduğunu savunan Roubini, aşağı yönlü risklerin her zamanki makroekonomik faktörler olduğunu dile getirdi.

Öte yandan, tahvil getirilerinin yüksek seyretmesi ve piyasaların mevsimsel olarak zayıf bir döneme girmesi, diğer finansal kuruluşların da düzeltme beklentilerini güçlendiriyor. Business Insider'ın paylaştığı Bank of America analizine göre, S&P 500 endeksi 1928 yılından bu yana tarihsel olarak Ağustos-Ekim döneminde yılın en zayıf 3 aylık performansını sergiliyor. Endeksin düşüşle kapattığı yıllarda ise bu dönemdeki ortalama düzeltme oranının yüzde 7,35 seviyesinde gerçekleştiği görülüyor. Tüm bu risk senaryolarına rağmen Roubini, teknoloji devlerinin yapay zeka altyapısı için harcadığı milyarlarca doların yaratacağı verimlilik artışının, küresel ekonomiyi ayakta tutacak en önemli can simidi olmaya devam edeceğine inanıyor.