Emine Erdoğan'dan Sıfır Atık ve İklim Krizi Çağrısı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, COP31 Zirvesi kapsamında düzenlenen "Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan-Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı"na katılarak küresel atık yönetimi ve iklim değişikliği konularında önemli açıklamalarda bulundu. COP31 Başkanlığı, Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu iş birliğiyle gerçekleştirilen toplantıda, atık krizinin teknik bir sorundan öte bir zihniyet meselesi olduğu vurgulandı.

Atık krizi bir medeniyet sorunu mu?

Emine Erdoğan, 1950'li yıllarda "tek kullanımlık yaşam tarzı"nın modern dünyanın bir armağanı olarak sunulduğunu ancak bugün küresel çöpün yüzde 40'ını plastiklerin oluşturduğunu belirtti. 2050 yılına kadar katı atık miktarının 4 milyar tona ulaşmasının beklendiğini ifade eden Erdoğan, "Yönetilmesi neredeyse imkânsız bu atık yükünü yalnızca bir çevre krizi olarak değerlendirirsek konuyu eksik ele almış oluruz. Bu, aslında bir zihniyet krizidir. Aynı anda bir kültür ve medeniyet krizidir" değerlendirmesinde bulundu.

Yerel bilgelik iklim krizine karşı nasıl bir kalkan olur?

Anadolu kültüründeki "Eskisi olmayanın yenisi olmaz" anlayışının döngüsel ekonominin özünü oluşturduğunu belirten Emine Erdoğan, yerel bilginin iklim değişikliğiyle mücadelede etkin bir araç olarak kullanılması gerektiğini savundu. Organik atıkların kompost yoluyla toprağa kazandırılmasının önemine değinen Erdoğan, 2035 yılına kadar belediye katı atık miktarındaki artışın yüzde 50 azaltılması hedefine ancak bu tür doğa odaklı yöntemlerle ulaşılabileceğini ifade etti.

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol’un moderatörlüğünde gerçekleşen toplantıya, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, çeşitli ülkelerin devlet başkanları, bakanlar ve uluslararası kuruluş temsilcileri katıldı. Emine Erdoğan, konuşmasında gıda israfının küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 10'una yol açtığını hatırlatarak, metan emisyonlarıyla mücadelede bireysel davranışların ve değer temelli sistemlerin önemine dikkat çekti.

Sıfır Atık Hareketi, Türkiye'nin öncülüğünde küresel bir çevre politikası olarak yürütülmeye devam ediyor. İlgili süreçler, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, uluslararası kuruluşlarla iş birliği içinde ve yerel yönetimlerin atık yönetimi stratejileriyle desteklenerek sürdürülmektedir.

Atık yönetiminde zihniyet değişimi zorunlu

Toplantıdan çıkarılan temel sonuç, iklim değişikliğiyle mücadelenin sadece teknolojik yeniliklerle değil, tüketim alışkanlıklarını değiştiren kültürel bir dönüşümle mümkün olacağıdır. Atığı bir "çöp" değil, "ham madde" olarak gören döngüsel ekonomi modelinin, yerel değerlerle harmanlanarak küresel ölçekte benimsenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Sıfır atık politikaları hangi alanları dönüştürebilir?

Bu yaklaşımın benimsenmesi, özellikle büyükşehirlerdeki atık yönetimi maliyetlerini düşürebilir ve gıda israfının önlenmesiyle hane halkı bütçelerine katkı sağlayabilir. Ayrıca, kompost ve geri dönüşüm tesislerine yapılacak yatırımların artmasıyla, yerel düzeyde yeni istihdam alanlarının oluşması ve çevre kirliliğinin azalması beklenebilir.