Fındık Üreticisi Serbest Piyasaya Sırtını Döndü: Tercih TMO Oldu

Giresun'da fındık hasat sezonunun son günlerine girilirken, üreticilerin ürünlerini değerlendirme stratejisinde köklü bir değişim yaşanıyor. Serbest piyasada fındık fiyatlarının hızla düşmesi, fındık üreticilerinin rotayı Toprak Mahsulleri Ofisi'ne (TMO) çevirmesine neden oldu.

Fiyat Farkı Üreticiyi TMO'ya Yöneltti

Serbest piyasada fındık fiyatlarının 190 lira seviyelerine kadar gerilemesi üzerine, üreticiler ürünlerini TMO'nun alım kriterlerine uygun hale getirmek için yoğun bir hazırlık sürecine girişti. Geçmiş yıllarda serbest piyasa fiyatlarının TMO'nun açıkladığı rakamların üzerinde seyretmesi nedeniyle ürünlerini tüccara satmayı tercih eden üreticiler, bu yıl tam tersi bir piyasa tablosuyla karşı karşıya kaldı.

TMO tarafından paylaşılan verilere göre, bugüne kadar yaklaşık 100 bin üretici, toplamda 205 bin ton fındık teslimatı gerçekleştirmek amacıyla randevu sistemine kaydoldu. Üreticiler, bahçeden topladıkları ürünleri TMO standartlarına uygun şekilde kurutup, seçerek kuruma teslim etmeye hazırlanıyor.

"Tüccara Verirsem 1 Ton Fındıkta 55 Bin Lira Zarar Ediyorum"

Geçtiğimiz yıl fındığını serbest piyasada değerlendirdiğini belirten üretici İbrahim Zeynel, bu yıl tercihini TMO'dan yana kullanacağını söyledi. Serbest piyasadaki fiyatların üretim maliyetlerini karşılamaktan uzak olduğunu vurgulayan Zeynel, "Fındığımız oldukça kaliteli ancak serbest piyasadaki fiyatlar çok düşük seviyede seyrediyor. Bu şartlar altında ne toplama yevmiyesini kurtarabiliriz ne de gübre maliyetini karşılayabiliriz. Eğer serbest piyasa ilerleyen süreçte yükselirse bir kısmını tüccara verebilirim ancak şu anki koşullarda fındığımı kesinlikle Toprak Mahsulleri Ofisi’ne teslim edeceğim" dedi.

Bir diğer üretici Yusuf Zeynel ise devletin belirlediği 255 liralık taban fiyatın altında alım yapan serbest piyasa aktörlerine tepki gösterdi. TMO ile tüccar arasındaki fiyat farkının üreticiyi doğrudan etkilediğini belirten Zeynel, "Devletimiz 255 lira taban fiyat açıkladı ve bu fiyattan alım gerçekleştiriyor. Ancak tüccar fındığı 200 liradan alıyor. Serbest piyasanın bu seviyelerin altında kalmaması gerekirdi. Ürünümü serbest piyasaya satarsam, TMO fiyatına göre 1 ton fındıkta tam 55 bin lira zarar edeceğim. Ürünümü temizleyip TMO kriterlerine uygun hale getirmek için bir gün fazla uğraşırım ama hakkımı korur, devletime teslim ederim" şeklinde konuştu.

Ziraat Odalarına Kota ve Beklenti Tepkisi

Üretici Vahdet Pirgaip ise serbest piyasadaki fiyat politikasının yanı sıra ziraat odalarının tutumunu ve uygulanan kota sistemini sert bir dille eleştirdi. Fındık üretim maliyetinin kilogram başına 330 TL'yi bulduğunu iddia eden Pirgaip, düşük randıman gerekçesiyle fındığın serbest piyasada 150, 160 ve 170 TL gibi çok düşük fiyatlarla satın alındığını söyledi.

Şu ana kadar 2 ton fındığını TMO'ya verdiğini ve kalan kısmını da kuruma teslim edeceğini belirten Pirgaip, ziraat odalarının üreticileri yanlış yönlendirdiğini savunarak, "Ziraat odalarının üreticiye hiçbir faydası dokunmuyor. 'Piyasaya fındık indirmeyin' dediler, geçen yıl fiyatların 400 lira olacağını iddia ettiler ancak fındık 200 liraya kadar geriledi. Beklentiyi çok yükselterek üreticiyi yanılttılar. Zamanında 350 liradan satmadığımız fındığı, daha sonra 190 liradan satmak zorunda kaldık" ifadelerini kullandı.

Pirgaip ayrıca TMO'nun dönüm başına uyguladığı 100 kilogramlık kota sınırına da değinerek, "Bu yıl dönüm başına aldığımız rekolte 100 kilonun üzerinde gerçekleşti. Kotayı aşan fazla ürünümüzü mecburen tüccara satmak durumunda kalıyoruz. Ziraat odalarının mevcut yapısıyla işlevini yitirdiğini düşünüyorum; bu kurumlar ya tamamen kapatılmalı ya da üretici yararına yeni bir işlevsellik kazanmalıdır" diyerek sözlerini tamamladı.